Trump blir ikkje avsett – enno

«Alle presidentens menn» er i trøbbel, men Trump sit framleis trygt i Det kvite hus.

I FENGSEL: To av president Trumps nære medarbeidarar hamnar i fengsel etter denne vekas utvikling. Frå v.: Michael Cohen; Trumps mangeårige advokat, Donald Trump og Paul Manafort; Trumps tidlegare valkampsjef. Foto: NTB Scanpix

Publisert:

To av presidentens menn hamnar i fengsel. Fleire kjem til å følgje etter.

Etterforskinga til Robert Mueller er svært langdryg, men den byrjar å gi resultat. Strategien er å finne prov på kriminelle handlingar som i byte mot redusert straff, kan føre til at folk innrømmer eventuelle koplingar mellom Trump-kampanjen og Russland.

I krinsen rundt Trump er det åtte personar som er under etterforsking, har erklært seg skuldige eller er dømde for ulike kriminelle handlingar.

Tysdag vart Trumps tidlegare valkampsjef, Paul Manafort, dømd på åtte punkt. Dommen involverte ei rekkje former for skatte- og banksvindel, og Manafort risikerer 80 års fengsel.

Påtalemyndigheita har likevel ikkje lukkast i å få han til å innrømme russisk innblanding i valkampen.

Det er ein siger for Trump.

Den Trump bør vere mest uroa for akkurat no, er difor Michael Cohen. Han er Trumps mangeårige advokat, og inngjekk tysdag kveld ein avtale med påtalemyndigheita.

Han knytte Trump direkte til sine kriminelle handlingar. Då Cohen betalte to kvinner for å halde kjeft, deriblant pornoskodespelar Stormy Daniels, var det ifølgje han sjølv «på instruks frå kandidaten».

Cohens advokat antydar at han har meir på lager.

TRUMP INSTRUERTE: Då Michael Cohen betalte to kvinner for å halde kjeft, deriblant pornoskodespelar Stormy Daniels, var det ifølgje han sjølv «på instruks frå kandidaten». Foto: Mary Altaffer, TT NYHETSBYRÅN (Arkiv)

Trump nektar ikkje for skuldingane. Tvert imot, til Fox News seier presidenten at han betalte pengane. Det einaste han nektar for, er at det var valkampanjen hans som stod bak.

Uttalelsane til Trump strir uansett mot tidlegare utsegn, der han har nekta for å vite om «hysjpengane».

Lukkast Mueller med å bevise Cohens påstand, har Trump klart å bli erklært skuldig i føderale lovbrot av både sin eigen advokat og seg sjølv. Det er godt gjort.

Så lenge Trump er president, er han immun mot straffeforfølging. Men han kan avsetjast av ein riksrett.

Skuldingane mot presidenten betyr at det første juridiske sporet for ei riksrettssak er klart. Men riksretten er både juridisk og politisk. Det er kongressen som er domstol.

Les også

BTs leder: En helt nødvendig «heksejakt»

Nesten uavhengig av kva som kjem fram frå Mueller-etterforskinga dei neste månadane, er det mellomvalet i november som er den største utfordringa for Trump.

Det mest openberre hinderet han må kome over, er at republikanarane må halde på fleirtalet i både Senatet og Representanthuset.

Vinn demokratane tilbake Huset er det gode mogelegheiter for at Trump vert stilt for riksrett i Senatet.

Det må nok likevel meir til enn brot på valkamplovene for at kongressen kastar ein sitjande president. Med dagens fordeling i Senatet, må meir enn éin tredjedel av republikanarane stemme for å kaste Trump for at han skal bli avsett.

Les også

– Langt frå riksrett enno

Bill Clinton er den foreløpig siste presidenten som er blitt forsøkt avsett av kongressen. I 1998 meinte republikanarane at han var skuldig i å gi eit falskt vitnemål og hindre etterforskinga mot han.

Det var alt. Med fleirtal i Huset, fekk republikanarane sett opp riksrettssaka. Men det er Senatet som dømmer, og der krevst det to tredjedels fleirtal. Clinton vart frikjent.

Viss republikanarane i dagens kongress stiller dei same krava til å avsette Trump som dei gjorde med Clinton, vil Trump bli avsett. Slik fungerer likevel ikkje politikken.

FRIKJENT: Senatet frikjente Bill Clinton i 1999. 45 demokratar og fem republikanarar stemte for å frikjenne presidenten på det andre tiltalepunktet. Kravet for å avsetje presidenten var 67 stemmer. Foto: NTB Scanpix (arkiv)

Trumps valsiger i 2016 ser på papiret ganske klar ut. Så stor var den, ifølgje Trump, at det var blant dei største i historia. Det stemmer rett og slett ikkje.

Det amerikanske presidentvalet er ikkje eitt val, men 51 separate val. Desse vert slått saman til eitt resultat gjennom ei ordning med valmenn. Folketalet i delstatane påverkar talet på valmenn.

Valresultatet gav Trump 306 valmenn, mot Clintons 232. Det er ein knappare margin enn det Barack Obama vann med i 2008 og 2012.

Clinton var svært nær å vinne. Trump vann tre statar med til saman 77.000 stemmer. Viss Hillary Clinton hadde vunne Pennsylvania, Michigan og Wisconsin, hadde ho vunne presidentvalet.

Det gjer ei kvar skulding om kriminell påverknad av valet til eit spørsmål om Trump eigentleg vann. Og om han er ein legitim president.

Det amerikanske sjølvbiletet er ganske sterkt, og dei ser på USA som det fremste demokratiet i verda. Viss Muellers etterforsking ber frukter, tyder det på at demokratiet står svakare enn mange likar å tru.

Etterforskinga mot Trump-kampanjen handlar ikkje berre om russisk påverknad av valet. Den jobbar med å finne ut om det går an å jukse seg til posisjonen som verdas mektigaste.

Det store demokratiske spørsmålet er kor mange som eigentleg bryr seg. På Fox News meinte dei at folk neppe ville bry seg om eit par «kvitsnippkriminelle». Då Trump møtte sine fans i West Virginia, berre timar etter at sakene til Cohen og Manafort vart kjent, ropte dei «lock her up». Om Hillary Clinton.

Ironien i at det er alle presidentens menn som hamnar i fengsel såg ikkje ut til å bite på dei. Og dei kriminelle handlingane som er avslørte ser ikkje ut til å affisere dei i det heile. For i dagens Amerika, handlar det ikkje om rett eller gale. Det handlar om kva lag ein er på.

Det er ein logikk henta frå sporten, og høyrer ikkje heime i ein rettsstat.