Kva med å lage ein omvendt julekalender

Er du ein av dei desperate foreldra som travar rundt på billigbutikkar for å finne 24 kalendergåver til alle tre borna.

Publisert: Publisert:

INNSATS: Samtidig som du forbannar Trump, regjeringa og cruiseturistane, må du gjere ein innsats sjølv, skriv Ida Johanne Aadland. Foto: Scanpix

Debattinnlegg

Ida Johanne Aadland

Kloden sine ressursar for 2017 vart brukt opp tidleg i august. Kvart minutt hamnar 15 tonn plast i verdshava. 30 prosent av klodens jordbruksareal blir brukt til å produsere mat me kastar. Fem år til med same utslepp som i dag, gjer at me ikkje når måla i Paris-avtalen. Folk døyr av ekstremvêr, luftforureining og tørke, som skuldast menneskeleg påverking. I tyske naturreservat har tre fjerdedelar av insekta forsvunne dei siste 30 åra. Sidan 1850 har menneske auka mengda CO2 i atmosfæren med 40 prosent. Samtidig sel Ryanair flybillettar til 89 kroner mellom Oslo og London.

«Kva kan eg gjere?» tenkjer du kanskje. Byrj med å bry deg, skriv Ida Johanne Aadland Foto: Privat

Eg meiner ikkje at me skal slutte å leve, slutte å reise, slutte å ha det kjekt og slutte å bruke pengar. Eg meiner at me skal endre vanane våre, reise på ein klimavenleg måte, som kanskje må bety å endre reisemål, ha det kjekt utan å øydeleggje livsgrunnlaget til andre og bruke pengane våre riktig, nemleg på berekraftige og etiske produkt. Fly forureinar 212 gongar meir enn tog. Derfor er det totalt feil når ein flybillett er billigare enn bagetten du kjøper på flyplassen.

Me har ei førestilling om kva som gjer oss glade, men kva om me endrar den tanken? Må ein reise utanlands for å oppleve noko nytt? Må kleda me bruker vere nye? Kan middagen smake godt sjølv utan kjøt? Kvardagen og livsstilen til nordmenn er basert på mange miljøfiendtlege val, som ikkje lengre kan kallast val, men vanar. Det er ei vane å vere miljøfiendtleg.

Les også

Feriereiser med fly gir vi ikkje slipp på

Me nærmar oss juletider, tida der overforbrukssamfunnet vårt verkeleg får vist seg frå si verste side. Desperate foreldre som travar rundt på billigbutikkar for å finne 24 kalendergåver til alle tre borna. Tusenvis av vener som ikkje veit kva dei skal gje vekk, så dei kjøper noko ein eigentleg ikkje treng i staden. Bedrifter som deler ut 400 kaffikanner til tilsette som allereie har skapa fulle. Kva med å i år vere ein motpol til dette hysteriet der me kjøper berre for å kjøpe? Hugs at dei viktigaste tinga i livet, ikkje er ting. Sats på opplevingar og gode minner i staden. Kva med å lage ein omvendt julekalender der ein kvar dag gjer bort klede eller leiker ein sjølv ikkje treng lengre, til eit godt formål?

«Kva kan eg gjere?» tenkjer du kanskje. Byrj med å bry deg, svarar eg. Set deg inn i situasjonen til menneska som tek konsekvensane av klimaendringane, då kan eg garantere at det vert lettare å ta grep. Deretter kan du ta ei vane om gongen. Bestill togbillett i staden for flybillett. Brett pappen og vask plasten. Ta med deg handlenett på butikken. Inviter naboen til kjøttfri middag. Send ei melding til Erna Solberg der du ber om å få fjerna momsen på reparasjonar. Sjekk bussruta til jobb. Opplev delane av Noreg du enno ikkje har besøkt i staden for å fly milevis sørover. Legg middagsrestane i nisteboksen. Lån grasklipparen til naboen i staden for å kjøpe eigen. Og vipps, der har du endra nokre av vanane dine. Du har redda verda litt, steg for steg, vane for vane.

Les også

Se! Han stemmer grønt, men tar flyet!

Noreg har kapasitet til å gå framfor som eit førebilete når det gjeld framtidsretta løysingar. I dag vel me likevel å gå andre vegen. Regjeringa kan gjere det lettare og billegare å leve miljøvenleg. Forslaget om å auke prisen for kollektivtransport og elbilar, er ikkje vegen å gå. Når det er billigare å reise med fly til London, enn det er å reise med tog mellom Drammen og Oslo, er det ikkje overraskande at mange vel førstnemnde. Me treng ikkje å akseptere at regjeringa ikkje bryr seg nok om klima. Me kan seie oss ueinige, og er me mange nok, må dei høyre.

Spørsmålet er om det er nok? Nei, den eine dagen du vel å sykle til jobb kjem ikkje til å redde verda, og nei, breane veks ikkje igjen berre fordi du panter flasker. Me må gjere meir, og me må vere fleire. Meininga er å gjere folk bevisst, ikkje gje dårleg samvit. At bevisstheit og dårleg samvit nesten har blitt synonym, tyder på at me må gjere noko. Om me alle klarer å inspirere éin person, overtyde éi bedrift eller nå fram til éin politikar, kjem ting til å skje, for handlingar og haldningar har ringverknadar. Pokémon Go og Uggs har nådd fleire verdshjørne, kvifor kan ikkje grøne haldningar gjere det same? Eit hus vert ikkje bygd på éin dag, av éin person eller med éi handling, og det same gjeld for ein berekraftig klode.

Kloden døyr litt for kvar dag som går. Driten når oss til langt over knea, og no må me spa. Me kan ikkje lage ei ny byrjing, men me kan lage ein ny slutt. Samtidig som du forbannar Trump, regjeringa og cruiseturistane, må du gjere ein innsats sjølv. Folk forandrar verda kvar dag. Du og eg er folk. Ver så snill å ikkje bruk 89 kroner på helgetur.

Publisert:
Din mening betyr noe
I BT trenger du ikke å være ekspert eller politiker for å slippe til. Skriv om det du har på hjertet! Skriv et innlegg