Godt nytt år, optimistar!

2016 var eit dårleg år for verda. Dei som set sin lit til at kalenderen skal rydde opp i problema våre, vil få seg ei vond overrasking neste år.

KVA NO, 2017? Donald Trump sitt presidentskap blir ille, og det kjem på heilt feil tid for verda. Det er ingenting den gregorianske kalenderen kan gjere med det. Situasjonen me står i er eit resultat av aktive val. Det er menneske som sviktar, ikkje kalenderen, skriv Morten Myksvoll. Rune Petter Ness

Morten Myksvoll
Redaktør i tyrkiskpolitikk.no og tidligere Frp-politiker

La oss starte med det openberre. Trump overtar presidentembetet om få veker. Han har allereie ymta frampå at han vil følgje Russland i utanrikspolitikken, men samtidig starte eit nytt våpenkappløp.

Han trugar med å trekke USA ut av atomavtalen med Iran, og dermed gi den islamske republikken tilgang til masseøydeleggingsvåpen.

Trump har sett NATO-samarbeidet i spel, ved å så tvil om USA vil stille opp for alle medlemslanda. Han vil forkaste handelsavtalar og klimaavtalar.

Donald Trump sitt presidentskap blir ille, og det kjem på heilt feil tid for verda. Det er ingenting den gregorianske kalenderen kan gjere med det. Situasjonen me står i er eit resultat av aktive val. Det er menneske som sviktar, ikkje kalenderen.

Viss me skal dømme framtida etter speglet, blir det ikkje mykje lystigare. 2016 har vore eit grufullt år kva terroråtak og demokrati angår.

Les også

ERNA SOLBERG: Bekymret for hva Trump vil finne på.

Terrorgruppa IS har sett nye, djupe spor i Europa, og dei heng seg fast i områda dei kontrollerer i Syria og Irak.

Britane tok eit steg vekk frå Europa i sommar, og leiarane i Polen og Tyrkia demonterer og underminerer demokratiske institusjonar.

Det siste året har eg hamna nær ei sjølvmordsbombe, ein fotballkamp eg hadde billett til vart avlyst grunna ein terrortrussel, og eg landa akkurat tidsnok i Istanbul til å hamne midt opp i militærkuppet i sommar. Det fargar sjølvsagt mine opplevingar.

Russland dominerer i internasjonal politikk, og det kan ikkje ende godt. Dei styrer fullstendig utviklinga i Syria, etter å ha sikra Assad-regimet, reinska motstanden i Aleppo, og pressa Tyrkia til å forhandle.

USA har blitt sett på sidelinja. Barack Obama, som mange forgudar for sine retoriske evner, kjem til å bli hugsa som ein svak president. Det var Obama som opna for denne russiske dominansen, for at Aleppo kunne skje.

Han heldt ein god tale då Assad gassa befolkninga i Ghouta, men følgde ikkje opp med noko som helst.

Russland har fylt eit tomrom i Syria, men fylte det til støtte for ein folkemordaspirerande diktator, ikkje for folket.

Humanitær intervensjon er daudt som konsept så lenge Russland, eller presidentar som Obama, får styre skuta. Det er det mange som er nøgd med, både på ytre høgre og på ytre venstre.

Dei som ikkje ønskjer at USA skal vere eit verdspoliti har fått viljen sin, og Aleppo er eitt av resultata.

Krim-halvøya og Ukraina er eit anna. Dette er landet som kunne skyte ned eit passasjerfly, MH17, og sleppe unna med det.

Tyrkia blir eit nøkkelland å følgje med på i 2017 òg. Deira utvikling dei siste åra er svært urovekkjande, og den nedadgåande spiralen verkar å gå fortare og fortare.

Etter det mislukka militærkuppet har eit legitimt oppgjer gått over i arrestasjon av opposisjonelle, og mediefridomen er nær eliminert. Tyrkias forhold til EU er skralt, og alt som står i vegen for ein ny flyktningstraum innover Europa er at landet går vekk frå EU-avtalen, og opnar grensene sine.

Les også

HARDE ANKLAGER: Tyrkia hevder Vesten støtter IS.

Styresmaktene har eksplisitt trua med å sende flyktningar vår veg, om ikkje EU gir Tyrkia det dei vart lova i førre runde.

Europa har svikta fullstendig i flyktningkrisa, og latt Tyrkia sitje med ein for stor del av flyktningane. Gjenbusetjinga som vart avtalt har ikkje fungert, fordi EU-landa ikkje har tatt imot dei ein har forplikta seg til å busetje.

Ein kollaps vil ikkje berre vere ein sint tyrkar sin feil, for å seie det mildt, og den vil vere farleg.

EU-avtalen med Tyrkia er umenneskeleg, fordi den legg til grunn at nokon må risikere livet for å krysse Egearhavet for deretter å bli deportert frå Hellas, for at nokon som sit i ein flyktningleir skal få kome til Europa.

Elles i Middelhavet har trafikken auka, og meir enn 5000 er blitt drepne av havet i år. Kollapsar avtalen vil det talet auke.

Viss avtalen kollapsar, vil det fôre den allereie hatske stemninga på ytre høgre ytterlegare. Vala i Frankrike og Tyskland kan bli snudd på hovudet, og det har ikkje Europa råd til. Den gryande nasjonalistiske stemninga, kombinert med farleg populisme på begge flankane, er direkte usunn.

Sjølv Angela Merkel har forlate den fornuftige linja dette året, og vil no jobbe for eit forbod mot nikab og annan tildekking i Tyskland.

Dei liberale verdiane har ikkje særleg med forsvarar no. Dei som blir illiberale for å hindre illiberale krefter å vinne val, har tapt. Det einaste dei bidrar med er legitimering.

Les også

ØSTLIG DREINING: Europas høyrefløy samarbeider med Putin.

Optimistane i verda, dei få som er igjen, vil sjølvsagt påpeike at ikkje alt er like ille. Verda er mykje betre no enn den var for få år sidan.

Aldri har levestandarden vore så høg, folk blir stadig betre utdanna, barnedøden held fram med å falle, medan talet på som bur i ekstrem fattigdom aldri har vore lågare.

Dette har dei rett i, men ein skal vere rimeleg nedgraven i makrotal for å ikkje sjå dei negative trendane verda er inne i.

Samuel Huntington definerte tre bølgjer av demokratisering, som skildrar utviklinga på 1900-talet. Kvar bølgje er blitt etterfølgt av ein nedtur. Etter 1990 trudde me openbert at teorien var broten, og at det ikkje kunne gå nedover. Den fjerde bølgja, som den arabiske våren vart skildra som, enda brått. I staden fekk me ein nedtur, som 2016 sementerte, og me har ikkje nådd botnen endå. Det er tvilsamt om me gjer det i 2017.

Men godt nytt år, då, optimistar. Eg likar dykk eigentleg. Eg forstår berre ikkje korleis de tenkjer.