Den utskjelte skjønnheita

Rådhuset er eit bergensk ikon som må reddast.

Publisert: Publisert:
Morten Myksvoll
Kommentator i BT

UTSKJELT: – Rådhuset er blant dei mest utskjelte bygga i Bergen. Men det er òg eit undervurdert bygg, skriv Morten Myksvoll. Ørjan Deisz

Bergen rådhus fell frå kvarandre. Store betongbitar har falt ned frå fasaden, og no har kommunen funne ut at heile greia er ein feilkonstruksjon. «Riv skiten», tenkjer du kanskje.

For bygget er blant dei mest utskjelte i Bergen. Men det er òg eit undervurdert bygg. På avstand ser det monumentalt og kaldt ut. Men regnet gjer bygget levande, når det endrar fasaden. Då vert symmetrien i rutenettet av vindauge broten. På nært hald ser ein detaljane, og den sandblåste elvegrusen gir bygget liv uansett vêr.

Byen treng denne 51-meters betongblokka, som ei dagleg påminning om at Bergen ikkje berre er ein postkortby med Bryggen, sjøbuer og trehus.

Les også

Han var med da rådhuset ble bygget: – Det er veldig overraskende og dramatisk

DETALJAR: – På avstand ser rådhuset monumentalt ut. Men når ein kjem på nært hald ser ein detaljane som den sandblåste elvegrusen gir, skriv Morten Myksvoll. Arne Nilsen (Arkiv)

Historia om korleis rådhuset vart til er så typisk for Bergen. Bygginga var prega av den dårlege kommuneøkonomien, store protestar og at prosjektet tok svært lang tid. Viksjø vann arkitektkonkurransen i 1953. Først i 1971 byrja bygginga.

Heile kvartalet ville sett heilt annleis ut viss arkitekt Erling Viksjø hadde fått viljen sin. Den gamle hovudbrannstasjonen, kretsfengselet og Manufakturhuset ville blitt rivne til fordel for fleire lågblokker.

Desse vart først utsett på grunn av økonomien, slik at høgblokka vart bygd først. Rivinga av Manufakturhuset utløyste så store reaksjonar at Viksjø måtte teikne om forslaget sitt.

Resten av kvartalet vart ikkje realisert.

NYTT KVARTAL: Arkitekt Erling Viksjø hadde teikna inn eit stort rådhuskvartal. Berre høgblokka vart bygd. Erling Viksjø (Illustrasjon)

I neste veke flyttar alle dei tilsette ut frå rådhuset. Årsaka er at det berre er brukt fire armeringsjern i dei mange søylene som held huset oppe. På teikningane står det at det skal vere åtte.

Allereie i 2012 vart det konstatert at bygget lir av «betongsjuke». Det betyr at det kjem vatn inn i armeringsstålet. Som ein no veit det er for lite av.

For seks år sidan vart rehabiliteringa utsett fordi det vart for dyrt. Kommunen stod samtidig midt oppi eit massivt skuleforfall, og det tok seg ikkje godt ut om ein fiksa rådhuset før ein fiksa skulane.

Les også

– Jeg tror Mannen raser før rådhuset

Rådhuset er eit monument over dårleg kommuneøkonomi. Men det er først og fremst vakkert. No skal det endeleg setjast i stand.

Byrådet er i gang med ein større plan for heile kvartalet, der ein blant anna skal prøve å flytte rådhusets inngang. Då kan byen endeleg få ein skikkeleg rådhusplass der det i dag berre er parkering.

Det fortener rådhuset.

Publisert: