Sjeldan manet funne på Stord

I Sverige vart badegjester tilrådd å halde seg unna område med mykje av denne maneta, seier Tone Falkenhaug ved Havforskingsinstituttet.

Publisert:

Maneta «gonionemus vertens» som òg vert kalla klamremaneta, vart observert i Dagfinnsvika på Stord og ved Sæbøstranda, laurdag 27. juli. Den er eit sjeldan syn i Noreg.

– På storleik med ein femkroning

Ei av dei som nytta laurdagen på Sæbøstranda var Hilde Victoria Nylund. Ho var i vatnet saman med dottera då dei oppdaga den uvanlege maneta.

– Det var dottera mi som såg ho først, fortel Nylund.

Nylund seier at maneta var på storleik med ein femkroning, og at ho var ikkje så lett å få auge på.

– Den så nesten daud ut, men då den byrja å symje, var den ganske kjapp, fortel ho.

Etter at dei fann maneta ved Sæbøstranda besøkte dei Dagfinnsvika og fann endå ei manet der.

Familien vart ikkje brunne av maneta, men Nylund sende bilete av den til Havforskingsinstituttet. Dei kunne stadfeste at dette var «gonionemus vertens».

FRAMAND: Klamremaneta er ikkje eit vanleg syn i Noreg. Foto: Hilde Victoria Nylund

Ein framand art for Noreg

Tone Falkenhaug er forskar hjå Havforskingsinstituttet og fortel at «gonionemus vertens» er ein framand art for Noreg.

– Maneta har sitt naturlege opphav i nordlege Stillehavet. Arten er sannsynlegvis transportert til Europa med ballastvatn, seier Falkenhaug.

Maneta er berre observert fem gonger sidan 1921. Ho vart sist observert i 2017 ved Karmøy.

Anbefalte badegjester om å halde seg unna

Falkenhaug fortel at maneta vart observert ved den svenske vestkysten i fjor og i vår, og ein opplevde då at ho brann ganske kraftig.

– Ein tilrådde badegjester om å halde seg unna område med mykje av denne maneta, opplyser Falkenhaug.

Aftonbladet i Sverige melde i fjor om eit tilfelle der ein badegjest utanfor Tjörn opplevde pustevanskar og krampar i heile kroppen etter å ha brent seg på maneta.

– Vi har rapportar på at folk har fått pusteproblem og krampar, men vi har ikkje nokre døme frå dette i Noreg, fortel Falkenhaug.

– Ville nok handtert dette som ein vanleg manet

Mari Tosterud ved Giftinformasjonen ved Folkehelseinstituttet fortel at dei ikkje har gode studiar som viser risiko for alvorlege symptom dersom ein skulle bli brunnen av denne maneta.

– Vi ville nok handtert dette som ein vanleg manet og gitt dei same råda dersom ein skulle bli brunnen, fortel ho.

Tosterud legg til at dersom ein opplever liknande symptom som tilfellet i Sverige, bør ein oppsøkje lege.

LOKALT: Maneta finn ein som regel lokalt på grunne, beskytta område mellom tang. Foto: Hilde Victoria Nylund

– Finn maneta på grunne område

Falkenhaug fortel at observasjonar av maneta tyder på at ein finn henne lokalt og at ho klyngjer seg fast.

– Ho spreier seg ikkje raskt og vil halde seg på ein stad, gjerne i grunne, beskytta område, seier ho.

Falkenhaug seier at ein derfor bør vere litt observant på Stord.

Havforskingsinstituttet har ikkje fått meldingar frå publikum om denne maneta andre stader i Noreg i år.

Publisert: