Slik førte ein hemmeleg naziplan til ein av dei største miljøfarane på Vestlandet

I 2003 blei eit krigsvrak med tonnevis av giftig og svært helsefarleg kvikksølv oppdaga utanfor Fedje. Her er heile historia om den tyske gift-ubåten.

UBÅTPLANEN: Dette er ein ubåt i same klasse som U-864, som ligg utanfor Fedje. Bilete er teke i Frankrike i 1942.
  • Ingvild Nave
Publisert Publisert
icon
Denne artikkelen er over fire år gammel

60 tonn skadeleg kvikksølv kan framleis vere om bord i det tyske krigsvraket som ligg på havbotnen utanfor Fedje.

Det er enorme mengder.

Dersom nok lek ut av ubåten, kan gifta samle seg opp i menneske og dyr og skade nervar, nyrer og foster i magen.

Derfor har vraket skapt frykt for fiskeri, helse og framtid dei siste 15 åra.

Høyr heile historia om gift-ubåten på Fedje i vekas episode av BT20.

Abonner på podkast-serien via iTunes, på Soundcloud eller søk den opp i din podkast-app.

Lokalbefolkninga på Fedje vil ikkje ha det farlege kvikksølvet rett vest for øya si.

Dei har kjempa hardt for å heve vraket.

Problemet er at Kystverket meiner det er for risikabelt. Dei anbefaler å dekke til og forsegle kvikksølvet med sand.

Eit område på havbotnen som svarar til sju fotballbaner må dekkast.

Slik ligg vraket:

Politikarane har lovt å dekke til eller heve kvikksølvet i over ti år.

Fleire parti har sagt at dei vil heve vraket når dei sit i opposisjon og driv valkamp, men når dei får makta skjer det lite.

No lovar nok ei regjering å kome med eit svar på kva som skal skje med gift-ubåten.

Samferdsleminister Ketil Solvik-Olsen (FrP) har sagt dei skal bestemme seg i løpet av året.

Folket på Fedje kjempa for heving av ubåten sidan vraket blei oppdaga. har Her er Margaret Storemark, Inger Steinsbø, Marie Karlsen, Lisbeth Stuberg. Anna-Marit Storemark og Reidun Moldøen får aksjonsgruppa på Fedje.

Alle desse problema har oppstått på grunn av ein hemmeleg plan mellom Nazi-Tyskland og Japan for å vinne andre verdskrig.

Tyskarane skulle frakte kvikksølv som skulle brukast til våpenproduksjon til Asia.

NAZISTPLAN: Tyskland, med Adolf Hitler i spissen, ville hjelpe Japan med krigen i Stillehavet. Fleire ubåtar frakta derfor kvikksølv til dei, men ikkje alle kom fram.

Men ferda for ubåten U-864 enda på havbotnen ved Fedje i staden.

Vi legg ut ein ny episode om dei viktigaste sakene på Vestlandet kvar torsdag. Produsent for podkasten er Henrik Svanevik.

Publisert

Les mer om dette temaet

  1. BT20: Frå heroin til metadon – korleis har det gått?

  2. BT20: Kan krangling og kaos velte Ap-makta i Bergen?

  3. BT20: Her er historia om korleis sykkelfesten enda i skandale, krangling og konkurs

  1. BT20
  2. Fedje
  3. Andre verdenskrig
  4. Miljø
  5. Forurensing
BT anbefaler

Alenefar siktet for grov mishandling av gutt (7)

En mann i 30-årene er fengslet og siktet for grov mishandling av sin sønn.

LES SAKEN