Bom stopp for Venstre

Stemninga i regjeringa er i ferd med å gå frå kald til varm krig.

Jens Kihl
Kommentator

DRAMA: Frp-leiar Siv Jensen og nestleiarane Sylvi Listhaug og Terje Søviknes verka letta då dei fortalde om brei tilslutning til bompengeskissa under ein pressekonferanse søndag. Heiko Junge

Har vi ei fleirtalsregjering? Er det Venstre eller Frp som vinn slaget om bompengane? Og finst det eigentleg eit kompromiss der både bompengane og klimagassutsleppa går ned samstundes?

Slik det ser ut no, har Frp overtaket på Venstre. Eit par av kjeldene i og rundt stortingsgruppa meiner det har vore eit sjølvstendig mål at Frp må vise seg som dei sterkaste.

Ei anna kjelde meinte det ikkje stod fullt så dårleg til med stemninga i regjering, men omtalte like fullt Venstre som «pain in the ass». Så kan ein alltids diskutere kor lurt det er av to regjeringsparti å gjere kvarandre til hovudmotstandarar i ein valkamp.

Les også

Vil gi mer penger til Bybanen

Nettstaden Poll of polls, som samlar meiningsmålingar, viser at Frp ligg på om lag åtte prosent på kommunemålingane, medan Venstre ligg midt på tretalet. Det er krisetal for båe to.

Ei sentralt plassert kjelde i Venstre fortel at forhandlingane har bølgja fram og tilbake sidan før sommaren. Til slutt tok Høgre grep og la fram ei heilskapleg skisse partia blei bedne om å ta stilling til.

Venstre-leiar Trine Skei Grande skal ifølgje Frp-kjelder ha vore innstilt på å kome til ei løysing, men skal ha fått svært klare åtvaringar frå sitt eige parti for ei veke sidan. Dermed måtte ho bakke ut frå forhandlingane.

Les også

Frp sier ja til bompenge­avtale. Venstre sier nei.

For Venstre skal det vere minst to problem med avtalen: For det fyrste gjev han meir bilkøyring, ikkje minst i byane. Venstre kan ikkje gå med på ein avtale som aukar svevestøvet, klimagassutsleppa og biltrengselen i byane.

For det andre er pakken totalt sett for dyr. Granavollen-plattforma, som dei fire partia blei samde i januar, kostar svært mykje å gjennomføre. VG har meldt at bompengeskissa har ei ramme på om lag tjue milliardar over ti år.

Då melder spørsmålet seg: Kva andre delar av regjeringsplattforma er det som ikkje skal bli gjennomført?

Det var interessant å sjå endringane i ansiktsuttrykka til Frp-arane gjennom dagen. På veg inn til landsstyremøtet var det tydeleg nervøsitet som prega forsamlinga. Etterpå var det latter, smil og spydige vitsar om surrete Venstre-folk.

Dei har greidd å markere bompengesaka så tungt at dei har fått tjue milliardar til ein ny avtale. Det løyser kanskje ikkje Frp-krisa i Oslo og Bergen, men mange andre plassar kan dette vere det partiet treng for å få eit anstendig valresultat.

Det ligg mildt sagt mykje i potten for alle fire partar. Frp-nestleiar Sylvi Listhaug gjorde det under pressekonferansen klart at dei ikkje vil forhandle vidare. Det er eit ultimatum.

Men om Venstre ikkje seier ja, har ikkje avtalen fleirtal på Stortinget. Det er jammen ikkje lett å sjå kva for eit opposisjonsparti som vil bruke valkampen på å hjelpe regjeringa med å kome seg ut av bompengetrøbbelet.

Det er ikkje heilt lett for Venstre heller: Denne avtalen vil ha store budsjettkonsekvensar. Det går ikkje an å sitje i regjering og røyste mot statsbudsjettet.

Les også

Venstre-topper uenige om Bergen kan bruke skattepenger på Bybanen

Det står mykje på spel for Høgre og KrF òg. Kjell Ingolf Ropstad fekk så vidt med seg KrF inn i regjeringa. Det blir ikkje bra om Venstre, det andre sentrumspartiet, no går ut.

Og Høgre? Dei lek veljarar til bompengepartiet i massevis, og treng å få på plass ei løysing medan det framleis er litt igjen av valkampen. Dessutan er nok statsminister Erna Solberg ekstremt lite interessert i å sjå fleirtalet forsvinne.

Dei siste vekene og månadene har det vore skrive mykje om bompengekaoset i Frp. På landsmøtet fekk Siv Jensen eit svært ambisiøst bompengekrav mot seg:

Om stortingsgruppa til finansministeren røysta for å bruke hundre milliardar på utsida av statsbudsjettet, ville det gjeve fullt kaos i regjeringa. No har Jensen i staden greidd å samle troppane.

Les også

Krisemåling for Venstre og Frp

Jensens strategi er gjerne å konfrontere kritikarane direkte. Ved å samle landsstyret fekk ho tilliten og armslaget ho hadde bruk for.

Frp-leiaren står svært sterkt og har tillit i alle delar av partiet (kanskje med unnatak av i Sarpsborg, der ho er erklært persona non grata av lokallaget).

Det kan derimot sjå ut til at Venstre treng å skaffe seg ein partileiar. I fyrste omgang bør det nok vere Trine Skei Grande. Nokon må rett og slett ta styringa i partiet snart.

Les også

Siv Jensen er uønsket i byen av Sarpsborg Frp

Ho skal ha gjennomført forhandlingane utan å konferere med sine mest sentrale politikarar i storbyane, der konsekvensane av avtalen nok blir størst.

Sånt blir det ikkje god stemning av, særleg ikkje når Venstre-folk får sjå eit samla Frp-landsstyre som får ta stilling til innhaldet.

I tillegg har Venstre no ein del privatpraktiserande partileiarar som går ut i media og åtvarar mot både den eine og den andre løysinga. Slik øydelegg dei forhandlingsrommet for sin eigen partileiar. For å ta det tydelegaste dømet:

Stortingsrepresentant Abid Raja har på kort tid meint at vi ikkje har bompengekrise, at bompengane flår folk og dessutan lansert sitt eige forhandlingsframlegg.

Folk som ikkje sjølv er Frp-sympatisørar, har lett for å sjå på partiet som ei samling bråkebøtter. Men dei stod samrøystes bak Granavollen-plattforma i januar, og dei var så godt som samrøystes no.

I Venstre har Trine Skei Grande langt mindre handlingsrom. Ho fekk ein god del røyster mot forhandlingsresultatet ho la fram etter vekene på Granavollen, og denne veka var det rett og slett bom stopp.

Dramaet er langt frå over. Men denne omgangen vann Frp.