Dei grøne veks i skuggen av bomprotestane

Dei siste målingane er dårleg nytt for Høgre og Ap – men venstresida kan vinne valet takka vere MDG.

Morten Myksvoll
Kommentator i BT

MOTREAKSJON: Når bommotstandarane i FNB har fossa fram, kan det ha skapt ein motreaksjon som Thor Haakon Bakke (MDG) tener på, skriv Morten Myksvoll. Rune Sævig

Miljøpartiet dei Grøne gjer si beste BT-måling nokosinne i Bergen. Partiet tener på at bompengar har blitt valkampens store sak.

Når bommotstandarane i FNB har fossa fram, kan det ha skapt ein motreaksjon som MDG tener på.

FNB viser derimot ein fallande tendens. Men oppnår partiet 17 prosent i valet, er det likevel eit enormt valskred for Trym Aafløys protestparti.

Dersom valresultatet blir som denne målinga, vert byen truleg styrt av Arbeidarpartiet framover. Koalisjonen kan bestå av Ap, KrF, Venstre, SV, MDG og Sp.

Byrådet bør vurdere å selje billettar til haustens budsjettforhandlingar – det kan bli livleg.

Nedanfor kan du lese utdrag frå bakgrunnstala til målinga, og der det er praktisk er tala sett opp mot dei to tidlegare målingane i august.

Les også

Difor betyr det lite kva miljøparti som vinn kampen om veljarane i Bergen

Arbeidarpartiet og Høgre

  • Ap er byens største parti på denne målinga, men nedgangen frå 2015 er på formidable 17,2 prosentpoeng – som rett nok var eit ekstremt godt val for Ap.
  • 19,5 prosent er eit svært dårleg resultat for Høgre. Det er 2,6 prosentpoeng lågare enn katastrofevalet i 2015. Partiet tapar veljarar til alle unnateken Frp, KrF og Raudt.
  • Høgre taper flest veljarar til FNB, Ap og MDG, medan Ap taper mest til FNB, MDG og Raudt.
  • Både Ap og Høgre slit med låg lojalitet – det betyr at berre halvparten av dei som stemte på desse partia i 2017 vil gjere det no.
  • Verken Ap eller Høgre har ein positiv utvikling når det gjeld å få desse veljarane ned frå gjerdet. I både Ap og Høgre sitt tilfelle, har lojaliteten lagt heilt flat i august.
  • Klarar partia å mobilisere sine tidlegare veljarar, kan dei gjere eit greitt val. Men no byrjar dei å få dårleg tid.

Folkeaksjonen nei til mer bompenger (FNB)

  • Bompartiet går litt ned på denne målinga, frå 21,6 til 17,9 prosent. Etter fire målingar på rad over 20 prosent, går dei no under det nivået for første gong.
  • FNB er langt mindre avhengig av folk som ikkje stemte sist i denne målinga, samanlikna med førre vekes måling. No er heimesitjarane berre den fjerde største veljarkjelda til FNB. Det er Høgre og Frp som tapar klart mest til partiet.
  • Eit stort protestparti vil truleg føre til høgare valdeltaking i årets val. Det er likevel slik at veljarar som ikkje stemte sist er mindre sikre enn dei som brukte stemmeretten. Når FNB vert målt til over 17 prosent utan å vere så avhengig av heimesitjarane, er det eit positivt teikn for partiet.

Sosialistisk Venstreparti (SV)

  • Der det meste anna i bergenspolitikken svingar brått, ligg SV svært stabilt rundt ti prosent.
  • SV er, saman med Høgre, det største partiet i Bergen blant dei yngste veljarane. Partiet gjer det mykje betre i sentrum enn elles i Bergen, og langt betre hjå kvinner enn med menn.
  • På denne målinga har SV den lågaste andelen usikre veljarar – tre prosent. MDG har fire prosent usikre. Det betyr at den einaste måten å vekse på, er å hente veljarar frå andre parti.
  • På dei tre august-målingane vekslar partiet på å lekke og hente veljarar til Ap og MDG. Det mest stabile inntrykket, er at SV tapar veljarar til Raudt.
Les også

Tidenes måling for MDG i Bergen

Miljøpartiet dei Grøne (MDG)

  • Færre MDG-veljarar frå 2017 enn tidlegare i august held seg til partiet, men partiet gjer meir enn opp for nedgangen i lojalitet.
  • På dagens måling vinn MDG veljarar frå nesten alle parti – og frå begge blokkane. Partiet hentar flest veljarar frå Ap, deretter frå heimesitjarane sist og Høgre.
  • Akkurat som SV, står MDG sterkast i Bergenhus og Årstad. Der får partiet 15 prosent på denne målinga, mot ti prosent tidlegare i august.
  • Over tid har partiet vist ein annan tendens enn SV, nemleg at dei ikkje er like avhengig av unge veljarar. MDG er òg ganske jamt representert blant kvinner og menn.

Framstegspartiet (Frp)

  • For Frp så handlar nesten alt om FNB. Hadde det ikkje vore for bompartiet, så hadde Frp stått nesten stille sidan sist val.
  • Lekkasjen til FNB har blitt mindre i løpet av august. For to veker sidan viste målinga til BT at ca. 12.500 tidlegare Frp-veljarar ville stemme på FNB. No er talet ca. 8800.
  • Eit stort uromoment for Frp, er at dei berre låg an til å få stemmer frå folk som stemte sist i éi av dei tre målingane denne månaden. Ser ein dette i samanheng med at partiet ligg på 2–3 prosent blant veljarar under 30 år, tyder det på at Frp slit stort blant førstegongsveljarar.
  • Mykje av oppgangen til Frp denne månaden kjem frå Åsane og Arna. Det stemmer med lågare lekkasje til FNB.

Raudt (R)

  • Raudt vinn flest veljarar frå Ap, men ein del av framgangen er òg basert på folk som ikkje stemte i førre val.
  • I løpet av august er partiet jamstort blant kvinner og menn, men er klart størst blant veljarar under 45 år. Partiet er om lag like store i alle bydelar. Unntaket er Fana og Ytrebygda, der ein på fire av sju målingar i 2019 har fått éin prosent oppslutning.

Kristeleg Folkeparti (KrF)

  • KrF har små utslag på denne målinga. Dei vinn nokre veljarar frå Ap og Sp, men taper litt fleire til Venstre og MDG.
  • Partiet stig litt på målinga fordi dei har klart å mobilisere fleire av sine tidlegare veljarar. På dei to første målingane i august, hadde KrF ein lojalitet på høvevis 49 og 41 prosent. På den siste målinga er lojaliteten på 65 prosent.
  • Dersom den oppgangen er reell, er det godt nytt for KrF.
  • Partiet gjer det betydeleg betre i Bergen sør og vest, og tilsvarande dårleg i sentrum, Åsane og Arna.
Les også

Difor betyr det lite kva miljøparti som vinn kampen om veljarane i Bergen

Venstre (V)

  • Venstre står sterkast i sentrum og i Bergen sør. På to av dei tre målingane i august, har partiet null oppslutning i Åsane og Arna.
  • Akkurat som KrF, har Venstre fått nokre veljarar ned frå gjerdet. Partiet slit med store veljartap til både MDG og Ap, så mobilisering av 2017-veljarane kan rette litt på inntrykket.

Senterpartiet (Sp)

  • Sp er blant partia med dårlegast grep om sine tidlegare veljarar. Lojaliteten deira har lagt på mellom 20 og 30 prosent på august-målingane. Berre Frp har hatt dårlegare tal, men dei har gått opp frå 15 til 32 prosent i august.
  • Partiet tapar mest til FNB, men får tilsvarande veljartal tilbake frå Ap og Høgre.
  • Senterpartiet er dei med klart høgast andel usikre veljarar, og kan difor stige inn mot valet.