Dette kan vere byrjinga på slutten for Trump

Demokratane har fleire som kan vinne mot Donald Trump. Men først må dei bli einige om kven som skal få prøve.

Publisert:

PRESIDENTKAMP: Pete Buttigieg (frå v.), Elizabeth Warren, Joe Biden og Bernie Sanders kjempar om å bli demokratanes kandidat i haustens presidentval. Foto: Mike Blake/Reuters, NTB Scanpix

Morten Myksvoll
Kommentator i BT

Om tre veker startar den formelle kampen om å bli Donald Trumps motstandar i det amerikanske presidentvalet seinare i år.

Tradisjonen tru, så er det Iowa som er først ute med å peike på kven dei vil ha som president. Etter rolla i presidentvalet, er delstaten mest kjent for sin høge maisproduksjon og dertil høge landbrukssubsidiar.

Dei første primærvala har stor symbolsk betydning, sjølv om det står få delegatar på spel. Iowa har 49 av 3979 delegatar på landsmøtet i juli.

Prosessen tar lang tid, sidan vinnaren ikkje får alle stemmene til Iowa-delegasjonen på landsmøtet. Delegatane blir nemleg fordelte etter kva andel stemmer ein faktisk får på nominasjonsmøta.

Det er likevel viktig å få ein god start.

Les også

Amerikansk valgkamp: Warren og Sanders i sjelden krangel

Gode resultat har ein tendens til å føre til gode resultat. Framgang og optimisme fører ofte med seg ei auke i valkampbidrag. Pengar blir berre viktigare og viktigare i amerikanske valkampar. Guvernørar og folkevalde i Kongressen har i mindre grad enn før annonsert kven dei støttar i kampen.

Kandidatar som overpresterer tidleg kan sikre seg støtte frå desse, som igjen kan bety meir pengar i kassa.

Etter Iowa, arrangerer New Hampshire, Nevada og Sør-Carolina òg nominasjonsval i februar. 3. mars er det klart for «supertysdag», då 14 delstatar arrangerer primærval. Berre den dagen vert det valt 1345 delegatar til landsmøtet.

Før presidentvalet i 2016, stod nominasjonskampen mellom Hillary Clinton og Bernie Sanders. Clinton vann med hårfin margin, men tapte presidentvalet mot Trump. Det var like hårfint.

Av 120 millionar stemmer, avgjorde eigentleg 107.000 stemmer i tre delstatar valet. Små variasjonar kunne altså sendt Clinton til Det kvite hus.

Les også

Amerikansk toppdiplomat innrømmer å ha koblet militærhjelp til Biden-etterforskning

Denne gongen ser primærvalkampen annleis ut. Det er ikkje lenger ein kamp mellom to personar.

Sanders er framleis med, og på den siste målinga har han inntatt leiinga. Men på den førre målinga, var det tredelt mellom Sanders, Joe Biden og Pete Buttigieg.

Ser ein på snittet av dei fem siste målingane i Iowa, har Buttigieg leiinga framfor Sanders og Biden. Elizabeth Warren er òg med i kampen her.

I New Hampshire, er det tilnærma likt melloim Biden og Sanders. Buttigieg og Warren ligg òg likt, men eit godt stykke bak. Det vert spanande å sjå korleis resultatet i Iowa speler inn på valet i New Hampshire.

Nominasjonskampen er todelt. Først og fremst er det ein kamp mellom fløyene i Det demokratiske partiet, der sakene står i fokus.

Sanders og Warren står lengst til venstre blant kandidatane, medan Biden og Buttigieg står lenger til høgre. Det er berre Buttigieg som ikkje er senator av desse fire. Fram til 1. januar var han ordførar i småbyen South Bend, Indiana. Byen er eigentleg berre kjend for Notre Dame-universitetet – og no Buttigieg.

Les også

Buttigieg anklaget for manglende erfaring i Demokratenes nominasjons­debatt

Men det nyttar ikkje å berre velje ein kandidat som Det demokratiske partiet vil ha, dersom veljarane nok ein gong peikar på Donald Trump og republikanarane.

Morning Consults førre nasjonale måling, ligg Biden, Buttigieg og Sanders an til å slå Trump. Warren ligg like bak den sitjande presidenten. Veljarane i Iowa stemte på Trump med klår margin i 2016.

Sidan Biden ligg best an, er «kan vinne»-argumentet sterkast hjå han. Men amerikanske val er vanskeleg å vurdere ut frå nasjonale målingar.

KAN TAPE: «Tala viser at demokratane ligg godt an til å slå Trump i viktige delstatar, og dei kan gjere det med fleire av kandidatane sine», skriv Morten Myksvoll. Foto: Evan Vucci/AP, NTB Scanpix

Valet vert avgjort i delstatane. Og ser me på Iowa, er det ikkje Biden som ligg best an til å vinne mot Trump.

Trump vann Iowa med 9,4 prosentpoeng i 2016. Marginen ned til Biden, Sanders og Warren er langt lågare enn den var mot Clinton for fire år sidan. Men Buttigieg ligg berre eitt prosentpoeng bak Trump i konservative Iowa.

I vippestatar som Nevada, Michigan og Wisconsin, ligg derimot Biden og Sanders betre an til å slå Trump enn Buttigieg. Biden er den einaste kandidaten som har ei knapp leiing over Trump i store statar som Florida og Virginia.

Men der nær sagt alle har høyrd om Biden og Sanders, har langt færre høyrd om Buttigieg. Det gir Buttigieg ei mogeleg oppside: Når fleire veljarar får høyre om han, kan tala hans bli endå betre.

Tala viser at demokratane ligg godt an til å slå Trump i viktige delstatar, og dei kan gjere det med fleire av kandidatane sine.

Men demokratane har vore sikre på å slå Trump før. Dei ligg godt an, men det er ikkje mykje som skal til før Trump igjen er favoritt til å vinne.

Publisert: