Denne tradisjonen forsvann på 80-talet. No vil Bergen løfte den fram igjen.

Elevane på Salhus kosar seg i skulehagen.

Publisert:

VIL DU HA? Benjamin byr oss nyplukka plommer frå deira eigen skulehage i Salhus. Jonas og Bjørnar tar med seg resten for å dela med dei andre fjerdeklassingane. Foto: Tor Høvik

Greinene heng tungt ned frå plommetrea i hagen til Salhus skule. Ivrig plukkar Benjamin, Jonas og Bjørnar den mogne frukta.

Borna på Salhus skule er stolte av skulehagen sin. I år har dei mellom anna dyrka tomatar, rucola, timian, graslauk, persille, poteter, plommer, chili, salat, blåbær, jordbær, paprika, rips, koriander og rabarbra.

– Akkurat det med rabarbra fekk vi ikkje heilt til i år, men vi skal klara det neste år, seier Ingelin Sætersdal Erichsen, avdelingsleiar på SFO.

Ho fortel at elevane kosar seg i hagen i friminutta. Dei momsar på graslauk, og elskar å leika under og inni trea, medan dei et plommer.

FRÅ URSKOG TIL SKULEHAGE: Hagen er ein del av den gamle hagen til rektorbustaden i bakkant av biletet. – Det huset har stått til nedfalls i mange år og må rivast eller renoverast. Det er skummelt og farleg for elevane, seier rektor Bjørg Lise Rasmussen ved Salhus skule. Kommunen er samd med rektoren, men fordi rektorhuset i si tid vart teikna av arkitekt Landmark, har Byantikvaren til no stoppa rivinga. Foto: Tor Høvik

Hemmelege frø

Frå Universitetet i Bergen har dei fått pakkar med hemmelege frø. Dei fekk instruksjonar om korleis frøa skal plantast, men veit ikkje kva som kjem opp.

– Både eg og elevane syns det er kjempespanande. Vi vatnar frøa, steller dei og plantar dei ut. I år fekk vi til rucola og reddikar, medan det ikkje gjekk like bra med agurk og agurkurten, fortel Erichsen.

GØY: Niåringane Benjamin, Bjørnar og Jonas er mellom dei ivrigaste hageentusiastane. – Det er gøy med skulehage, seier Jonas, medan han plukkar plommer frå det bugnande treet. Foto: Tor Høvik

Ho skryt av kor interesserte elevane er og at dei ikkje har hatt noko hærverk i hagen.

Om sommaren har naboar vatna og stelt i hagen, mot at dei har tatt med seg litt persille til søndagsmiddagen.

ALVEHUS: Elevar har laga små alvehus som er plassert i plantekassane. Slik kan ein kombinera fleire fag med kvarandre. Foto: Tor Høvik

ALVEHUS: I dei små husa bur alvar. Dei har både vindauga og dør i huset sitt. Alvane passar på at plantene har det bra. Foto: Tor Høvik

– Må ha eldsjeler

Bjørg Lise Rasmussen er rektor på den 102 år gamle skulen. Ho er og stolt av skulehagen, og fortel at den er ein god lærestad.

– Elevane er engasjerte. Dei lærer korleis lys, temperatur og vatn verkar inn på vekstane. Hagen fungerer godt, men det må ein del arbeid og planlegging til for å skapa ein slik hage. Ein er difor avhengig av å ha nokre eldsjeler som brenn for dette, og det har heldigvis vi, seier rektor Rasmussen.

– Hagar på alle skular

Hagen i Salhus vart starta i 2018. Då søkte Salhus skule kommunen, og fekk ekstra midlar til sin skulehage.

Det er etablert nye skulehagar på fleire skular dei siste åra, mellom anna i Bjørndalsskogen, på Liland og på Storetvedt.

Byråd Linn Kristin Engø (Ap) vil at endå fleire skular lagar skulehagar. Byrådet har nett lagt fram strategien: Dyrk Bergen – Strategi for urbant landbruk i Bergen 2019–2023.

– Alle skular i Bergen som ønskjer det, skal få stønad til å etablera skulehagar. Vi vil stimulera til at skular og barnehagar bruker uteområde til å dyrka etande vekstar og planter, seier Engø, som er byråd for barnehage, skule og idrett.

SKULEHAGAR TIL ALLE: Byråd Linn Kristin Engø (AP) tilbyr alle skular i Bergen stønad til skulehagar.

Løyvingane til tilskotsordninga for skulehagar og dyrkingsprosjekt har auka dei siste åra. I fjor fekk 18 skular i Bergen stønad til å laga skulehagar.

Byrådet ønskjer å løfta fram att tradisjonen med skulehagar. Ein tradisjon som forsvann på 1980-talet.

Forskning: Betre mental helse av byparkar.

– Naturens mange under

– Målet til byrådet er at Bergen skal bli den grønaste storbyen i landet. Difor legg vi til rette for eit urbant landbruk. Vi har gode røynsler med skulehagar, dei er både til glede og læring for elevane. Det er nyttig å vita kor maten kjem frå, og dei lærer samstundes å ta vare på naturen. Skal ein forstå korleis naturen sine mange under fungerer, hjelper det å få jord mellom fingrane, seier byråd Linn Kristin Engø.

Ho fortel at det no vert jobba med å fornya alle læreplanar. Der er det tre tverrfaglege tema, og berekraftig utvikling er eit av dei. Det å satsa på skulehagar passar ekstra godt inn i dette.

I strategien står det at alle fag i skulen kan nyttast i skulehagen, nett slik mellom anna Salhus skule gjer det.

Nokre stader er det vanskeleg med areal til skulehagar. Byrådet vil difor at det skal setjast av areal til dette når nye skular og barnehagar vert planlagde. Alternativt kan ein gjera avtale med ein gardbrukar om å leiga areal.

I Salhus har dei til dømes eit godt samarbeid med eit lokalt gartneri.

LÆRERIKT: Skulehagen kan nyttast til å læra meir om naturen sine mange under. Jonas (9) følgjer ivrig med på plantene sin utvikling i hagen. Foto: Tor Høvik

Publisert: