Men korleis skal han få fleirtal?

Roger Valhammer er mannen som må lære seg å telje til 34. Det kan bli eit ganske kreativt reknestykke.

Jens Kihl
Kommentator

EINSAM MAJESTET: Roger Valhammer (Ap) får halde fram som byrådsleiar. Han kan måtte bli bergensmeister i kreativ bokføring for å få reknestykket til å gå opp i bystyret. Bård Bøe

Arbeidarpartiet, Venstre, KrF og Miljøpartiet dannar byråd. Det er førebels fasit i Bergen, men her gjeld Erna Solbergs gylne regel: Ingenting er klart før alt er klart.

Det ser ut til å vere mogeleg for dei fire partia å bli einige om byrådsplattform og fordeling av posisjonar. Det er berre eitt problem: Det er ikkje nok.

Desse fire partia har til saman 25 representantar i bystyret. For å nå fleirtal, må dei ha 34 røyster bak seg. Med andre ord: ni andre bystyrerepresentantar må slå følgje med byrådet i viktige saker, som til dømes budsjettet.

Og kor i all verda skal byrådsleiar Roger Valhammer finne desse ni?

SV og Raudt var to av valets verkelege vinnarar. Til saman sit desse to med nettopp ni plassar i bystyret. Men SV og Raudt har ikkje spesielt stor interesse av å stø eit byråd langt frå deira eigne primærstandpunkt. Særleg ikkje no.

Les også

Denne isfronten kan gi budsjettrøbbel for byrådet

Etter fem veker med forhandlingar blei SVs Mikkel Grüner kasta ut av forhandlingane. Frå Ap-hald blir det peika på at dette var einaste måten å halde høgresida frå makta på, fordi KrF og Sp var i full glideflukt over midtstreken.

SV-arane deler ikkje den analysen, for å seie det mildt. Dei meiner Sp i verste fall kunne ha delt seg på midten. Då ville representantane Anne Brit Reigstad og Olav Reikerås gått til høgresida.

Gruppeleiar Ove Sverre Bjørdal blir derimot rekna som ein sikker mann for venstresida. I tillegg kjem Hege Solbakken, som har vore statssekretær for Liv Signe Navarsete og blir plassert i den raudgrøne delen av Senterpartiet.

Høgre, KrF, Pensjonistpartiet, Bompengelista og halve Sp ville i så fall fått 33 mandat. Det er ikkje fleirtal.

Dermed sit SV-arane igjen og meiner dei er kasta ut av byrådsforhandlingar på eit uriktig vilkår. Det er ikkje heilt lett å bli klok på kva som faktisk er fasit her. Det speler likevel ikkje så stor rolle så lenge dette er inntrykket som har festa seg i SV.

Les også

Slik tapte Høyre byrådsmakten i Bergen

Og verre, med tanke på framtida:

I SV er tilliten til Ap broten etter å ha blitt kasta ut på oppløpssida. Korleis skal Ap då få med seg SV i vanskelege saker framover?

Dette er verkeleg verst tenkjeleg utgangspunkt for Ap. Kjelder i det sentrale Ap-apparatet meiner SV uansett vil ende opp med å lage avtalar med Ap-byrådet, all den tid alternativet er å måtte gå til høgresida.

Den typen argumentasjon vil nok bli oppfatta som ei form for politisk overformynderi i SV. SV-arane føler ikkje akkurat ansvar for å redde eit byråd dei nett har blitt kasta ut av.

Dessutan har fleire Ap-arar peika på at SV ikkje akkurat lir av overdriven budsjettdisiplin. I sist periode prøvde byrådet å skape budsjettforlik med SV.

Då skal SV-arane (ifølgje Ap-folk) ha kome med overdrivne forventningar til kva det var mogeleg å få gjennom. Det er vel tvilsamt om SV modererer krava no.

Les også

Frøy Gudbrandsen: Et skjørt, skjørt byråd

For Raudt stiller det seg mykje på same måte. Om SV var med i byråd, ville dei vore interesserte i å samarbeide. No oppfattar dei at Ap har snudd ryggen til venstresida. «Vi har ingen lojalitet til dette prosjektet», sa Raudts Sofie Marhaug til BT tysdag.

Det hjelper ikkje for Ap at krefter i LO vil vere ganske skuffa over at det ikkje blei eit byråd der fleire parti frå venstresida var med. Dette vil nok SV og Raudt bruke for alt det er verdt framover.

Det finst likevel gode sjansar for at Ap-byrådet får med seg SV (og kanskje Raudt). Valhammer presenterer på måndag ei byrådsplattform der han har sagt at fleire av SVs store sigrar skal vere med, sjølv om SV ikkje er med i byrådet.

Då kan det bli nesten umogeleg for SV å røyste mot plattforma, og seinare budsjettet. Det vil i så fall vere ein ganske elegant knipetangsmanøver.

Les også

Harald Victor Hove legger skylden på Sp

Men Valhammer har andre vegar å gå.

Om SV, men ikkje Raudt, er med, kan byrådet til dømes ta med Sp og deira fire representantar. Det gjev fleirtal, og er eit ganske sannsynleg alternativ. Sp har til no vore budsjettpartnar med byrådet.

Det finst også meir kreative vegar å gå. Éin av dei er å samarbeide om budsjettet med Høgre. Det vil smerte. Men vil det smerte så mykje at Ap heller gjev Høgres Harald Victor Hove byrådsmakta? Det er ikkje sikkert.

Og så har vi dei meir fantasifulle konstellasjonane. Senterpartiets fire, Pensjonistpartiets eine og fire avhopparar frå Bompengelista vil faktisk gje fleirtal.

Dei viktigaste hjartesakene for FNB ligg andre plassar enn i budsjettet, og fleire av FNB-representantane går for å vere meir sentrum-/venstre-orientert i spørsmål som ikkje gjeld veg og bom. Her finst det altså ein sjanse for byrådet.

Det er ikkje særleg sannsynleg. Men at éi sentral kjelde i Ap sa hen «hadde tenkt tanken», viser kor djupt vatn byrådet no er på.