Solberg kan greie ein tredje siger

Utruleg, men sant: Det er mogleg for Høgre å vinne makta i 2021. Men det skal ganske mykje til.

Publisert:

HAT-TRICK: Om Erna Solberg held fram som statsminister etter stortingsvalet i 2021, blir det hennar tredje stortingsperiode som regjeringssjef. Her er ho i duell med Ap-leiar Jonas Gahr Støre i valkampen i haust. Foto: Ole Martin Wold, NTB Scanpix (arkiv)

Jens Kihl
Kommentator

Nei, det er ikkje krise i Høgre, men det luggar meir enn vanleg. Fleire problemsaker i regjeringa, lite entusiasme i partiet og elendige forhandlingsresultat etter kommunevalet er med på å leggje ein dempar på stemninga.

Dei siste vekene har debatten om fornying i toppleiinga fått fart. Nestleiar Bent Høie varsla at han ikkje tek attval, og i Aftenposten dukka det opp eit anonymt brev frå nokon i sentralstyret om at den andre nestleiaren, Jan Tore Sanner, heller ikkje bør få det.

Men om det er éin ting som er sikkert, så er det at det ikkje er nestleiar-valet som avgjer kor godt Høgre gjer det framover. Skal Høgre vinne oppslutning på ny, må det skje noko i politikken.

Høgre-kjelder peikar på ulike grunnar til at partiet kan vinne makta: At regjeringspartia finn saman om viktige prosjekt, at opposisjonen ser ut som eit kaos, at Høgre får tillit som styringsparti i ei tid der den globale politikken er uoversiktleg eller at ei krise når Noreg:

Les også

Podkast: «Kyllingpølser har ført den norske kulturen til randa av kollaps. Har det rakna fullstendig for norsk politikk?»

Så seint som i juli 2008 fekk dei raudgrøne partia berre 66 mandat på snittet av målingane, ifølgje Poll of polls. Det var milevis unna dei 85 som gjev fleirtal. Så kom finanskrisa, og veljarane flokka seg om Ap. Mot alle odds fekk dei attval i 2009.

I desember 2019 mønstrar regjeringa 61 mandat på snittet av målingane. Men Venstre har 3,9 prosent i denne utrekninga. Med andre ord: Med éin promille meir til Venstre, vil dei vere over sperregrensa, og borgarleg blokk vil mønstre 66–67 mandat.

Det er ikkje utenkjeleg at dei kan hanke inn eit fleirtal, sjølv om det ikkje er heilt sannsynleg per i dag.

Eigentleg er det kanskje mest rart at Høgre ikkje ligg dårlegare an enn dei gjer. Det har vore uvanleg mykje bråk i regjeringa i det siste, og det har nok skugga for dei større sakene.

Det verkar som det blei meir styr av at Høgre engasjerte seg i spørsmålet om jul i Seljord enn at det gamle skulepartiet nyleg la fram den prestisjefylte fagfornyinga med nye læreplanar for heile skulen.

I tillegg pregar fleire vanskelege saker dagsordenen om dagen. Helseminister Bent Høie står midt i saka om ambulansefly i Nord-Noreg, medan arbeidsminister Anniken Hauglie slit tungt med Nav-skandalen.

Les også

Jens Kihl: Vi treng ein fredsmeklar i krigen om jula

Førebels ser det likevel ikkje ut til at desse sakene har gjort stor skade på oppslutninga til Høgre. Partiet låg allereie lågt i nord etter valet, og det er vanskeleg å seie at Nav-saka er berre Høgres problem, dersom feila har skjedd under fleire regjeringar.

Likevel: Skal Høgre vinne tilbake makta, må dei finne noko som samlar og engasjerer. Det er nok ikkje ein «reformpause», som enkelte distriktsrepresentantar har teke til ords for, til dømes i Aftenposten.

Høgre-veljarane går ikkje mann av huse for å røyste på eit parti som ikkje vil gjere noko. Men fleire kjelder peikar på at Høgre i for stor grad tek ansvar for reformer dei sjølve ikkje ønskte seg, med regionreforma som det fremste dømet.

I tillegg må ein greie å forklare reformene betre enn i dag. Veljarane må oppfatte at noko er eit problem før politikarane dukkar opp med løysinga.

Det er nok ikkje alltid tilfellet for nærpolitireforma, den ostehøvelkuttande ABE-reforma eller jernbanereforma.

Derfor er det fleire kjelder som no festar lit til eit viktig arbeid, nemleg jobben med å snikre nytt partiprogram for Høgre. Sist gong gjennomførte partiet ein nesten mønstergyldig prosess:

Opne debattar mellom Høgre-folk skapte engasjement, og arbeidet var prega av overskot og entusiasme.

Les også

Jens Kihl: Stråmann, stråmann, bukken min

På landsmøtet i 2017 blei det arrangert eigne dissens-duellar for å gjere det heilt tydeleg at Høgre var eit parti som ikkje var redd for ein open debatt. I andre parti såg dei med misunning på politikkutviklinga.

No er partiet meir idéfattig enn det var den gongen. Statsbudsjettet blir omtalt som «keisamt» av fleire kjelder, og det er struttar ikkje akkurat av regjeringas ulike utspel.

Prøveballongane frå programarbeidet har til no vore av det friskare slaget: Høgre kan vente seg ein ganske tøff klimadebatt fram mot 2021-landsmøtet.

I tillegg verkar det som om komiteen ønskjer seg ei ganske stor fornying av programmet også på andre felt. Det er ein dristig strategi, men alternativet, altså stillstand, er mykje meir farleg.

Og så har dei eitt våpen opposisjonen manglar: ein samlande og populær statsminister.

Det er ikkje sikkert Erna Solbergs tid er forbi.

Publisert: