Festival-hikke

KOMMENTAR: Kjære Anders Beyer, kan du vere så grei å korte festspela ned neste år?

BREITT: Anders Beyer har også synt seg som ein mann som famnar breitt. Foto: Vegar Valde

Publisert:

Kanskje er det som når ein skal inn i noko nytt, at ein brått byrjar å tenkje på alt det som var bra og trygt med det ein hadde før. I det første året til Anders Beyer som festspeldirektør, er det Per Boye Hansens verk han skal målast mot. Og brått tek ein seg i å sakne den støyen den noverande operasjefen skapte rundt seg.

Les også

Beyer satser lokalt

Den arrogante tilnærminga han også uttalt hadde til byen er gløymt: Han fekk venezuelanske El Sistema hit, gjorde han ikkje? Dansa på scena i fargane til Hugo Chávez. Skapte teater som heldt naboane vakne?

Ein var heller ikkje før kvitt Per Boye Hansens forgjengar, Bergljót Jónsdóttir, før hennar ofte fargerike framsyningar med folk frå heile verda, vart sakna.

Enkel psykologi, kanskje — eller berre det faktum at det tek tid å etablere eige avtrykk i ein festival som Festspillene som har så store forventningar til seg. Festspillene i Bergen, slutt i dag, er Nordens dyraste i sitt slag, det er ein knutepunktfestival, som skal både vere nyskapande og halde høg kunstnarleg kvalitet. Neste veke kjem evalueringa frå Kulturrådet.

To tydelege grep har Beyer gjort: Der Per Boye Hansen hadde ein armlengds avstand til byen, har Beyer vald å hente byen inn. Aldri har så mange lokale artistar stått på ei scene under Festspillene, frå ei rekkje ulike sjangrar, frå nymusikken til borna, Voksne Herrers Orkester.

Beyer lova han ville leike med byen i opningsteksten, dette er gjerne ein form for leik. Mogleg vil det vere ein veg til å byggje ein annan lojalitet i byen - eller ikkje...?

Utan at ein i tillegg har dei største verdsnamna på plakaten, kan det like gjerne føre til at ein trekkjer Festspillene ned og gjer det mindre interessant enn at ein trekkjer byens engasjement opp.

Ein treng stjerner som referansepunkt, noko å spegle seg i. Elles blir ein gjerne ikkje klar over kva det lokale står i forhold til.

Beyer har også synt seg som ein mann som famnar breitt. Mannen, som både har spelt piano på bar i sin ungdom - og laga operafestival i København - har spreidd seg på mange felt også i Bergen.

Faren med det er at ein blir utvatna - og dermed uinteressant. Samstundes såg ein, som under Per Boye Hansens første år, at spissing av profil også gjorde festivalen smal. Nokre av prestisjeprosjekta vart rett og slett for store for byen.

Den nordiske profilen vart også etter kvart gradvis mindre nordisk under Boye Hansen. Paradoksalt nok har det gjerne aldri vore så mykje nordisk, i alle fall dansk, som i Beyers første år.

Over 230 arrangement har det vore i byen. Nokre av artistane har hatt særs lita prøvetid. Beyer er kjent som ein mann som kan snu på skillingen og få mykje ut av midlane.

Ein god eigenskap, ein annan måte å få mykje ut av midlane på er å konsentrere kreftene om det du verkeleg vil syne att.

Då Beyer lanserte programmet, skreiv eg at programmet var å likne med eit solid dansk møbel: skikkeleg, fint å sjå på, praktisk, ikkje ekstravagant. Med unntak av ei vaklande opning i sur vind, har det synt seg å halde stikk: Festspillene har vore skikkelege og solide. Det har likevel ikkje vore dei store forstyrringane Beyer lova på programmet.

Det mest forstyrrande var ikkje det som skjedde desse dagane i gatene, men - i sjølvsyn - bogekorpsgutar, som utan omsyn marsjerte rett inn i det som skulle vere performance i gatene, som skulle få folk til å stoppe opp og kjenne at det var annan puls i byen.

Forstyrrande er også kjensla av at vi lever i ei kulturell boble i Noreg medan det politiske og økonomiske klimaet i Europa hardnar til - og utan at dette på nokon måte vart reflektert i årets festspelprogram.

Eit tredje forstyrringselement er lengda på festivalen.

Kjære Anders Beyer, kan du vere så grei å korte festspela ned neste år? Bergen har festivalhikke i mai.