Eg saksøkjer staten!

Klimaendringane skjer no, og mi framtid skal ikkje gamblast med.

GRUNNLOVA: Først og fremst saksøkjer eg staten fordi Stortinget og regjeringa skal følgje Grunnlova, skriv Ada Amilia Skjensvold (15). Privat

Debattinnlegg

Ada Amilia Skjensvold
Nestleder i Hordaland Natur og Ungdom

Staten bryt Grunnlova. Den 18. mai 2016 gav regjeringa løyve til oljeverksemd i Barentshavet, lengre nord enn nokon gong. No skal Natur og Ungdom og Greenpeace til lagmannsretten i vårt søksmål mot ulovleg oljeboring.

I 2016 delte Noreg ut heilt nye og hittil urørte område for oljeleiting, berre nokre få veker etter dei signerte Parisavtala. I 2019 streika over 40.000 skuleelevar for klima. Nokre veker seinare kunngjer regjeringa 90 blokker i Barentshavet. Dette er hykleri på sitt aller verste.

Faktumet er at:

Det er altså det viktigaste tiltaket vi kan gjere. Dette har norske elevar forstått, men nokon gongar er logikk så enkel at berre born og ungdom kan forstå den. Ungdommen krev sin rett til eit leveleg miljø, og heldigvis har vi ei grunnlov som gjev nettopp det.

Les også

Kronikk: Grunnlovens vern av kommende generasjonar

Grunnlova sin §112 seier blant anna «Einkvar har rett til eit miljø som sikrar helsa, og til ein natur der produksjonsevna og mangfald blir bevart», og at staten aktivt skal vareta dette. I tingretten blei det hevda av statsadvokaten at paragrafen berre var til pynt, og at ansvaret til staten berre er å gjere «noko» for klima, ikkje å gjere «nok». Her tapte staten i retten.

Likevel nådde vi ikkje fram. Dommaren meinte at norsk olje i utlandet ikkje er Noreg sitt ansvar. Vi anka dommen. For norsk olje i utlandet er framleis norsk olje. Den kokar kloden, og det er det Noreg som må ta ansvar for. Ein heroinlangar vil truleg argumentere for det same; at det er heroinmisbrukaren sitt ansvar at dei kjøper heroin og tek overdose.

Langaren gjer vel ikkje noko umoralsk? Norsk lov fungerer ikkje sånn; langaren får den strengaste straffa. Kvifor fungerer det ikkje slik med olje?

Statens einaste motivasjon for denne oljeboringa har vore økonomi. Men kva skjer når oljeboring ikkje er like lønnsamt som vi antar? Det viser seg at staten har lagt feilaktige berekningar til grunn når dei delte ut oljelisensar i Barentshavet.

I september 2017 kunne vi lese i Teknisk Ukeblad at ein skrivefeil i dokumenta blei til ein reknefeil på over 100 milliardar kroner. Nye utrekningar viste at eit av de nye felta kan gå 12 milliardar i minus. Milliardar som kunne blitt brukt på ein grøn framtid, men som heller blir kasta ut i havet.

Derfor saksøkjer eg staten: Fordi staten bryt Grunnlova. Fordi Noreg ikkje skal fortsette å øydelegge klimaet, fordi staten ikkje tar ansvar lenger enn si eiga nasetipp. Fordi klimaendringane skjer no og mi framtid ikkje skal gamblast med. Fordi eg krev min rett til eit leveleg miljø.

Men først og fremst saksøkjer eg staten fordi Stortinget og regjeringa skal følgje Grunnlova.