25 år på utsida

EØS-avtalen har sterk og aukande støtte i folket. Det bør setje mot i politikarane til å våge eit tettare samarbeid med Europa.

Publisert: Publisert:

LANDSMODEREN: Det var på Hotell Ullensvang at dåverande statsminister Gro Harlem Brundtland i 1992 annonserte at ho var for norsk EU-medlemskap. Foto: David Kinsella (arkiv)

28. november 1994 sa 52,2 prosent av veljarane nei til norsk EU-medlemskap. Dermed var døra låst for dei nesten 48 prosentane som ønskte Noreg inn i Den europeiske unionen.

Ein norsk medlemskapsdebatt verkar heilt urealistisk slik forholda no er. På målingar er støtta til neisida dobbelt så høg som støtta til jasida.

Det er ikkje vanskeleg å forstå kvifor mange veljarar er skeptiske til EU-prosjektet slik det ser ut i dag: Brexit-kaoset, nasjonalisme, aukande økonomiske forskjellar og mangel på demokrati er gjerne emna som får mest merksemd.

Mykje av dette er reelle problem som både EU og medlemslanda har eit ansvar for å søkje løysingar på. Samstundes er EU ein svært viktig faktor i vår del av verda.

På klimafeltet er EU med på å dra Noreg i rett retning. På dette området er internasjonalt samarbeid sjølve nøkkelen til suksess. Langt frå alt er perfekt, men EU ligg langt framfor dei andre stormaktene.

I ei verd der Donald Trump styrer USA og Vladimir Putin styrer Russland, er EU ei stabiliserande, tredje makt i tryggleikspolitikken. Det er ikkje sikkert at Noreg i framtida utelukkande kan støtte oss på Nato-medlemskapen.

HARDE FRONTAR: Folkerøystinga om EU i 1994 førte til ei enorm mobilisering på båe sider. Her er neisidas tømmerhytte på Torgallmenningen. Foto: Jan M. Lillebø (arkiv)

I tider med utanrikspolitisk ruskevêr må Noreg søkje samarbeid og stabilitet. Dette kan vere noko av grunnen til at støtta til EØS-avtalen er på veg opp i det norske folk.

Les også

Bloomberg kaller Trump en «eksistensiell trussel»

ei Sentio-måling, utført for Klassekampen og Nationen, er det no 61 prosent støtte for EØS-avtalen. 20 prosent svarer at dei ville røysta mot avtalen om det kom ei folkerøysting i morgon.

Dette er gode nyhende for alle som trur på europeisk samarbeid. Aldri har motstanden mot EØS vore lågare. Det bør fortelje norske politikarar at det er på tide å søkje tettare samarbeidsformer med EU.

EØS-avtalen er langt frå perfekt. Ikkje alle reglar frå EU er godt tilpassa norske forhold, og mangelen på stemmerett er ikkje bra. Løysinga på dette er likevel ikkje isolasjon og åleinegang, men reell vilje til samarbeid og kompromiss.

Og kanskje, ein gong i framtida: med røysterett i Europa.

Publisert:
Om BTs leder

BTs lederartikler blir skrevet av mediehusets redaktører og kommentargruppe. Politisk redaktør er leder for denne gruppen. Lederne er skrevet på bakgrunn av BTs publisistiske idé, sjefredaktørs meninger og avisens tradisjon. I avisens publisistiske idé heter det:

«Bergens Tidende skal være en frittstående, liberal, borgerlig (ikke-sosialistisk) avis, partipolitisk uavhengig. Avisens generelle grunnsyn skal bygge på et progressivt og menneskelig samfunnssyn. Den redaksjonelle ledelse skal ha som oppgave å lage en avis som gir sine lesere i by og bygd saklig og sann orientering om det som foregår lokalt, nasjonalt og internasjonalt. Redaksjonsledelsens integritet skal være uavkortet så vel utad som innad».