Denne bokhausten har eg oppdaga noko som overraska meg stort

Det finst nemleg éin type forfattarar BT-lesarane verkar ganske uinteresserte i.

Maria Horvei romandebuterte i haust. Det var BT-lesarane nyfikne på.
Publisert: Publisert:
iconKommentar
Dette er en kommentar. Kommentarer skrives av BTs kommentatorer og redaktører, og gir uttrykk for deres egne meninger og analyser.

Nyleg starta forfattar Agnar Lirhus ein interessant debatt: «Hva skal vi med litteraturkritikk hvis den er en gratis reklamekanal for forlagene», spurde han i Aftenposten.

Lirhus peika på korleis dei bestseljande forfattarane får enormt mykje merksemd i media – og meinte at dei dermed held fram med å vere bestseljarforfattarar.

Det er nokre svake punkt i kritikken hans, som at det før sommaren er «hektisk møtevirksomhet mellom kulturredaksjonene og forlagene» der «store forfatternavn skrives inn i kalenderen».

Les også

Bokmelding: Her kan du lære å bygge en steinmur som varer i hundrevis av år

Noko slikt møte har i alle fall ikkje eg vore på. Berre tanken på at forlaga skulle ha styrt kva vi prioriterte å lage journalistikk eller kritikk om, er heilt utoleleg. At forlaga har møte med bokhandlarane, er noko anna enn at journalistikken blir styrt på denne måten.

Likevel har Lirhus eit poeng. Det er ikkje tvil om at ein del forfattarar, som Nina Lykke og Maja Lunde, får mykje merksemd. Veldig mykje merksemd. Då er det mindre plass til resten.

Brann-legenda Håkon Opdals sakprosadebut fekk hard medfart av BTs kritikar. Andre meldarar var meir positive.

Det er ikkje i seg sjølv eit problem at ei bok får fleire meldingar – tvert imot. Når VGs kritikar hyllar den nye romanen til Nina Lykke og BTs kritikar er meir kritisk, gjev det rom for ein interessant kulturdebatt.

Nyleg diskutere BT-meldar Erlend Liisberg og VG-meldar Gabriel Michael Vosgraff Moro nettopp «Vi er ikke her for å ha det morsomt». Dei som høyrde på Arena på P2 den dagen kan fort ha risikert å bli eit klokare menneske.

Eg veit heller ikkje om eg er så kritisk til at også skjønnlitteraturen kan ha sine superstjerner. Om folk kastar seg over romanar eller nyskriven, norsk sakprosa, er det vel først og fremst veldig bra.

Når Roy Jacobsen, Zeshan Shakar eller Ingeborg Arvola plutseleg veltar den lokale kiosken, er det i mine auge ekstremt positivt.

Les også

Han vil ikke skrive selvopptatte bøker om den norske middelklassen

Så kva med BT? Jo, vi har skrive om bøkene til både Erlend Loe og Trude Marstein. Men talas tale er heilt tydeleg: Det er ikkje dette litteraturstoffet lesarane er mest interessert i.

Det var fleire som ville lese om «Mur, far og dotter – ei bok om tørrmurring» av Kjersti Aase Winjum enn om den nye boka til Vigdis Hjorth. Tørrmurande strilar til folket!

Vossingen Maria Horvei har romandebutert, og det markerte vi med både bokmelding og intervju. Det var langt meir interesse for dette enn for meldinga av den nye boka til Nina Lykke.

Og Leander Djønnes romandebut var meir interessant for BT-abonnentane enn det Erlend Loe-kritikken var.

Bokmeldingane som er blitt best lesne i BT i haust, har handla om Håkon Opdals bok om keeperlivet, Fidjestøl-biografien om Georg Johannesen og andre bøker med lokal tilknyting.

Eira Søysteth lyrikkdebuterte i haust. Ei lyrikksamling «alle kan lese», meinte BT-meldar Olaug Nilssen.

Det er kanskje ikkje så rart. Om du allereie har sett bøker omtalt i fem andre aviser, er ikkje interessa så stor for å lese kva BTs meldar har å seie om saka. Då er det kanskje meir interessant med det unike.

Det er mogeleg dette gjer at vestlendingane får rykte på seg for å vere sneversynte og sjølvsentrerte i sitt litteratursyn. Eg trur det er for enkelt.

Snarare handlar det om at dei kan få innsikt i boka til Maja Lunde overalt. Vestlandsforfattarane må dei ofte til Bergens Tidende for å lese om.

Det er ingenting feil med eit slikt regionalt blikk på litteraturen. Det er meir enn nok god litteratur her på Vestlandet til at vi kan konsentrere oss om han, og mykje av dette er stoff vi er stadig meir åleine om.

Mange BT-lesarar ville lese om «Fedre og sønner», boka til Dag Steinfeld.

Og sjølv med eit sterkare blikk for vestlandslitteraturen, vil det vere mange vonde val å ta. Kulturredaktørens byrde er å måtte leve med eit evig svart samvit for alt han må velje vekk. Vi vil framleis få – velfortent – kritikk for alt vi melder.

Vil desse tala få konsekvensar for korleis vi prioriterer litteraturstoffet framover? Let vi oss styre av klikk og algoritmar? Svaret er ja.

I framtida kan du rekne med å lese fleire meldingar av bøkene til vestlandsforfattarar – bøker som kanskje ikkje får ei einaste anna melding. Så får det heller vere at vi ikkje er best på det andre allereie er gode på.

Publisert: