Frps farvel gjer det vanskelegare for politikarane og lettare for veljarane

Dette markerer eit varig skilje for høgresida. Det er på tide å børste støvet av det gode, gamle uttrykket «borgarleg kaos».

Publisert Publisert

FREXIT: Nestleiar Sylvi Listhaug, Frp-leiar Siv Jensen, nestleiar Terje Søviknes og parlamentarisk leiar Hans Andreas Limi møtte måndag pressa for å fortelje at tida i regjering var forbi. Foto: Fredrik Varfjell, NTB Scanpix

  1. Leserne mener

På måndagens pressekonferanse gjentok Siv Jensen igjen og igjen at «det var eg som førte Frp inn i regjering, og det er eg som tek Frp ut av regjering».

Det første er rett, og vil bli ståande som hennar største politiske bragd. Det siste er truleg feil. Det var ikkje Siv Jensen som tok Frp ut av regjering. Det var Frp som tok Siv Jensen ut av regjering.

Det er vanskeleg å forstå dei siste dagane annleis. For om Frp-leiaren i månadsvis har visst at denne saka ville vere umogeleg å leve med i regjering når ho blei kjend, ville ikkje Siv Jensen handtert dei siste vekene slik ho har gjort.

Kvifor skal Frp tidlegare denne månaden ha blitt einig med seg sjølv om å slutte å rope om at partiet skulle ut av regjering?

«Frå no av skulle me slutte å rope ulv, ulv. Det skulle bli slutt på at me heile tida truga med å gå ut av regjering», sa ei kjelde til NRK.

Og kvifor blei Terje Søviknes henta inn som statsråd for ein månad sidan om toppleiinga visste at det gjekk mot slutten?

Dette politiske prosjektet var i realiteten daudt den dagen Venstre og Frp gjorde kvarandre til politiske hovudmotstandarar. Du kan ikkje sitje i regjering med den du rettar dei hardaste åtaka mot.

Les også

Podkast: – I dag var Siv Jensen som ei statskvinne

Sånt blir berre rot for veljarane. No kan ein tydelegare orientere seg mellom partia, og det er sannsynlegvis Solbergs halmstrå for å vinne ein tredje periode.

Ja, det kan bli «borgarleg kaos», men det er ikkje stort betre på raudgrøn side. Og er det eigentleg så fælt at det er litt forskjell på partia?

For den omvendte måten å seie «borgarleg kaos» på, er jo at kvart parti har ein tydeleg profil. Det gjeld sjølvsagt både sentrumspartia og Frp.

Men det gjeld også Høgre, som den siste tida har framstått som gjennomsnittet av kva dei tre andre partia har krangla seg ferdig om.

Ei fleirtalsregjering opnar i større grad for at særstandpunkt blir norsk politikk. Regjeringas abortpolitikk ville aldri fått fleirtal om det ikkje var for at KrF var ein del av ei fleirtalsregjering.

Eit mindretal kan ikkje hestehandle seg i mellom på bakrommet. Det gjev opnare og friskare debattar og meir makt til Stortinget.

Men det kan bli meir krevjande å vere politikar framover.

  • Podkast: – I dag var Siv Jensen som ei statskvinne

Erna Solberg kan ikkje lenger skape breie, men litt blodfattige kompromiss i regjeringa, men må søkje støtte frå sak til sak. Det blir vanskelegare for henne.

Siv Jensen ville ikkje svare på om ho er Frp-leiar etter vårens partilandsmøte. Hennar prosjekt var å få Frp til å bli eit styringsdyktig regjeringsparti. Det har ho klart. Men har ho verkeleg ei framtid som opposisjonsleiar?

KrF-leiar Kjell Ingolf Ropstad kan ha ganske store problem i vente. Siv Jensen gjorde det svært klart at partiet no styrer etter partiprogrammet. Frp har ein mykje meir liberal politikk i bioteknologispørsmål enn den KrF (og Erna Solberg) har fått gjennomslag for i regjering.

Les også

Søviknes: – Vi ga klare beskjeder om at regjeringen måtte endre arbeidsform

Kva om Frp, Ap og SV samlar seg i spørsmål om eggdonasjon, abort og liknande? Dei har no fleirtal. Då vil ein viktig del av grunngjevinga frå Ropstad for å sitje i regjering vere borte.

Arbeids- og sosialminister Anniken Hauglie (H) sit mindre trygt enn før. Eit mistillitsframlegg mot ei fleirtalsregjering er først og fremst ein demonstrasjon. Det er annleis no.

Det er ikkje veldig sannsynleg at Frp blir med på å ville felle ein statsråd som har gjort feil medan Frp sat i regjering, men biletet endrar seg idet regjeringa ikkje har fleirtal.

Jonas Gahr Støre kan få nokre krevjande dagar. Den siste tida har partiet greidd å samle seg bak å ikkje stille opp for alle Solbergs reformer, etter ein del svært dårlege erfaringar med korleis regjeringa har følgt opp forlika.

Men kva skjer når regjeringa kjem til Ap med framlegg om til dømes oljeboring i nord (altså striden om iskanten), som liknar mykje på Aps primærpolitikk?

Det var dette opposisjonen gjorde mot KrF etter valet 2017: Stilte framlegg som var i tråd med KrFs program, slik at det var nesten umogeleg for partiet å røyste imot.

KrF blei dregen fram og tilbake mellom høgre- og venstresida utan å markere ei eiga line. Vil regjeringa gjere det same med Ap?

Derimot var det ein god dag for folk i Venstre, KrF og Høgre som går med ein statsrådsdraum i magen.

Ein del av dei sit her vest.

Publisert