Invitasjon: Du kan lage det nye fylkesvåpenet til Vestland

Vi ser etter eit symbol som skal binde oss saman.

NYTT FYLKE: Fylkesvåpena til Hordaland (til venstre) og Sogn og Fjordane (i midten) skal bort. Kva slags våpen skal erstatte dei to? Det kan du vere med på å bestemme.

  • Per Morten Ekerhovd
    Fylkesdirektør kultur i Hordaland
  • Ingebjørg Erikstad
    Assisterende fylkesdirektør næring og kultur i Sogn og Fjordane
Publisert:

1. januar 2020 blir Hordaland og Sogn og Fjordane slått saman til det nye storfylket på Vestlandet. Samanslåinga er del av ei offentleg reform som endrar struktur, ansvar og oppgåver. Den endrar også identiteten hos innbyggjarane.

For den nye fylkeskommunen på Vestlandet skal me no finne eit godt felles merke, eit fylkesvåpen.

Kvifor er symbolbruk og fylkesvåpen overhovudet relevant i denne endringsprosessen?

Det beste svaret får ein ved å sjå på markante aktørar rundt oss. Staten sin bruk av den norske løva med St. Olav si øks, Coca-Cola sitt namn med løkkeskrift, Facebook sin f i blå firkant, viser alle kva makt som ligg i symbol – sjølv i ei tid prega av digitale kommunikasjonsplattformer, raske omskifte og flyktige strukturar.

FJELL: Dei første forslaga til nytt fylkesvåpen har allereie dukka opp. Denne skissa er det Trygve Hansen frå Husnes som står bak.

Eit godt, enkelt symbol er eit utgangspunkt for utviklinga av ein felles identitet som spenner over det som tidlegare var to fylke. Namn, språkbruk, målform og fylkesvåpen er slik ikkje utvendige symbol, men markørar som står i direkte samband med det nye fylket sin identitet og legitimitet. Dei skal samanfatte det som bind oss saman, peike på det som gjer fellesskapen sterk og markere det som skil oss frå andre.

Dette er viktig for mange. At namnet på det nye fylket har skapt såpass stor debatt, hos oss sjølve, i
nabofylka og heilt inn på Stortinget, er eit godt teikn. Det viser at spørsmålet rører ved grunnleggjande trekk i vestlandsidentiteten og at mange er opptekne av kva den er.

Det er eit sjølvstendig poeng at identiteten vår ikkje ligg fast, men er i stadig endring. Dette kan i seg sjølv
vere ei tilnærming til å byggje det nye fellesskapet og hjelpe oss med å identifisere og utvikle våre symbol.
Hordaland og Sogn og Fjordane fylkeskommunar har no sett i gong ein prosess for å finne fram til ein av dei
viktige byggjesteinane i den nye fylkeskommunen: det nye våpenmerket. Det skal erstatte dei eksisterande
symbola som mange kjenner til.

Les også

Eit splitta Vestland

Våpenmerka til Sogn og Fjordane og Hordland har i dag ulik tilnærming. Eit har historisk bakgrunn og eitt
symboliserer stadeigen natur og landskapsform. Begge merka har vorte sterke og gode symbol for ulike
regionale identitetar.

Fylkesvåpenet til Hordaland viser ei krone over to krosslagde øksar. Motivet vart godkjent i 1961, men er
henta frå Onarheimsseglet frå 1344. Øksane skal truleg symbolisera olsokdagen 29. juli og den vesle
olsokdagen 3. august, den tidbolken då St. Olavsgildet var samla på Onarheim på Tysnes. Krona er
kongekrona til Olav den heilage, og øksane er helgenmerket hans.

Sogn og Fjordane sitt våpenmerke, godkjent i 1983, har ein abstrakt, moderne form. Merket er knytt til
stadeigen geografi: dei tre blå fjordane Nordfjord, Sunnfjord og Sognefjorden. Sølvbotnen er symbol for
landskapet mellom fjordane.

SKRIBENTANE: Per Morten Ekerhovd og Ingebjørg Erikstad Foto: Morten Wanvik / Sogn og Fjordane fylkeskommune

Bruken av våpenmerke er kjend i alle fall attende til mellomalderen. På Vestlandet har tradisjonen vore
særleg rik. I spennet mellom bøndene sine bumerke og aristokratane sine påkosta våpenskjold kjenner vi til
eit stort tilfang av symbol. Mange av desse har vore brukt som historiske førebilete for våpenmerka i
kommunar og fylkeskommunar. Andre har henta motiv frå det rike symboltilfanget i historia, i samtida, i
landskapet si form eller i flora og fauna. Dagens fylkesvåpen er alle etablerte i perioden 1957–89 og følgjer
eit sett av heraldiske reglar: dei er enkle og i flatestil. Hovudregelen er at eit våpenmerke er sett saman av eit
figurmotiv, ein farge og eit metall (gull/sølv).

I løpet av hausten 2018 skal dei to fylkestinga vedta det framtidige våpenmerket. Prosessen er så langt heilt
open. Det er gjort politiske vedtak, mobilisert administrative ressursar og sett ned ein kompetent fagkomite
som skal følgje prosessen. Det viktigaste utgangspunktet er likevel innbyggjarane sine innspel i ein prosess
som skal gå fram til 20. juni.

Alle er no invitert til å sende sitt forslag på nytt fylkesvåpen. Kva ser me etter? Vi ser etter eit symbol som
skal binde oss saman, eit teikn som uttrykkjer fellesskap, kva det tyder å vere vestlending, det som er våre
særmerke eller historiske forankring. Våpenmerket skal vise kven vi er.

Det er all grunn til å sjå fram til innbyggjarane sine innspel og til det nye symbolet vårt.

Har du nokre tankar om korleis det nye fylkesvåpenet bør sjå ut? Skriv gjerne i kommentarfeltet! (Vil du levere forslag til konkurransen? Følg med på nettstaden til det nye vestlandsfylket.)

Din mening betyr noe
I BT trenger du ikke å være ekspert eller politiker for å slippe til. Skriv om det du har på hjertet! Skriv et innlegg