Zero og Bellona er ikkje ein del av miljørørsla

DEBATT: Frå ulike medium får vi stadig vite at miljørørsla er splitta i synet på landbasert vindkraft. Er ho det?

VINDKRAFT: Dei areala som vindkrafta treng, er ikkje bitar, men store jafs. Det som no held på å skje med restane av naturarven vår, er dramatisk, tragisk og ugjenkalleleg, skriv Jan Rabben. På biletet: Vindturbinar over busetnaden på Fitjar i Sunnhordland. TOM KOLSTAD

Debattinnlegg

Jan Rabben
Naturfotograf og forfattar

Kanskje for ein del år sidan, då mange kom i hallelujastemning ved tanken på den «reine» og «grøne» krafta som var i vente. Når vi no ser kor arealkrevjande og naturøydeleggjande denne kraftproduksjonen er, er det ikkje mykje entusiasme att å spore i dei store naturvernorganisasjonane. Derimot ser vi ein markant motstand alle stader der urørt natur er trua.

Det finst rett nok røyster som ofte vil ha utbygging der andre seier nei, først og fremst representerte ved Zero og Bellona. Men er dei ein del av miljørørsla? Ikkje i mitt hovud, og heller ikkje ifølgje ordlistas definisjon av «rørsle» i meininga folkerørsle. Dei er stiftingar, ikkje medlemsorganisasjonar med mange tusen medlemmer som til dømes Norges Naturvernforbund.

På nettsidene sine har dei to stiftingane ei oversikt over fagområda dei jobbar med, flotte og viktige saker frå ende til annan. Men naturvern og bevaring av biologisk mangfald er ikkje blant dei. Det handlar stort sett om teknologiske løysingar for industri og samfunn, ikkje minst produksjon av fornybar energi.

Les også

BTs Hans K. Mjelva: «Hysterisk vindkraftmotstand»

At private stiftingar vel å spisse kompetansen sin og konsentrere seg om eit avgrensa område, med nullutslepp av klimagassar som altoverskyggande målsetjing, kan eg gjerne applaudere. Og når Zero skriv at dei har som siktemål å fremje smarte miljøløysingar tilpassa ein vekstøkonomi, er også det ok; ein må sjølvsagt jobbe i det systemet ein har. (Men eg saknar ei problematisering av det siste; mange, inkludert underteikna, meiner at eit system som er basert på vekst, aldri kan bli berekraftig.)

Både Bellona og Zero har uttrykt at menneskeskapte klimaendringar er ein stor trussel mot det biologiske mangfaldet. Ingen kan vere usamde i det. Det er når dei hevdar at klimatrusselen er den største utfordringa vi i dag står overfor, at det blir for einøygd. Det dramatiske tapet av artar og naturtypar som no skjer, er ein minst like stor trussel mot levekåra på kloden som den globale oppvarminga.

Det er slett ikkje berre klimaendringar som er årsak til at verdas dyrebestandar er halvert på 40 år og at ein no snakkar om den sjette store masseutryddinga i jordhistoria. Her handlar det i stor grad om arealdisponering.

Hadde dei nemnde stiftingane konsentrert seg om det dei har kompetanse på, hadde alt vore vel og bra. Men når dei t.d. i vindkraftdebatten går høgt ut og vil ha alle til å skjøne at deira fagfelt og problemstillingar skal trumfe alt anna, blir det farleg. Då Erna Solberg for ei tid sidan sa at vindkraftutbygging må vere overordna omsynet til urørt natur, sidan artane uansett er trua om ein ikkje bergar klimaet, er det ikkje vanskeleg å skjøne kvar ho har tankegodset sitt frå.

Les også

NVE: – Disse områdene er egnet for vindkraftverk

Det har kome fleire slike «ekspertuttalar». I programmet Debatten på NRK 2. april var Høgres Lene Westgaard-Halle eit talerøyr for vindkraftutbygging, og fekk det til å høyrest ut som at 87 norske artar vil døy ut dersom ikkje vindkraftutbygginga får gå sin gang! Ho meinte også at dei nye, store vindturbinane som er planlagde på Frøya, vil vere betre enn mindre turbinar sidan hubroen jaktar så lågt at han då kjem under turbinblada – som om han elles ville finne seg godt til rette i eit anleggs- og industriområde!

Vi må ikkje prøve å kome unna éin trussel ved å forsterke ein annan som er minst like stor. Skal vi berge klimaet, er det tvingande nødvendig at vi finn måtar å gjere det på som ikkje øydelegg det vi har att av urørt natur. Bit for bit er villmarka vår blitt utbygd og fragmentert, i eit rasande tempo. Dei areala som vindkrafta treng, er ikkje bitar, men store jafs. Det som no held på å skje med restane av naturarven vår, er dramatisk, tragisk og ugjenkalleleg.

Til slutt ei bøn til både våre folkevalde og til klimastreikande ungdommar: Set dykk like godt inn i konsekvensane av den pågåande masseutryddinga av artar som mange har gjort når det gjeld klimatrusselen.

Interessert i vindkraft-debatten? Se flere innlegg og artikler på denne samlesiden.

Din mening betyr noe
I BT trenger du ikke å være ekspert eller politiker for å slippe til. Skriv om det du har på hjertet! Skriv et innlegg