KORT FORTALT

MDG feira etter skulevalet, men burde kanskje vere nervøse

Og: Gamle kjenningar kan surfe inn i bystyret på popularitet. Bergen Frp slit. Han kan bli Vestlands første ordførar.

Terje Pedersen, NTB Scanpix

Gerd Margrete Tjeldflåt
Politisk journalist

Berre dagar igjen til valet! Her er fire saker til deg.

I dag tar det under tre minutt å lese til botnen.

Psst! Følg med på BT i kveld for aller siste bergensmåling før valet. 😱 Meir om den i Kort fortalt i morgon.

1. Blir dette valet der dei vaksne er meir radikale enn ungdommane?

ILLUSTRASJON: Vegar Valde

Norges unge har stemt, og resultata var ikkje heilt slik ein skulle trudd.

Kvifor er det viktig? Skulevalet viser ofte nokre tendensar som me ser igjen i «vaksenvalet» nokre dagar seinare. Men partia på ytterpunkta – som SV, Frp og MDG – brukar å gjere det betre blant dei unge.

Men, men, men: BTs valekspert Johan Giertsen blei overraska av dette skulevalet. Dei typiske protestpartia gjorde det nemleg ikkje så godt som venta.

– Det kan virke som om sønene og døtrene held igjen, medan foreldra og besteforeldra er dei som skal skape revolusjon i dette valet, seier Giertsen til meg.

  • MDG ligg an til å bli ein av valets store vinnarar. Likevel fekk dei berre ti prosent i skulevalet – trass i at dei normalt gjer det godt blant unge veljarar.
  • I fleire byar har bompengepartiet snudd politikken på hovudet. Men dei gjorde ikkje mykje utav seg i skulevalet.
  • Senterpartiet gjer det godt på målingar både nasjonalt og i Vestland, men fekk eit skuffande resultat i skulevalet.
  • Trygge og trauste partiet Ap har slite på målingar heile valkampen. Sjølv om dei mista oppslutnad blant ungdommane, gjekk det betre enn venta.

Ja, men: Ein hovudtrend ser me både i skulevalet og på målingar. Miljøpartia og partia på venstresida er dei som gjer det best. Høgre og Frp klarer seg dårleg.

2. Klar for eit Friele-comeback?

Marita Aarekol (arkiv)

Gamle kjenningar kan gjere comeback i bergenspolitikken. For eksempel har Herman Friele takka ja til å stå på sisteplass på Høgres liste. Det kan virke trygt, men enkelte politikarar er så populære at dei fort kan ende opp med å suse inn i bystyret frå heidersplassen nedst på lista.

Korleis? Når du stemmer, vel du alltid eit parti. I tillegg kan du velje å gjere to ting:

  • Du kan endre på rekkefølgja folk står oppført i, ved å gi nokre ei ekstra personstemme. Det gjer du ved å setje eit kryss ved namnet deira.
  • Du kan gi ein politikar frå eit anna parti ei personstemme ved å skrive dei opp på valsetelen. Dette kallar me ein «slengar».

Dei som får flest personstemmer, susar oppover på listene. På bildet over er Friele med kona Renate Hjortland, som står på 12.-plass på Høgres liste. Får Friele nok personstemmer kan han dytte henne ut av bystyret.

3. Dagens bilde

Ørjan Deisz

Bråk og utmeldingar har prega Bergen Frp dei siste åra. Tidlegare i år prøvde delar av bystyregruppa å kaste gruppeleiar Tor Woldseth. No ligg partiet an til å gjere eit elendig val.

  • Då partileiar Siv Jensen besøkte teltet på Festplassen i går, var det første gong ho var i Bergen denne valkampen. BT-kollega Jens Kihl har snakka med ei rekke kjelder sentralt i Frp om problema i Bergen. La det berre brenne heilt ut, så det kan byggast opp igjen, har fleire av dei sagt.

4. Sogn og Fjordane kan avgjere valet i Vestland

Bjørn Erik Larsen (arkiv)

I går kom valkampens første måling for det nye fylket Vestland.

Kva seier tala? Vestland ser ut til å bli eit Senterparti-fylke. Verken høgre- eller venstresida får fleirtal utan Senterpartiet. Eit slikt resultat vil etter alt å dømme bety at Jon Askeland blir Vestlands første ordførar.

Bli klokare: Grunnen til at Senterpartiet blir så store er at dei står ekstremt sterkt i Sogn og Fjordane. Så sjølv om det bur fem gonger fleire i Hordaland, kan det bli folket i nordfylket som avgjer valet.