Ingen var så mykje jul som «besta»

Ho lærte meg at sunn fornuft og kjærleik er det viktigaste i livet.

Publisert: Publisert:

BESTEMOR: Ho var nattasangen du aldri gløymer. Ho var ei varm dyne og heimestrikka sokkar, skriv Malene Vilnes om «Besta». Foto: Illustrasjon: Shutterstock, NTB Scanpix

Debattinnlegg

Malene Vilnes
Åsane

Eg er så heldig å ha vakse opp med besteforeldra mine i nabohuset, og heilt frå eg var lita jente har besta betydd meir for meg enn dei fleste.

I det eg tenkte over korleis det kan ha seg at ho har vore så viktig for meg, skjønte eg at svaret kan vere fint å vite for fleire enn meg. For det besta har gitt meg, er nøyaktig det eg ønskjer å gi mine eigne barn. Kanskje gjeld det også deg?

I all støyen frå det du trur du må og bør og skal ha i dag, har besta nemleg lært meg at det viktigaste i livet er sunn fornuft og kjærleik.

Livet handlar om kjærleik. Det er det det gjer.

Besta var kjærleik.

Malene Vilnes Foto: Privat

Besta var mjuke hender som kunne finne flis andre ikkje fekk tak på. Ho var nattasangen du aldri gløymer. Ho var ei varm dyne og heimestrikka sokkar.

Ho var dei første svømmetaka på rygg, som blei tatt ein seinsommarkveld medan du eigentleg skulle sove, men så var det flo og de rakk ein tur til før sommaren sa takk for seg, og du måtte vente eit år før du kunne øve neste gong. Ho var tolmod ingen andre har, og ho var den oppriktige nysgjerrigheten ingen andre viser.

Besta var tid. Tid som ho på utruleg vis aldri gjekk tom for, sjølv om ho må ha hatt vel så mykje å gjere som gjennomsnittet. Ho var løysinga på alle problem. Om det var mageknip, hoste, omgangssjuke eller eit dyr som sleit i fjøsen, så var det nok å sei ifrå til besta. Det ordna seg liksom på eit vis då.

Besta har alltid sett spor etter seg, sjølv om ingen har skrive om ho eller vist ho fram på TV. Ho er over alt. I trea heime, i den svale sommarbrisen som tørkar sengetøy på snora, i påskeliljer og roser i hagen, i kusymrer under hammaren og kvitveis i skogen.

Ho er leiting etter kattungar i busk og kratt, og bading på overskya dagar. Du veit, dei dagane der dei vaksne seier at det er for kaldt. Besta var alltid med.

Les også

Skoleelev skriver: – Jeg hadde aldri tid til bestefar da han fortsatt var i live

Besta var nybakt brød med sukker og bondesmør, ho var natronkaker, rørekaker, vaflar og nyrørt syltetøy. Ho var ripsbær med vaniljesaus, plommeslang og saft.

Ho var søndagsmiddag og dessert i fine skåler, ho var salmesong og visetralling på kjøkkenet. Ho lukta eplekake med kanel frå ei slitne oppskriftsbok med den vakraste skjønnskrifta du har sett.

Besta var gode råd, kloke ord og hjartevarme. Eit romsleg fang med forkle til å tørke tårer i, anten du var liten og verda var stor og urettferdig, eller du var litt større og hadde kjærleikssorg for første gong.

Du veit den der første gongen, der du trur du skal døy av hjartesmerte, men så veit du at besta ikkje lyg, og ho verkar så sikker på at det går over. Og så gjer det jo det. Det går alltid over.

Ingen var så mykje jul som besta. Ho var julestjerna i vindauget, som skein mot deg i det du kom heim frå skulen med julepynt i sekken, eller heim frå studentlivet med juleklump i halsen.

Ho var silkepapir som blei til korger og lenkjer. Ho var kakao og julekaker. Heimebakte julekaker i kakeboksar ingen andre hadde maken til. Krumkaker. Sjakkbrikker. Sirupssnippar. Heimelaga lefser på takke.

På kjøkkenet var heile desember skyer av mjøl og julemusikk på radio eller kassett. Juleforkle. Peparkaker. Julegrøt med vaniljesmak. Hemmelege ingrediensar som smelta på tunga. Julegåver gøymde på loftet, men ikkje så godt at dei ikkje kunne finnast og knipast litt på.

Besta var den følelsen du får når det berre er mai, men så er det ein tanke som streifar deg og minner deg om jul, og du får ein varm medvit i magen av at alt har ein plass og at alt kjem til si tid.

For det blir jul igjen. Men først blir det sommar, og enda er det berre vår, og besta var våren også. På 17. mai var det alltid ein bunad ho hadde sydd som skulle på, ei skjorte som skulle strykast, eller ein knapp som måtte festast i siste liten.

Les også

BTs Per Lindberg: – Det er mye rart man sier ja til. Å gifte seg, for eksempel.

Ho var ein heil barndom, ei heil verd fylt med magi og tryggleik. Sånn tryggleik som gjer at du veit at alt kjem til å gå bra, så lenge besta finst.

Besta klarte å gi meg alt dette utan å ha tatt meg med på dyre feriar, utan å vere i overkant opptatt av å ha det siste nye i heimen sin eller dei mest fancy ingrediensane i maten.

Kjøkkenet var mindre enn det dei fleste ville tatt til takke med i dag, men romma større stunder enn eg vil oppleve ved noko anna bord. Det var ikkje symmetri i biletveggen, men det osa kjærleik og stoltheit over barna og barnebarna, og etter kvart oldebarna som hang side om side der.

Sofaen var ikkje stor og trendy, men ingen stad har det vore betre å sove middag, enn under pleddet besta eller bestefar putta kjærleg rundt meg medan dei kviskra at dei trudde eg sov.

Julestjerna var enkel, men den skapte julestemning ingen kan gjenskape. Og utan ein einaste dyr antiage-krem eller botox-dose, vil besta alltid vere den vakraste dama eg har sett.

Eg vil nok aldri nå opp til hennar nivå, men gjett om eg skal strekke meg. Ho er det verdt å samanlikne seg med. For størst av alt er verkeleg kjærleiken. Den kan ikkje kjøpast, den kan ikkje juksast med. Den må kome frå hjartet.

Publisert:
Din mening betyr noe
I BT trenger du ikke å være ekspert eller politiker for å slippe til. Skriv om det du har på hjertet! Skriv et innlegg