Politikken og eg

Norsk politikk er velmeinande, hardtarbeidande og litt kjedeleg.

PÅ VEG UT: Bård Vegar Solhjell (SV) forlèt Stortinget etter haustens val. – Det har vore ei ære, truleg den største eg vil oppleve i mitt liv. Det har vore lærerikt, og mange gongar ikkje det spor kjedeleg, skriv han. Larsen, Håkon Mosvold / NTB Scanpix

Bård Vegar Solhjell
Generalsekretær WWF Verdens naturfond

Stortingssalen, 31. mai 2010. Etter årevis med debatt og undersøkingar, skal vedtaket om ikkje å heve ubåten U-764 som ligg utanfor Fedje fattast.

Ubåten, som gjekk på grunn under krigen, inneheld 65 tonn med giftig kvikksølv. Den skal tildekkast, ikkje hevast, til trass for sterke protestar frå lokalbefolkninga. Heile opposisjonen er mot, men regjeringa har eit knapt fleirtal.

Til alles overrasking skjer det motsette. Stortinget vedtek å heve ubåten. Fleire av regjeringspartia sine representantar har ikkje møtt til votering, og fleirtalet glipp. Voteringsresultatet blir feil.

Les også

2016: Nå begynner arbeidet ved Fedje-ubåten

Kva skjer så? Vinnarane peikar nase til taparane, som trudde dei hadde kontroll på dette? Fest på Fedje? Ingen av delane, berre nokre skeive smil. Så stoisk ro. Det er jo feil, det må rettast opp, seier alle. Dagen etter, den 1. juni, vert avrøystinga gjort opp att. No møter alle i salen, og ubåten vert dekka over.

Vi er så skikkelege i Noreg. Så skikkelege at vi ikkje eingong utnyttar andre sine dumme feil.

UTE MED HAVET: Her, utanfor Fedje, ligg ubåten U-764.

No har eg berre nokre få dagar igjen av min karriere som SV-politikar og stortingsrepresentant. Eg har berre sete på Stortinget i åtte år – kortare enn mange trur – men eg var politikarar på full tid i heile åtte år før det også.

Det har vore eit arbeid eg i lange periodar elska, fordi det var meiningsfylt. Politikken er også langt betre enn sitt rykte. Viktigare, ærlegare, meir tillitsfull.

Mellom anna på grunn av at norske politikarar stolar på kvarandre. Vi kranglar som busta fyk, og tek taxi heim etter sending. Vi har ein avslappa tone, og trivest ofte i lag.

Eg har vore på bar med Siv Jensen og Rasmus Hansson, på ski med Abid Raja og Jonas Gahr Støre, på joggetur med Anniken Huitfeldt og Knut Arild Hareide. Vi seier ting fortruleg til folk i andre parti, og stoler på at det blir mellom oss. Vi forhandlar, og skjer det seg, lekk ikkje alt som vart sagt ut. Og vi tek opp at voteringar fordi nokre ikkje møtte opp.

Dette er faktisk ikkje vanleg. I mange land hatar politikar kvarandre, og kjem frå ulike elitar eller klanar som kjempar om makta – og aldri kan dele den.

KOMPIS: Bård Vegar Solhjell har vore på bar med Siv Jensen og Rasmus Hansson. Olav Olsen

Ei viktig grunn til tilliten trur eg er, at norske politikarar har mykje til felles med folk flest.

Rett nok har vi litt meir utdanning enn snittet. Det er litt fleire menn, og litt færre innvandrarar, enn i folket. Vi er heller ikkje så mange unge og ikkje så mange eldre som vi burde vore.

Men vi er ikkje i ei anna verd. Vi går på same tog, og har barn i den same skulen. Vi må på dugnad, på butikken og på skuleavslutning med 4. klasse der alle har med kaffi og grillmat sjølv. Vi har få frynsegode, og kan stort sett ikkje kjøpast.

Kvaliteten er også litt som folk flest, Nokre er gode, nokre er elendige, mange er middels. Nokre heilt få er briljante.

Dessutan meiner eg – tru det eller ei – at politikarar som oftast snakkar sant. Ikkje alltid, men ofte. Til og med mine motstandarar.

Les også

Slik vil de få bergenserne mer engasjert i politikken

Les også

Facebook vil hjelpe partiene i valgkampen

Ein journalist som arbeider med faktasjekk sa til meg nyleg at han trudde det var litt for lite løgn i norsk politikk til å halde det gåande. Han hadde oppdaga at det var få spektakulære, alternative fakta, gitt av gale narsissistar som trudde på sine eigne løgner.

I Noreg er det framleis litt flaut å ta feil. Vi mislikar politikarar som snakkar usant, og det kan få konsekvensar for deg å gjere det. Heldigvis.

Politikarane er som Noreg, med andre ord. På godt, og litt på vondt.

EINSAM SVALE: Politikken er iblant litt keisam, skriv Solhjell. Her koser Martin Kolberg (Ap) seg i salen. Olav Olsen

For norsk politikk kan samstundes vere litt kjedeleg. Eg merkar at det sit litt inne å seie dette. Kanskje er det ei slags arroganse frå mi side? Stortinget er nok meir spennande enn mange andre arbeidsplassar. Politikken treng vel dessutan ikkje vere spennande, den skal berre produsere vedtak?

Det er sant, men ikkje heile sanninga. For stabilitet og kloke vedtak er vel og bra, men av og til er nytenking, meiningsbryting og eit kritisk blikk på eigen ståstad viktig.

Eg snakka for få dagar sidan til ei gruppe tyske forleggjarar om norsk politikk: «Den norske politiske modellen er god på kompromiss og langsiktige løysinga, men ikkje så god på idear. Det har gått heilt fint i lang tid, då vi har vore smarte, heldige og rike.» Eg kunne lagt til: I tida framover kan det hende det ikkje er nok, om vi skal gjennom viktige endringar i samfunnet vårt på grunn av ny teknologi, klima, innvandring og andre tilhøve.

MAKTA: Her sit hordalandspolitikarane i Stortinget. GORM K GAARE

For vi har lite verkeleg debatt om dei store spørsmåla. I utanrikspolitikken er det til dømes framleis rekna som best om vi er samde om det meste. Men der det blir tenkt for likt, blir det tenkt for lite. Vi står i enorme endingar i tilhøvet til stormaktene USA, Russland og Kina. Klimaendringar, ulikskap og migrasjon vil endre utanrikspolitiske mønstre, og kan gjere oss meir utrygge.

Alt dette må vi diskutere, og la falle inn i avgjerder og det daglege politiske arbeidet. Der er vi ikkje.

Men dit er det andre enn meg som skal ta oss.

Det har vore ei flott økt, ja, fantastisk har det vore. Å sitje på Stortinget som folkevald har vore ei ære, truleg den største eg vil oppleve i mitt liv. Det har vore lærerikt, og mange gongar ikkje det spor kjedeleg.

Skulle eg ønske meg noko til neste stortingsperiode, var det at vi held på tilliten og nærleiken vi har – samstundes som vi utvidar idédebatten og lyftar blikket. Det kan vi klare.

Det var fint å vere med, men no er det slutt. For denne gong.