KORT FORTALT

Difor kan dei bytte bort Bryggen mot plass i byråd

Og: Slik deler dei ut ordførarklubber. Listetoarens revansje. Eit kart som seier meir enn tusen ord.

Gerd Margrete Tjeldflåt
Politisk journalist

God torsdag! Valet er overstått, men enno er mykje i det blå. Forhandlingar er tema for dagens Kort fortalt.

⌚ I dag tar det under tre minutt å lese.

1. Dette forhandlar dei om i Bergen

Fred Ivar Utsi Klemetsen

I desse dagar sit fleire parti i møte med Arbeidarpartiet her i Bergen og forhandlar om makt.

For å lukkast må minst seks parti bli einige. Det er nemleg det som skal til for å få fleirtal i Bergen etter valet.

Men, men, men: Det er ikkje plass til alle i eit byråd, Bergens «regjering».

  • Me kjem altså etter alt å dømme til å få eit mindretalsbyråd. Det vil seie eit byråd som heile tida må inngå avtalar med andre parti for å få gjennomslag for sine saker.
  • Eit viktig punkt i forhandlingane blir kven som skal vere del av byrådet, og kven som berre skal vere støttepartnar.

Det kan gi meining at det blir dei største partia som går inn i byråd saman. Problemet er at dei minste partia, KrF og Venstre, lett kan vippe over til Høgre og Frp. Dermed er det farlegare å la dei stå på utsida enn Raudt og SV, som truleg vil støtte Ap uansett.

Kva betyr dette? Me kjem til å få mykje forhandling og hestehandel i dei fire åra som kjem. Byrådet kjem heile tida til å måtte gi noko til andre parti, for å kunne få fleirtal til å styre vidare.

  • Difor vil dei nok prøve å bli einige om nokre store saker no før dei set i gang. Dette gjeld blant anna eigedomsskatt, kva private selskap som kan få drive eldreomsorg og barnehagar, og sjølvsagt om Bybanen skal gå over Bryggen eller ikkje. Les meir om dette her.

2. Dette skjer i dei andre kommunane

Ned Alley, NTB Scanpix (arkiv)

Kven blir ordførar? Det er det store spørsmålet i mange kommunar etter valet. Men også andre posisjonar skal fyllast: Varaordførar, plassar i ulike utval og i formannskapet.

Jukselapp: Kva var no formannskapet igjen? Nesten alle norske kommunar har eit slikt politisk organ. Her sit nokre av kommunestyrets medlemmer, fordelt etter storleik på partia. Formannskapet førebur saker for kommunestyret, men har også makt til å ta avgjerder sjølv i ei rekke saker. Dermed er ein plass her attraktivt for eit parti.

Kva skjer no? I desse dagar delar politikarane rollene mellom seg i ein bytehandel – som i Stad, der Alfred Bjørlo i går kveld sikra seg å halde fram i jobben som ordførar.

  • Partia forpliktar seg til å stemme på kvarandre sine kandidatar til dei ulike posisjonane.
  • I mange tilfelle lagar dei og ei slags politisk plattform for samarbeid i dei fire kommande åra.

3. Ho tapte leiarkampen i Ap – i valet fekk ho revansje

Marita Aarekol (arkiv)

Ordførar Marte Mjøs Persen prøvde å bli toppkandidaten for Arbeidarpartiet i Bergen dette valet. Men partifellane ville heller ha Roger Valhammer som sin leiar.

  • No har veljarane talt. Dei likar Persen best, og gav henne så mange personstemmer at ho no er Aps nye listetopp i Bergen.

Kva betyr det? Ingenting. Det er framleis Roger Valhammer som eventuelt blir byrådsleiar.

  • Men for mange parti var det personstemmene som avgjorde kven som fekk plass i bystyret og ikkje. Heile lista kan du sjå her.

Bonus: I Høgre blei det gjensyn med ein gammal kjenning. Herman Friele fekk så mange personstemmer at han kom inn i bystyret sjølv om han eigentleg sto sist på partiets liste.

4. Dagens bilde: Slik stemte naboane til bomstasjonane

– Ikkje akkurat ein genistrek, seier valekspert Johan Giertsen om at den ytre bomringen vart sett opp eit knapt halvår før valet.

  • Kvifor ser du tydeleg på kartet over – som viser kvar bomstasjonane kom, og kvar flest stemte på bompengepartiet.

BT rettar: I ei tidlegare utgåve av denne artikkelen sto det at Herman Friele fekk flest personstemmer i Høgre. Det stemmer ikkje, han fekk tredje flest. Men han var den i partiet som klatra lengst, frå sisteplass til 11. plass på partiets liste. Dermed er han valt inn.