Få fleire i arbeid

Norske bedrifter manglar arbeidskraft. Kjem ikkje fleire ut i arbeid no, må det sterkare lut til.

UTANFORSKAP: Viss ikkje regjeringa lykkast i å få fleire inn i arbeidslivet, vil kutt i stønadene kunne bli naudsynt, skriv BT på leiarplass.

Kallestad, Gorm / NTB Scanpix

Mange bedrifter manglar folk. Ifølgje Nav er det no manko på 60.000 arbeidstakarar, 15.000 meir enn for eit år sidan. Det er eit gledeleg teikn på at økonomien går bra, men òg eit problem for bedriftene.

Samstundes står 700.000 i alderen 20–66 år utanfor både arbeid og utdanning. Nær halvparten går på uføretrygd. Regjeringa har som eitt av sine hovudmål å få fleire av desse i arbeid. No har dei sjansen.

Rett nok er det eit sprik mellom kompetansen bedriftene spør etter og kompetansen mange av dei arbeidslause har. Likevel bør behovet i næringslivet opne for arbeid til dei som har hamna utanfor på grunn av høg alder, hol i CV-en, milde psykiske lidingar eller andre plager.

Viss ikkje det går når bedriftene skrik etter arbeidskraft, spørst det om denne inkluderinga nokon gong vil skje. I alle høve ikkje utan at ein endrar verkemiddelbruken kraftig.

I fjor haust lanserte regjeringa ein inkluderingsdugnad. Med den følgde fleire konkrete tiltak, som å forenkle ordninga med lønstilskot, jobbstøtte til folk med psykiske helseplager og eit meir tilpassa opplæring.

Det regjeringa ikkje gjer, er å kutte i stønadene. Det internasjonale pengefondet (IMF) peika på denne politiske verkebyllen, då dei la fram sin rapport for Noreg denne veka.

Spesielt ungdom risikerer å bli fanga i velferdsordningane og bli verande utanfor arbeidslivet. For å sitere Jaques Miniane i IMF: «Når unge tener meir pengar på å vere på stønad enn å jobbe, noko utvalets rapport viser, er det ikkje eit veldig sterkt insentiv for å jobbe.»

Viss ikkje regjeringa lykkast i å få fleire inn i arbeidslivet, vil kutt i stønadene kunne bli naudsynt. Presset for slike endringar vil bli forsterka av strammare budsjett og strammare arbeidsmarknad.

I tillegg er det liten tvil om at mange bedrifter, private som offentlege, kunne gjort langt meir for å inkludere folk som står utanfor arbeidsmarknaden.

Det finst fleire dømer på bedrifter som vågar å satse på arbeidstakarar som andre ikkje vil ha, med godt resultat. Det viser at dette òg handlar om vilje.

Lederen
BTs lederartikler blir skrevet av mediehusets redaktører og kommentargruppe. Politisk redaktør er leder for denne gruppen. Lederne er skrevet på bakgrunn av BTs publisistiske idé, sjefredaktørs meninger og avisens tradisjon. I avisens publisistiske idé heter det:
«Bergens Tidende skal være en frittstående, liberal, borgerlig (ikke-sosialistisk) avis, partipolitisk uavhengig. Avisens generelle grunnsyn skal bygge på et progressivt og menneskelig samfunnssyn. Den redaksjonelle ledelse skal ha som oppgave å lage en avis som gir sine lesere i by og bygd saklig og sann orientering om det som foregår lokalt, nasjonalt og internasjonalt. Redaksjonsledelsensintegritet skal være uavkortet så vel utad som innad».