Ja, eg tør vera besøksvenn

«Dei har det betre i fengsel enn på gamleheimen», sa eg ein gong. Men det var før eg hadde vore der.

STRAFFEKAFFI: Eg sat der på kafeen med ein kaffikopp i handa. Samtalen var svært hyggeleg og menneskene rundt bordet likeins. Straffekaffi heiter kaffien i fengselet. Brent og malt av dei som bur der i fengselet, skriv besøksvenen Valborg J Sekse. Arkivfoto: Eirik Brekke

Debattinnlegg

Valborg J Sekse
Besøksvenn

Kvifor gjer du dette? Tør du verkeleg? Er du ikkje redd? Er det ikkje farleg?

Spørsmåla er mange. Dei er viktige, og dei er gode. Svara er endå viktigare, frå meg og mine medfrivillige i Nettverk Etter Soning (NES), Røde Kors.

Eg sat der på kafeen med ein kaffikopp i handa. Samtalen var svært hyggeleg og menneskene rundt bordet likeins. Og ikkje på ein kva som helst kafé, men på ein kafé i eit fengsel. Straffekaffi heiter kaffien. Brent og malt av dei som bur der i fengselet.

Ja, eg tør dette. Nei, eg er ikkje redd. Nei, det er ikkje farleg. Den kvelden etter kafébesøket tenkte eg på alle dei som sat der og drakk kaffi saman med meg. Alle draumane. Alle tankane. Engstelse for kva som skal skje i framtida. Korleis skal livet arta seg? Får dei seg arbeid? Får dei ein stad å bu? Det er mykje som skal på plass etter endt soning. Vegen er lang. Og den er utfordrande. Samfunnet kan vera lite inkluderande og kan kjennast som ei kald skulder.

Les også

En skive med frihet

Eg føler meg så priveligert. Mitt liv er så uendeleg godt, og erfaringane eg får som frivillig set ting i perspektiv. Det gjer inntrykk å snakka med menneske som ikkje har noko håp om ei god framtid. Dei som ikkje har nokon andre plassar å gå til. Eller dei som ikkje har nokon rundt seg. Menneske i krise.

Det er derfor eg gjer dette. Ikkje for å prøva å redda verda. Det går rett og slett ikkje. Men fordi eg er nysgjerrig og vil læra meir om korleis det er å vera i fengsel. Kva menneske er det som sit i fengsel? Korleis har dei det der inne? Kva er utfordringane?

«Dei har det betre i fengsel enn på gamleheimen..» Eg sa det sjølv ein gong. Det var før eg hadde vore på besøk i eit fengsel. Den tida då eg uttalte meg om noko eg ikkje hadde særleg mykje kjennskap til.

Dei er som oss der inne. Oss her ute. Dei gjenspegler oss. Samfunnet. Det burde ikkje vera dei og oss. Det burde vera alle. Dei er menneske dei òg, akkurat som deg og meg. Menneske med håp og draumar og tankar og følelsar. Det er fedre, døtre, onklar, søner, mødre, brødre, bestefedre, søstre. Ungdommar og eldre. No gjer dei opp for noko dei gjorde, og det er nettopp det dei gjer. I fengsel er dei frårøva friheiten sin i ein kortare eller lengre periode. Og det kjennes på både kropp og sjel. Alle fortener ein ny sjanse. Ingen er feilfri. Ingen er perfekt.

Les også

De beste tekstene fra Bergen fengsel

Det som er så fint med å vera frivillig, er at eg får enormt med påfyll av kunnskap heilt gratis. Eg mottek ingen lønn, men får så enormt mykje i form av andre verdiar. Verdiar som ikkje kan målast i pengar. Ein varme frå andre menneske og ein medmenneskelighet som eg sjelden opplever ellers. Livet mitt er blitt så mykje rikare etter at eg har fått og får alle desse opplevingane.

Møtet mitt med innsette i Bergen fengsel og i andre fengsel har vore (og er) utruleg lærerikt. Så mange fantastiske menneske eg har møtt, og så mange gode samtalar og historiar eg har fått ta del i. Eg gler meg til å fortsetja med dette i lang tid framover. Møtet mitt med denne delen av samfunnet har endra meg som person og gjort meg meir reflektert, og eg kan no uttala meg på ein sakleg måte. Det er kanskje den beste premien.

Ver eit medmenneske. Det skal ikkje så mykje til. Eit varmt smil, ein god klem, ei hand å halde i.