Snuoperasjonen

Kostnadskutta i oljenæringa er ei forsikring for framtida.

KOSTNADSKUTT: Statoil-sjef Eldar Sætre kom til oljemessa ONS måndag med nyheit om at Johan Sverdrup-utbygginga blir billigare enn planlagt. Carina Johansen / NTB Scanpix

Equinor, tidlegare Statoil, kunne i går melde om at utbygginga av Johan Sverdrup-feltet blir billigare enn venta. I tillegg reknar dei med å få opp meir olje.

I alt vil Johan Sverdrup, det siste store feltet i Nordsjøen, gje over 900 milliardar kroner i inntekter til Noreg.

Oljenæringa har vore gjennom ein dramatisk snuoperasjon etter at oljeprisane fall dramatisk haust 2014. Kostnader er kutta i eit tempo og eit omfang ein knapt skulle tru var mogeleg.

Medan dåverande Statoil i 2013 gjekk i minus sjølv med ein oljepris på 110 dollar fatet, kan dei no tene pengar på Johan Sverdrup sjølv om oljeprisen skulle falle ned til 25 dollar.

Omfanget vitnar om at kostnadene gjekk ut av kontroll før 2014. Men den vitnar òg om ei næring som har evna å tenkje nytt, og snu alle steinar.

Kutta har vore harde i oljeselskapa – 4.000 jobbar forsvann berre i Equinor. Men tøffast har det vore for dei mange små og store selskapa som leverer varer og tenester til oljeindustrien. Medan pengane no renn inn i oljeselskapa, slit framleis mange tungt i leverandørindustrien. Det er berre to veker sidan permitteringsvarsel gjekk ut til 150 tilsette ved Aker Solutions på Ågotnes.

Likevel er viktig at næringa ikkje igjen mister kontrollen over utgiftene, noko Equinor-sjef Eldar Sætre åtvara mot under opninga av oljemessa ONS i Stavanger måndag.

For trass i at det er meir optimisme, med ein oljepris som venteleg vil halde seg på dagens høge nivå i fleire år framover, er framtida på lengre sikt usikker. Klimaendringane kan tvinge fram nye politiske tiltak, som kan redusere etterspurnaden etter olje og gass. Teknologiske gjennombrot på lagring av elektrisitet, kan like eins gjere fornybar energi til ein alvorleg konkurrent.

Difor er det fornuftig å halde kostnadene nede. Det er òg med på å auke inntektene til den norske staten, og gjere det enklare for politikarane å takle eldrebølgja.

Klimautfordringane og den usikre framtida til oljeindustrien gjer at regjeringa må forsterke arbeidet med å omstille norsk industri til eit liv etter oljen.

Mykje tyder på at statens inntekter frå oljenæringa vil bli store òg dei komande åra. Regjeringa må planleggje for framtida ved å halde skattar og offentlege kostnader nede, og investere inntektene i utdanning, forsking og nyskaping. Det bør danne retninga, når regjeringa byrjar på innspurten med statsbudsjettet onsdag.