Sidan terroråtaka i Paris laurdag har ein del vore ivrige med å seia at me ikkje burde gløyma Libanon, eller ­Somalia, eller Kenya eller Irak, Syria, Kuwait, Tunisia eller andre land som har opplevd terror i det siste. Og me burde ikkje det.

Øyvind Strømmen

Men terroråtaka i Paris røyrer oss sjølvsagt på ein djupare måte. Mange av oss kjenner Paris. Me har spasert langs Seinen, me har kosa oss med god mat i små restaurantar i lysets by, nokre av oss har nok vore på konsert der, nokre på fotballkamp. Når me høyrer om terroroffer blant middagsgjestar og konsertpublikum, skjønar me at det kunne vore oss.Det er ei forståing me kanskje burde ha oftare, men få av oss har vitja Beirut, endå færre har vore i Mogadishu. Få kjenner namnet Garissa.

Har du fått med deg denne Brif-artikkelen:

Det store fleirtalet av terroråtak dei siste åra har hendt i eit fåtal land. Over 80 prosent av dei som mista livet i terroråtak i 2013 gjorde det i fem land: Irak, Afghanistan, Pakistan, Nigeria og Syria. I tillegg har land som Somalia, Kenya, India og Thailand vorte hardt råka. Ekstreme islamistgrupper står bak terror i alle dei nemnde landa. Men også svært mange av ofra er muslimar. Det er difor både dumt og umåteleg arrogant å gje muslimar flest skulda for terroren. Muslimar er ofte blant den ekstreme islamismen sitt fyrste offer.

Likevel er det ikkje noko, ingen høgreradikal europeisk politikar, ingen forvirra, hatefull amerikansk bloggar, som bidreg så mykje til frykt for muslimar og til hat for muslimar som dei blodige terroråtaka me faktisk har opplevd i vestlege land. Åtak som har vorte definerande for våre tid: New York, Madrid, London, København, Brussel, Paris. Terror skaper frykt. Terror kastar rundt seg små hatefulle frø, frø som kan vatnast av dei nemnde bloggarane og som kan dyrkast fram til gode val­resultat av høgreradikale politikarar. Den ekstreme islamismen gjev antimuslimsk hat, europeisk ultranasjonalisme og rein høgreekstremisme betre kår.

Les også:

Det arabiske ordet «fitna» har mange tydingar, men vert ofte nytta om indre strid i islam, om borgarkrig og blodige opprør, gjerne utført av sekteriske ­grupper. I dag herjar «fitna» den muslimske verda. Ekstreme islamistar — som ein meir presist kan kalla salafijihadistar - skaper kaos i arabiske land, syter for at endå meir blod renn ut i Mogadishu sine gater, står bak drap i Mali og finn rekruttar over store delar av verda, også i Europa.

Når andre muslimar reagerer på ­terroråtak gjennom å seia at IS og liknande grupper ikkje har noko med islam å gjera, er det ei normativ vurdering, på lik linje med korleis ein som kristen ­kanskje vil avfeia bombeaksjonar mot abortklinikkar som ukristelege. Det er ikkje ei deskriptiv skildring. Sjølvsagt har slike grupper noko med islam å gjera.

Om ein les IS sin propaganda kan ein knappast unngå å leggja merke til han dryp av referansar til islamske skrifter, og ein kan ikkje unngå å sjå at gruppa freistar å slå fast sine definisjonar av islamske konsept og sine forståingar av islamsk tru. Om ein ser videoane deira, kan ein knapt overhøyra nasjidane, ­islamsk orienterte songar.

BT-kommentator Mikal Hem:

Ein kunne sagt mykje om den ekstreme islamismen sine teologiske vurderingar, og om både likskapar til og dramatiske skilnader frå islam under eitt. Men noko anna er også viktig: Den ekstreme ­islamismen handlar om meir enn ­religion.

For eit års tid sidan las eg eit brev, skrive av Fouad Belkacem — ein leiar­figur i den Profetens Ummah-liknande-gruppa Sharia4Belgium, og smugla ut av fengsel. Brevet inneheldt sjølvsagt analysar tilhøyrande den ytterleggåande islamistiske ideologien han forfektar.

Men det inneheldt også meir. Det synte til antikolonialistiske idear, nemnde Malcolm X og nytta mykje plass på ein kritikk av krigen mot Irak, av jødiske nybyggjarar i Palestina og av amerikansk dronekrigføring. Han samanlikna si eiga gruppe, fanatiske islamistar, med folkereisinga i Ukraina og Sharia4Belgium sine provoserande aksjonar med feministnettverket Femen og retta hissige skuldingar mot ­politikarar og media.

Les også:

Belkacem sitt fengselsbrev illustrerer at dei moderne salafistrørslene har mykje med politikk å gjera. Leiarar som ­Belkacem og grupper som Sharia4Belgium nyttar kjensla muslimske ungdomar har av å vera outsiderar som eit rekrutteringsverktøy. I nabolag som Molenbeek i Brussel — som no igjen har hamna i fokus grunna fleire av Paris-terroristane sine koplingar til bydelen - er dette ganske effektiv propaganda. Innvandrarbydelen har høg arbeidsløyse og mange sosiale problem. Det er sjølvsagt ikkje berre frå slike strøk at IS og liknande grupper klarer å rekruttera.

Påfallande mange europeiske ­rekruttar har likevel ein del til felles: mange av dei har låg utdanning, mange av dei har hatt dårlege mogelegheiter i arbeidsmarknaden, ein heil del av dei har ein bakgrunn som involverer ­kriminalitet. Det er ikkje årsaka til hatet. Ein skal ikkje oversjå ideologien si ­viktige rolle. Men i område som desse har hatet betre kår.

Når me høyrer om IS sin propaganda i media dreier det seg gjerne om videoar med sjokkeffekt. Brutale avrettingar. Sprengringar av hauggamle kulturminne. Men IS lagar også ein annan type propaganda: Den handlar om statsbygging. Den handlar om at deira sjølverklærte kalifat er eit slags ­mogelegheitsland. Nyleg har IS publisert ei heil rekkje filmar som åtvarar folk mot å søkja tilflukt i Europa, som vert framstilt som ein stad der muslimar ikkje vert møtt med anna enn fornedring og hat. For den såkalla islamske staten er antimuslimske idear i Europa eit ­propagandaverktøy, det også.

Også her ligg det ei fare. Paris vil framleis vera Paris, «malgré l’obscurité profonde», trass det djupe mørket, som Maurice Chevalier song tilbake i 1930-åra. Terrororganisasjonen IS har derimot eit utal mål om å utsletta det dei kallar «gråsona» mellom rettvise - det dei ­meiner å stå for - og dei fordømte, resten av verda. Dei ønskjer å så hat. Og det kan dei klara.

Difor er det ikkje berre Beirut eller Mogadishu me burde hugsa midt i sorga over dei grufulle hendingane i Paris. Me burde hugsar på heile Paris, inkludert nitriste forstader utanfor byen, stader langt frå dei gatene der me har spasert, langt frå restaurantane der me koste oss, langt frå den romantiske byen me drøymer om, langt frå Paris slik byen ser ut i Hollywood-filmar. Der, og i nabolag som liknar andre stader i Europa, vert frø av hat sådd, også gjennom muslimhatet. Dei frøa kan vatnast av radikale ­predikantar, og kan dyrkast fram av ekstreme islamistar.