Klimakrise i motvind

MDG jublar for klimastreikande ungdom, men klimakrisa måtte vike i vindkraftdebatten.

VIND: – Dersom ein berre bryr seg om å redusere klimautslepp, burde ein bygge vindturbinar på kvar einaste ledige fjelltopp. Men miljøkonsekvensane kompliserer situasjonen, spesielt for eit klima- og miljøparti, skriv Morten Myksvoll. Eirik Brekke (Arkiv)

Morten Myksvoll
Kommentator i BT

Der andre landsmøte startar med partileiinga, inviterte Miljøpartiet dei Grøne klimastreikande ungdom inn i salen. Til stor jubel frå landsmøtet, storma fleire titals ungdommar opp på scena.

Det var klart frå første sekund at MDG skulle trykke klimastreiken til seg på landsmøtet.

Det er modig å setje sine to partileiarar i skuggen når landsmøtet opnar. Og det var akkurat det MDG gjorde, då dei lét Miljøagentenes Penelope Lea (14) halde landsmøtets første tale.

«Jeg vil ha en fremtid, også når dere er døde», sa ho. Verken Arild Hermstad eller Une Bastholm prøvde eller kunne toppe det.

Klimastreikande ungdom tar til gatene fordi dei ikkje har stemmerett. Og når dei får det, kan det vere for seint for klimaet. Tida er i ferd med å renne ut for å unngå ei klimakatastrofe.

Les også

Frøy Gudbrandsen: Hvorfor er MDG så lite?

Før var det eit ideal å etterlate ei betre verd til neste generasjon. Intensjonen er nok framleis den same. Men når det gjeld klimaendringane, så feilar dei vaksne.

Og det er barna som vil kjenne konsekvensane på kroppen.

Omstilling er forferdeleg vanskeleg, men det er ikkje noko nytt. Mennesket har alltid omstilt seg. Ting går ikkje nødvendigvis så mykje fortare enn før heller, slik ein likar å påstå på alle mogelege konferansar. Me har berre dårlegare tid – eller mindre tolmod.

Då er det fare for at me ikkje ser lenger enn til vår eiga nase. Tal frå Norsk medborgarpanel ved Universitetet i Bergen viser at yngre veljarar er langt meir uroa over klimaendringane enn eldre veljarar.

Med alt det me veit om klimaendringane, passar det med Frank Aarebrot sitt utfall mot sin eigen generasjon i 2011. Då skulda han eldre veljarar for ein manglande solidaritet med yngre generasjonar.

Dei eldre har endra seg, for ifølgje Aarebrot hadde dei blitt mindre opptatt av ungdomssaker.

Klimaøydeleggingane er for alvor blitt ei ungdomssak.

Les også

Morten Myksvoll: Byen i Bergen

MDGs store utfordring er å få folk med seg. Bastholm skulda Erna Solbergs (H) regjering for ikkje å ha klima som toppsak. Men det har ikkje veljarane heller.

I 2017 viste den store veljarundersøkelsen til SSB og Institutt for samfunnsforskning at miljø var den fjerde viktigaste saka for veljarane. 20 prosent av veljarane svarte miljø som eitt av to mogelege val. Det er like mange (eller få) som i 2009.

Det er ein tankekross at folk vert meir uroa over klimaendringane, utan at det har påverka folks prioriteringar.

MDG er heller ikkje åleine i kampen om desse veljarane. SV og Venstre har òg ein høg andel veljarar som er uroa over klimaendringane. Klima- og miljøbevisste veljarar spreier seg altså breitt utover det norske partilandskapet.

MILJØAGETNT: «Jeg vil ha en fremtid, også når dere er døde», sa Penelope Lea (14) frå Miljøagentene. Ho fekk halde landsmøtets første tale. Ola Vatn, NTB Scanpix

«Miljø» famnar svært mykje. Den mest interessante debatten på helgas landsmøte handla om vindkraft. Det er nemleg eit klimatiltak som fører til miljøkonsekvensar lokalt.

Dess meir fornybar kraft Noreg produserer, dess meir kan Noreg eksportere til Europa, og utkonkurrere forureinande kolkraft. Meir fornybar kraft gjer det òg mogeleg for Noreg å byte ut bensin og diesel med elektrisitet.

Dersom ein berre bryr seg om å redusere klimautslepp, burde ein difor bygge vindturbinar på kvar einaste ledige fjelltopp. Men miljøkonsekvensane kompliserer situasjonen, spesielt for eit klima- og miljøparti.

MDG Bergens Mona Høgli skildra på landsmøtet vindkrafta som både himmel og helvete.

Les også

MDG-topp omfavner bomringen

Difor sprikar debatten i MDG mellom dei som vil bygge langt fleire vindturbinar og dei som vil nekte for all utbygging.

MDG driv ein kampanje for å få kommunar til å erklære klimakrise, fordi det hastar med å hindre dei mest øydeleggande klimaendringane. Krise, fordi ein har dårleg tid. Då rimar det ikkje å vere så restriktiv til eit viktig klimabidrag. Verda treng meir elektrisk kraft. Og Noreg kan produsere meir.

Ungdommen streikar for klimaet, og MDG starta landsmøtet med å juble for krava deira. Det er fint. Men sjølv om delegat etter delegat frå ungdomspartiet Grøn Ungdom sa at klimaet ikkje kunne vente – og kravde fleire vindturbinar – så held landsmøtet foten på bremsa. Noko anna var altså viktigare.