Opplegg for total overvaking

Regjeringas forslag til digitalt grenseforsvar bør skrotast.

NY LOV: Forsvarsminister Frank Bakke-Jensen (H) vil sikre Noreg mot digitale trugsmål frå utlandet, men gjev e-tenesta samstundes høve til masseovervaking av norske borgarar, skriv BT på leiarplass. Foto: Carina Johansen / NTB Scanpix

Publisert:

Regjeringa sende denne veka eit forslag til ny e-tenestelov ut på høyring. Forslaget opnar for at etterretningstenesta skal kunne lagre og søkje i metadata frå all nettrafikk som går inn og ut av landet. I tillegg vil dei òg kunne bruke denne informasjonen til å hente ut og lagre sjølve innhaldet i kommunikasjonen, etter godkjenning i ein hemmeleg rettsprosess.

Det opnar opp for ei massiv og unødvendig innsamling av data frå nær heile den norske befolkninga. Alle sosiale medium kryssar til dømes denne grensa kvar gong dei blir brukt. Det same gjeld dei fleste e-post-tenester og søkjetenester. Skal ein unngå trugsmålet om overvaking må ein unngå nær all form for digital kommunikasjon. Det er det ikkje mange som gjer i Noreg i dag.

Ifølgje forsvarsminister Frank Bakke-Jensen (H) er hovudformålet å sikre Noreg mot hackerangrep. Men Noreg har allereie eit slikt overvakingssystem. Det heiter Varslingssystem for digital infrastruktur (VDI).

Professor Olav Lysne, som leia utvalet som har lagt grunnlaget for lovforslaget, vedgjekk til digi.no i fjor at det er ein veikskap med deira rapport at dei ikkje vurderte VDI grundig nok. Datatilsynet følgde opp med å be regjeringa greie ut dette og andre mindre inngripande alternativ.

I høyringsbrevet avskriv regjeringa slike løysingar, fordi det vil svekkje etterretningas mogelegheit til å oppdage potensielle trugsmål i høve til den løysinga dei foreslår.

Sjølv om lova er meint å styrke overvakinga av trugsmål frå utlandet, vil ho gje staten eit verktøy til nær total overvaking av landets borgarar. Det bryt med grunnleggjande prinsipp om privatlivets fred, og at ingen skal kunne etterforskast utan ein konkret mistanke om noko straffbart.

Å sikre norske borgarar, bedrifter og infrastruktur mot trugsmål er viktig. Men slike omsyn må balanserast opp mot grunnleggjande menneskerettar for norske borgarar. I denne saka har regjeringa ikkje funne dette balansepunktet. I denne saka har dei gått for langt.