Kven skal redde historia vår?

Vikingar såg ikkje ut som punkarar og Iron Maiden-fans.

KULTURMINNE FOR FALL? No er skipa i ferd med å forsvinne rett for auga på verdas rikaste og vakraste nasjon, samt verdas beste land å bu i, skriv Randi Førsund. Tor Erik Schrøder / NTB Scanpix

Debattinnlegg

Randi Førsund
Filmskapar

Bergens Tidende skal ha ros for å ta opp fråværet av medvit når det gjeld handtering og omsorg for vikingskipa, i leiaren laurdag 6. juli.

No er skipa i ferd med å forsvinne rett for auga på verdas rikaste og vakraste nasjon, samt verdas beste land å bu i.

Dei som tek vare på kulturminna, som til dømes riksantikvaren, har ropt og varsla endetid for vikingskipa i mange år.

Fagfolka, mellomalderhistorikarane, kvar er dei? Kven er dei?

Les også

Nasjonalskattene er i ferd med å havarere

Det er ingen løyndom at vikingtid og mellomalder her i landet er fagfelt som er grovt underprioritert.

Norsk vikingtid og mellomalder lir av omfattande underfinansiering og manglande forsking. Det meste vi høyrer om vikingar, er perverterte framstillingar av vikingtida gjennom seriar som «Vikings».

Der dukkar dei opp som merkelege vesen med sminke og hårtrendar som minner meir om ein haug punkarar og Iron Maiden-fans.

Då eg studerte på Island kring 2000-talet, lo heile klassen høgt av dei historiske teoriane til Thor Heyerdahl.

Det var så gale at dei fremste historikarane her i landet skreiv i spaltene i Aftenposten: «Hvem skal formidle vår historie?»

No er spørsmålet kven som skal redde historia vår.

Fråværet av engasjement blant fagfolk er eit betydeleg problem. Majoriteten trur heller ikkje på sagaene, og drep dermed eige fag.

Likt biskopane som ikkje trur på Bibelen dei er sett til å forvalte, slik vert dei gode nyheitene grave ned saman med himmel, evig liv og Jesu atterkome.

Sagaene var i si tid i hovudsak skrive av dei fremste intellektuelle frå dei fremste ættene på Island.

Fleire studerte utanlands og kom heim som lærde prestar og teologar. Ari og Sæmundur er gode døme på desse.

Sæmundur går for å vere første teolog og det vi i dag kallar historikar, Ari var den første som skreiv på norrønt, ikkje latin.

Les også

Bergen trenger en nerdekino

Så vert spørsmålet kvifor dei kom heim til Sagaøya og skreiv ned sagaer for ein befolkning som ikkje kunne lese, på svært kostbart materiale, pergament, i ein befolkning som stort sett levde langt under sveltegrensa?

Presten Ari gav aldri nokosinne utsegn om at han dikta. Han gjekk for å vere uvanleg kunnskapsrik med eineståande evne til å hugse.

Historikarane formidlar ikkje vikinghistorie, og maktar ikkje vere synlege og fornye seg i si eiga samtid.

Sjølv les eg norrønt og er ein alt for sjeldan fugl innan faget. Det er tragisk, det er mykje å gjere med kjeldematerialet.

Kva hadde Ari og Sæmundur sagt?

Din mening betyr noe
I BT trenger du ikke å være ekspert eller politiker for å slippe til. Skriv om det du har på hjertet! Skriv et innlegg