Elbil-tiltaka gjer susen

Det er synd at regjeringa gjer unntak for vegtrafikken når dei trappar opp CO₂-avgifta, men det er inga katastrofe.

FN-LOVNAD: Statsminister Erna Solberg sa lite om at vegtrafikken var unnateke, då ho i førre veke fortalde FN at Norge vil auke CO₂-avgifta med fem prosent neste år. Unntaket er problematisk, men det er viktigare at regjeringa har lova å vidareføre avgiftsfritaket for elbilar ut regjeringsperioden, skriv BT på leiarplass. Pontus Höök

Frå FNs talarstol kunne statsminister Erna Solberg (H) i førre veke proklamere at Noreg vil auke alle CO₂-avgiftene med fem prosent til neste år. Det var eit av Noregs bidrag til klimalovnadene FNs generalsekretær hadde bedt om, eit bidrag som rett nok ikkje var av ny dato.

For denne årlege auken er avtalt i regjeringsplattforma. Viss nokon i salen skulle slumpa til å lese den, ville dei òg visst at ein av dei største forureinarane, vegtrafikken, var unnateken frå avgiftsauken. Slik fekk både Venstre og Frp sitt i plattforma.

Unntaket var absolutt ein veikskap med regjeringsplattforma. Auka CO₂-avgifter er eit av mest effektive verkemidla for å få ned klimautsleppa. Vegtrafikken stod i fjor for 17 prosent av Noregs klimautslepp, berre slått av industrien og olje- og gassnæringa. Ein gradvis årleg vekst på fem prosent i drivstoffavgiftene, ville stimulert fleire til å skifte til utsleppsgjerrige bilar eller elbilar.

På den andre sida har Noreg allereie svært kraftige verkemiddel i avgiftsfritaka for elbilar. Tysdag kom det tal som viste nullutsleppsbilar utgjorde over halvparten av alle bilar som vart selde i september. Det er andre månad i år at salet på elbilar overstig fossilbilar.

Dei komande to åra er det varsla ei rad nye modellar frå kjende produsentar med lågare pris og lang rekkevidd. Det er difor all grunn til å tru at elbilandelen berre vil auke i åra framover.

Eit argument for å gje vegtrafikken fritak frå avgiftsauken er at elbilane framleis ikkje er eit fullgodt alternativ for folk i grisgrendte strøk, og for folk med dårleg råd. Tilgangen til rimelegare bilar med betre rekkevidde vil òg svekke dette argumentet.

Eit anna argument for fritak er at tungtransporten enno ikkje har gode alternativ til diesel. Den teknologiske utviklinga vil venteleg òg svekke dette argumentet etter kvart.

Sjølv om fritaket for CO₂-avgift kan diskuterast, er det langt viktigare at Granavolden-plattforma garanterer at skattefordelane ved elbilar skal vidareførast ut regjeringsperioden, altså ut 2021.

Desse må vidareførast etter 2021, om enn i noko endra form, viss regjeringa skal nå sitt eige mål om at alle nye bilar skal vere elbilar innan 2025.

Sjølv om elbilsalet tek seg opp, er framleis over 90 prosent av alle personbilar fossilbilar. Det vil ta tid å skifte ut heile bilparken. Difor bør ingen verkemiddel utelukkast etter 2021, heller ikkje høgare avgifter på bensin og diesel.