Frp-oppgangen kan splitte partiet

Veks Frp meir no, blir det vanskelegare for Siv Jensen å ta partiet tilbake i regjering.

Publisert Publisert

TO FRP: Dei gode Frp-målingane kan dra partiet i to forskjellige retningar. Siv Jensen (til. h) er blant dei som helst vil at Frp skal styre. Sylvi Listhaug utpeiker seg som ein leiarskikkelse for den meir opposisjonelle delen av partiet. Foto: Fredrik Varfjell (Arkiv)

  1. Leserne mener

Norsk politikk har blitt snudd på hovudet etter at Frp gjekk ut av regjering. Det politiske landskapet har på éin måte gått tilbake til normaltilstanden, der Frp er større enn Sp.

Men endringane som har skjedd den siste månaden, snur likevel opp ned på det me har trudd om neste års stortingsval.

Frp er på veg opp. Sp er på veg ned. Ap finn ikkje heilt forma. Dei tidlegare regjeringspartnarane til Frp slit. Sjølv om det endå er langt fram, kan høgresida faktisk vinne igjen.

Dei gode Frp-målingane kan dra partiet i to forskjellige retningar. Partiet vert dradd mellom dei som vil ha Frp i regjering og dei som helst vil sitje i opposisjon.

Siv Jensen, Ketil Solvik-Olsen og Jon Georg Dale er blant dei som helst vil at Frp skal styre. Sylvi Listhaug utpeiker seg som ein leiarskikkelse for den meir opposisjonelle delen av partiet.

I ei måling utført for VG, svarer meir enn halvparten av Frp-veljarane at Jensen bør halde fram som partileiar. Berre 20 prosent vil ha Listhaug, som er på andreplass. 14 prosent vil ha Solvik-Olsen, medan Dale ikkje vart spurt om i målinga.

Det er eit ganske solid fleirtal til den meir pragmatiske delen av Frp, som òg inkluderer nestleiar Terje Søviknes.

VG-målinga hadde neppe sett sånn ut, dersom Jensen hadde forsøkt å halde partiet i regjering. Då hadde truleg Listhaug hatt meir støtte.

Sidan Jensen tok Frp ut av regjering, kan ho vere partileiar dei neste fire åra òg. Men det er paradoksalt nok ei ytterlegare stigning på målingane som kan spenne bein for Jensen og den meir styringsvillige delen av partiet.

  • PODKAST: Høyr siste episode av «Nokon må gå»

Alle parti bryr seg om målingar, men Frp er nok blant dei som bryr seg mest. Tidlegare Frp-formann Carl I. Hagen plar ofte trekke fram målingane for å vise kor populær Frp var under hans leiing. Han gjekk av med Frp-målingar på 30-talet, seier han.

Det er ikkje så rart at han trekkjer fram slike enkeltmålingar, sidan valresultata har vore betre under Jensen enn då Hagen styrte.

Målingane var nok utslagsgjevande for at Frp gjekk ut av regjering òg. Det såg rett og slett for mørkt ut for neste års stortingsval.

Les også

Jens Kihl: Frp har bygd eit friare samfunn – lakrispipe for lakrispipe

No peikar pilane bratt oppover. Eit døme på det, er korleis partiet har gjort det samanlikna med Senterpartiet.

Sidan mars 2017 har dei to partia kniva på målingane. Frp heldt seg lenge i førarsetet, men for eitt år sidan hoppa Senterpartiet forbi. Og så drog Trygve Slagsvold Vedums parti frå.

Så seint som i november var Sp dobbelt så store som Frp på målingane.

No har Frp gått forbi Sp igjen, ifølgje snittet av februarmålingane.

Lars Nehru Sand i NRK skriv om bakgrunnstala for deira siste måling. Han skriv at det er mange tidlegare Frp-veljarar som no vender tilbake til partiet. Oppgangen var på 5,7 prosentpoeng, fram frå 10,3 prosent.

Kjetil Løset i TV 2 viser til same trend: Frp-arane kjem heim. TV 2-målinga viste Frp fram heile 7 prosentpoeng, til 15,7 prosent.

Dei som stemte partiet inn i regjeringslokala for andre gong i 2017, lønar altså partiet for å hoppe av.

Det kan gjere mange i Frp sikre på at det var rett å forlate regjeringa. Dei som vil ta Frp tilbake i regjering, slit derimot i motbakke.

I eit intervju med Adressa, seier Frps Sivert Bjørnstad at han fryktar at partiet vert delt, mellom dei som vil tilbake i regjering og dei som ikkje vil det.

VIL STYRE: Sivert Bjørnstad er blant dei Frp-arane som helst vil sjå Frp i regjering. Foto: Stian Lysberg Solum (Arkiv)

Det er sjølvsagt uvisst kor lenge denne oppgangen held seg. Dersom den løftar Frp i neste års stortingsval, bør dei som ivra mest for å forlate regjeringa svare på om partiet bør inn i regjering igjen.

Spørsmålet er kor lenge oppgangen varer.

Sist gong Frp nådde ein topp, var i april 2018. Då hadde Listhaug skrive seg inn i historia som den første statsråden som måtte gå på grunn av ein Facebook-post.

Listhaug-effekten i 2018 var kortvarig, men den var òg ganske liten. Frp gjekk fram berre nokre få prosentpoeng i den perioden.

Allereie i juni var partiet tilbake på det lågare nivået frå før krisa råka i februar.

Me må heilt tilbake til 2015 for å finne eit liknande hopp som det Frp opplever no. Då var flyktningkrisa årsaka. Partiet hoppa 4,3 prosentpoeng frå oktober til november.

Då tok det eitt år før Frp var nede igjen på den oppslutninga dei hadde før flyktningkrisa. Men flyktningkrisa var ikkje over umiddelbart. Asyldebatten strakk seg langt inn i 2016, og det kan ha bidratt til at partiet heldt seg høgt lenge.

Då Frp gjekk ut av regjering, var det for å sleppe alle dei grå kompromissa som smerta i partiet. Men fråvær av kompromiss er ikkje det same som ein pågåande flyktningdebatt og høge asyltal.

Og det er ikkje sånn at Frp er ferdig med å inngå kompromiss, berre fordi dei har gått ut av regjeringa. Det engasjementet som vart utløyst i Frp då partiet gjekk ut av regjering, har skrudd forventningane i vêret.

Dei som trur at Frp no er heilt fri, vil nok bli skuffa opptil fleire gonger det neste året. Då kan partiet gli nedover igjen på målingane.

Frp kan ikkje forlate regjeringa endå ein gong. Partiet kan påføre sine tidlegare regjeringspartnarar tap for å markere seg, men då vert truleg vegen fram mot regjeringsmakt igjen lenger.

Men det er det jo ikkje alle i Frp som tar så tungt.

Publisert