På Radøy er det endring i lufta Foto: Fred Ivar Utsi Klemetsen

Foto: Fred Ivar Utsi Klemetsen

I Fjell skal bygdeby og distrikt bli eitt Foto: Alice Bratshaug

Foto: Alice Bratshaug

Eplekommunen Jondal skal bløme vidare, berre ikkje som Jondal Foto: Marita Aarekol

Foto: Marita Aarekol

For eldre og unge blir det ny identitet Foto: Marita Aarekol

Foto: Marita Aarekol

når Vestlandet blir teikna på nytt. Foto: Vegar Valde

Foto: Vegar Valde

Nyttårsaftan opphørte 25 kommunar i Vestland. Dette er ein hyllest.

Les kommentator Jens Kihl: «Han på Essoen trur det meste blir som før i Os. Dei er jo så store. Om nokon kjem til å tape på samanslåinga, er det nok veslebror Fusa.»

Fusa kommune

Berre ein fjord og ein ferjetur står mellom Os og Fusa. Det er bygdeby mot bygdebygd, Oseana mot Fjord’n Senter, Terje Søviknes mot Liv Grethe Skjelbreid, Frps utstillingsvindauge mot Ap- og Sp-land.

1. januar er Bjørnafjorden kommune ein realitet.

OVERLEVE: Det er ein varm augustdag. Elevane på naturbruklinja på Fusa vidaregåande skule har dratt til kaikanten i Eikelandsosen for å trene på tryggleik. Frå v. Eirin Bråthun Hauge og Stina Undine Gjøn. Foto: Eirik Brekke

Foto: Eirik Brekke

SOMMAR: Karina Hjelle Søfteland (11) har sykla med klassen frå Søfteland i Os til idylliske Vinnesholmen i Fusa. Foto: Eirik Brekke

Foto: Eirik Brekke

KVIKK FIKS: Eit lite ras har gått. Betong blir sprøyta inn under vegen til Hålandsdalen. Foto: Eirik Brekke

LIVETS SLUTT: Viltnemnda rykker ut til tips om eit dødt dyr i Hålandsdalen. Foto: Eirik Brekke

VINTERIDYLL: Fusa, snart Bjørnafjorden, har både fjord og høge fjell. Her inst i Hålandsdalen. Foto: Eirik Brekke

Os kommune

Anten det har vore black metal, Aurora eller folkemusikk – Os kommune har markert seg med ein sterk musikkultur.

Det vil ikkje endre seg i nye Bjørnafjorden kommune. Formidlartrangen er sterk. Påfyllet av nye og yngre krefter er konstant.

SPELEMANN: I årevis har Jimmy Øvredal (79) vore aktiv i musikklivet. Det har vore kor, spelemannslag, trekkspelklubbar og danseorkester. For tida spelar han mest med gruppa Konvaljen. Her heime i Øvredalen. Foto: Geir Martin Strande

Foto: Geir Martin Strande

ROCKA: Det finst ikkje tal på kor mange timar Lilly-Mae Grønvigh (18) har vore i Os Rockeklubb. Far hennar driv klubben. Dei to siste åra har ho vore med på å sette opp fleire konsertar for ungdomsartistar i Os. Foto: Geir Martin Strande

Foto: Geir Martin Strande

GYMNAS OG TEN SING: Sidan 1999 har Kongshaug Musikkgymnas utdanna unge musikarar. Før dei byrja på skulen, kjende Sara Skaatun (18), Isabell Reneé Aase (16), Malene Nordtveit Lunde (16) og Carina Nesheim Dyrli (16) kvarandre frå ten sing-koret Join Us. Foto: Geir Martin Strande

METAL: Olve Eikemo, her i ruinane etter Lyse kloster, er meir kjend som Abbath. I 1992 gav hans dåverande band Immortal ut låten «Call of the Wintermoon», der musikkvideoen blei filma her. Slik hamna Lyse kloster på svartmusikkens verdskart. Foto: Geir Martin Strande

ROCKEFESTIVAL: Brørne Andreas og William Lindborg er tilbake der dei i fleire år arrangerte festivalen Rock n’ Lol på Søfteland. Dei er glade for at dei gav seg mens det framleis var moro. Foto: Geir Martin Strande

KOR: Dei rundt 30 songarane mellom 30 og 55 år jobbar hardt for å finne si felles musikalske stemme. Koret Fonos møter kvarandre utanfor Oseana kunst- og kultursenter. Foto: Geir Martin Strande

Lindås kommune

Ingen andre kommunar på Vestlandet – med unntak av Bergen – har meir fylkesveg enn Lindås. Vi snakkar 187 kilometer fylkeskommunal oljegrus og asfalt.

Den beste måten å oppdage Lindås, er å smøre matpakken og fylle termosen. Køyre til Mongstad på fv. 57, sjå stabbesteinar og steinrøyser, ta fv. 5450 til Konglevoll, vidare på fv. 5464 gjennom det flotte kulturlandskapet frå Eikanger til gamle Sævråsvåg kai.

Til slutt fv. 5476 for å ete vaflar på Lyngheisenteret.

FV 565: Alverflaten. Med ønskje om ei kvit og god hjul frå Dekkhuset. Foto: Helge Skodvin

E39: Romarheim. Det er ein fredag kveld i januar. Vindaugsviskarar på fullt, radioen på Dagsnytt 18. Heime ventar tacoen. Foto: Helge Skodvin

Foto: Helge Skodvin

FV 57: Haukås. Ha ei strålande vikeplikt og gratulerer med dagen! Foto: Helge Skodvin

KOMMUNEVEG 1139: Kleivdal, ei bortgøymd perle. Vegen er smal, fylt med svart, lyddempande asfalt. Foto: Helge Skodvin

KOMMUNEVEG 1169: Fammestad. Det er den draumen me ber på, at ein dag skal god-bilen på vegen igjen. Foto: Helge Skodvin

FV 57: Løtveit. Beite langs bøk og veg. Foto: Helge Skodvin

FV 57: Isbjørn er verdas største landlevande rovdyr. Til vanleg held dei til i Arktis. Eitt eksemplar bur på bensinstasjonen på Lindås. Foto: Helge Skodvin

Meland kommune

Lys blir tent på grava medan ein traktor startar opp i nærleiken.

Når kommunen Meland blir borte første nyttårsdag, står bygda Meland framleis fast, med gravplass, gudshus og gardsdrift.

TENNER LYS: Olivia og Joel med mor Annette Sofie Bernsen tenner lys på grava til mormor som døydde i 2018. Foto: Vegar Valde

Foto: Vegar Valde

KYRKJA: Meland kyrkje er den einaste i kommunen, og ligg, sjølvsagt, på Meland. Den første Meland kyrkje var ei stavkyrkje frå 1200-talet. Dagens er frå 1866. Foto: Vegar Valde

Foto: Vegar Valde

TRAKTORAR: Rune Meland set i stand gamle tohjulstraktorar. Forfedrane hans har drive og budd på garden i generasjonar. No er det sonen som har teke over. Foto: Vegar Valde

DRIV VIDARE: Lasse André Dale driv farsgarden vidare saman med Therese Løkvik og sønene Åsmund og Audun. Løa er restaurert og prosjekta på garden står i kø. Foto: Vegar Valde

GRISAR: Blant innbyggarane på garden: Utegåande grisar, eit tjuetals sauer, nokre høner og ein katt. Foto: Vegar Valde

LØVA: Gudsteneste ein søndag føremiddag. Løva har si faste framferd og samlar ungane til søndagsskule. Foto: Vegar Valde

Radøy kommune

Radøy av i dag er blant Hordalands minste kommunar, men for 56 år sidan vart Radøy slått saman av heile eller delar av seks kommunar. Det var reine storkommunen, den gong.

No er kommunen i det miste laget. Det er takk og farvel til Radøy, og velkomen til Alver kommune saman med Lindås og Meland.

TØFFE KARAR: – Ein gong får vi ei innandørs skytebane her ute, seier Geir Madsen. Likevel gir det ei kjensle av fridom å skyte ute i finvêret. Foto: Fred Ivar Utsi Klemetsen

Foto: Fred Ivar Utsi Klemetsen

KONTRAST: Folketalet har auka med omtrent 700 personar i tida Radøy kommune har eksistert. Nybygging og forfall står om ein annan. Her frå Bøvågen. Foto: Fred Ivar Utsi Klemetsen

Foto: Fred Ivar Utsi Klemetsen

SEINSOMMAR: Heilt i slutten av august forstod folk at sommaren ikkje kom til å vare evig. Dei rusla til badeplassane for eit siste bad før hausten kom, som badeplassen på Mangersøy. Foto: Fred Ivar Utsi Klemetsen

DEN GRØNE ØYA: Radøy er kjend som den grøne øya, sjølv om kommunen består av til saman 269 øyer og skjær. Jordbruk er framleis viktig, ikkje minst for å halde kulturlandskapet ved like. Foto: Fred Ivar Utsi Klemetsen

REISKAP I LIVET: Kva skal du gjere utan båt på ei øy? Foto: Fred Ivar Utsi Klemetsen

SKROT: Langs fylkesveg 407 står bilen klar for neste last. Det har den gjort lenge. Foto: Fred Ivar Utsi Klemetsen

Sund kommune

Namnet skjemmer ingen, heiter det.

Det er ikkje alle einige i for den nye storkommunen Øygarden. Så seint som i lokalvalet 2019 gjekk Sotralista til val på å halde folkeavstemming om namnet på den nye kommunen skulle heite Sotra.

Noko byte blei det aldri.

For nokre er namnet på kommunen ein del av identiteten, for andre ikkje. Henriette Kalgraff (42) seier at ho er frå Glesvær eller Sotra når ho blir spurd. Sund har liksom ikkje vore så kjend. Folk veit ikkje kor det er.

I framtida slepp dei å lure.

FLYTTA TILBAKE: Etter å ha budd i byen og jobba i oljeindustrien, starta Henriette Kalgraff og mannen si eiga bedrift med padlebrett på heimstaden Glesvær. Foto: Alice Bratshaug

Foto: Alice Bratshaug

MEIR INNOVATIV: Å bu i havgapet er attraktivt, synest Henriette Kalgraff. Men då må vi gå bort frå sentraliseringa der alle skal bu i nærleiken av eit kjøpesenter. Foto: Alice Bratshaug

KJÆRLEIKEN TIL HAVET: Postkasser på vegen til Steinsland kai. Foto: Alice Bratshaug

Foto: Alice Bratshaug

Fjell kommune

Rundt landets storbyar finst den same forteljinga om omlandskommunen som gjer eit kvantesprang.

Sei hei til Fjell. Etter at Sotrabrua kom i 1971, har Fjell vakse frå 7000 innbyggarar til over 25.000. Industri og service har teke over for jordbruk og fiske.

I dag er det snakk om kystbyen på Sotra. Det skal bli meir urban utvikling. 3,6 prosent av innbyggarane bur i leilegheit.

DEN SISTE SAUEBONDEN: – Då eg vaks opp, var det 16 jordbruk her. No er det berre meg att. Eg synest ikkje det er ei god utvikling. Slett ikkje, seier Arne Ingolf Lie(87). No er Ågotnes eit industriområde og det viktigaste senteret for service og forsyningstenester til oljeverksemder i Nordsjøen. Foto: Alice Bratshaug

Foto: Alice Bratshaug

FRÅ EINEBUSTAD TIL LEILEGHEIT: Gunnar (64) og Wenche (63) Buvik flytta frå einebustad på Brattholmen til Straume sjøfront i 2018. Via ein gang- og sykkeltunnel i fjellet, går dei tørrskodde til bussterminalen og Sartor senter. Foto: Alice Bratshaug

Foto: Alice Bratshaug

Øygarden kommune

Så langt nord du kjem i Øygarden, denne rekka av øyer som passar på fastlandet innanfor, ligg Hernar. Alvild Berit Hernar (75) er ein av ti fastbuande som er igjen.

Ho har tre søner. Ho hugsar godt den lange reisa då den yngste sonen skulle bli fødd i februar 1973. Mannen var til sjøs.

– Eg tok legebåten over til Herdla, sjukebil over heile Askøy, og ferja venta på andre sida for å kome vidare til by’n. Det gjekk heilt fint. Heldigvis hadde han veldig god tid før han kom ut.

HAVUTSIKT: Nordsjøen ligg rett utanfor kjøkkenvindauget til Alvild (75) på øya Hernar, lengst nord i Øygarden. – Vi er ein utkant i Øygarden kommune i dag. Ein utkant vil vi alltid vere. Foto: Alice Bratshaug

Foto: Alice Bratshaug

EIN UTKANT: – Vi fekk vatn frå fastlandet då Stureterminalen kom i 1988. Det er noko av det beste kommunen har gjort for oss. No har vi fått bosspann på kaien òg, seier Alvild Berit Hernar (75). Foto: Alice Bratshaug

Foto: Alice Bratshaug

SHETLAND NESTE: Etter at du har køyrd så langt nord du klarer i Øygarden, er det framleis øyer igjen. Hernar er blant dei, nordvest for Hellesøy. Foto: Alice Bratshaug

Granvin herad

Dei har felespeling i barneskulen og høgteknologisk sagbruk. No når Granvin herad slår seg saman med Voss kommune, er det med i bytehandelen.

Gravensarane får kjøpesenter, smalahovefabrikk og to skianlegg. For vossingane blir det tilkomst til Hardangerfjorden og ferjekai når nye Voss herad kjem på skjener i 2020.

ØVING GJER MEISTER: Anna Kårdal Mjelde, Nora Kjepso Saue, Torjus Hanto-Haugse og Tiril Røyrvik Midttun øver på fele. Foto: Rune Sævig

RØYKT: Steinar Skår må bøye seg når han kjem inn i det gamle røykhuset på Skår. I taket heng 150 kilo pølse og tolv lam i delar. Foto: Rune Sævig

BILVASK: Atle Mo driv bilvask ved kaien i Granvin. Han lovar rein bil inni og utanpå for berre 100 kroner. Foto: Rune Sævig

SAGBRUK: Det blir ein del sagflis på Moelven Granvin Bruk. Her ryddar Knut Såkvitne plass til meir. Foto: Rune Sævig

SKILT: Skilt om dårleg veg er ikkje uvanleg i Granvin. Dette øydelagde vegskiltet låg langs vegen. Foto: Rune Sævig

VEG: Mange håpar på betre vegar når Granvin herad slår seg saman med Voss. Foto: Rune Sævig

Voss kommune

Voss er storebror når Granvin herad og Voss kommune slår seg saman. For vossingane blir det ikkje den store forandringa, men hjorten på kommunevåpenet blir bytt ut med ei fele, og kommune blir til herad.

Gravensarane kjem neppe til å kle seg i vossabunad, heller.

BJELLEKLANG: Malvin Kobbeltvedt og Endre Trå har pynta sin Volvo 940 turbo med eit juletre på taket. Her køyrer dei på Vikjavegen, med Voss sentrum i bakgrunnen. Damene elskar julepynten, seier dei. Foto: Rune Sævig

Jondal kommune

Jondal er fjord og fjell, ski og bad og nesten like mange hytter som hus.

Innbyggartalet veks. «Kom hit», lokkar kommunen på heimesida. Kongeparet følgde oppmodinga og tok turen, om enn berre for eit par timar i juni.

VARM VELKOMST: Kongen og dronninga blir ønskt velkomne til bygds. Olav og Ann-Kristin Eide har eigenhendig laga plakaten. Foto: Marita Aarekol

Foto: Marita Aarekol

DER ER DEI: Barna frå Jondal skule har fått auge på dei kongelege. Foto: Marita Aarekol

Foto: Marita Aarekol

SAFTE SUSE: Bilen frå saftpresseriet er på veg. Raude, perfekte eple står klare langs vegane i Jondal og Ullensvang. Dei skal bli til saft i Sogn. Foto: Marita Aarekol

SAMLING PÅ BUTIKKEN: Kvar dag klokka 12 møtest dei. Utsjånad og framferd avgjer om det er råd å bli med i klubben. Frå v. Gerhard Bakke, Johann Hartmann Sand, Åge Saue, Bjørn Bru og Birger Johnson. Foto: Marita Aarekol

Ullensvang herad

«Hadde jeg visst her var så vakkert, hadde jeg kommet før», skal Bjørnstjerne Bjørnson ha sagt då han vitja Ullensvang.

Ein som nyt utsikta, er Birger Vikane. Han bur i Ålvik i Kvam, ein biltur og ei ferjereise unna Kvalvik i Ullensvang.

– Eg blir levert her på bruket av kona mi til påske, og blir henta når frosten kjem ein gong utpå hausten, seier han.

STOLLEIKEN: Kvelden til Birger Vikane startar i stolen lengst til høgre, herfrå kan han sjå både fjorden og tv-en. Så byter han stol etter kvart som kvelden sig på. Når det er heilt mørkt, sit han i stolen til venstre. Stolen i midten brukar han til å ete. Foto: Marita Aarekol

Foto: Marita Aarekol

VEGLAUST: I barndommen til Birger Vikane var det vesle bruket utan veg. Foto: Marita Aarekol

Foto: Marita Aarekol

ALEINE: Besten hans kjøpte bruket og fostra opp ti ungar her. Det har ikkje budd fastbuande her sidan besteforeldra på 1970-talet. No er Birger her stort sett aleine. Foto: Marita Aarekol

DREIV FISKE: Einkvan i familien var heilt til Berlevåg. Hatten til besta heng òg på veggen. Foto: Marita Aarekol

DJØNNO: Ikkje nok med at dagens Ullensvang herad finst på begge sider av Sørfjorden. Ein liten del av heradet ligg på nordsida. Når resten går saman til nye Ullensvang kommune, går delen i nord til Voss. Foto: Marita Aarekol

VAKRE TJOFLOT: Ein liten bit av Ullensvang ligg på feil side av fjorden. Biten går over til Voss. Foto: Marita Aarekol

Odda kommune

Odda er den tøffe storebroren til Ullensvang og Jondal, og no skal han flytte saman med dei andre i nye Ullensvang.

Odda er handelssenteret med både sjukehus, fabrikkarbeidarar og gågate. Men det spørst om oddingane vil kalla seg hardingar.

STYGGVAKRE ODDA: Fiskaren har nett sett ein stor, kvit fisk. Han prøver fiskelykka inst i Sørfjorden. Kor lurt det er å ete fangsten, er usikkert. Foto: Marita Aarekol

SMELTAREN: Ei budeie pyntar opp det slitne, nedlagde smelteverket i Odda sentrum. Fotografen er oddingen Knud Knudsen. Foto: Marita Aarekol

Foto: Marita Aarekol

BOLIDEN: Kvit røyk stig til himmels, dag som natt, på Boliden. Foto: Marita Aarekol

Sogndal kommune

Over 2000 studentar – tilsvarande ein fjerdedel av alle innbyggarane i Sogndal kommune – set sitt preg på saftbygda.

Dette er livet på ein heilt vanleg torsdagsquiz på studenthuset Meieriet.

KLOKKA 20.40: Stian Lilleng Isaksen (21) står tett inntil Charlotte Johannesen (23) i heisen. Han vil ha litt av pilsen hennar. Ho held igjen. Foto: Tuva Åserud

Foto: Tuva Åserud

KLOKKA 19.35: Studentar har kome til vorspiel i studentbustaden. Festen er allereie godt i gang. Av full hals syng Marius Martinussen (23) og dei andre unge mennene «I want it that way» av Backstreet Boys. Foto: Tuva Åserud

KLOKKA 20.30: Det er på tide å gå ut på byen. I gangen skal folk ta på sko og jakker. Imens står Geir-Morgan Mersland Ruud (23), Fredrik Støre (21) og Espen Steinnes (21) ute og ventar. Foto: Tuva Åserud

KLOKKA 22.15: Sabrina Stedjeberg Skaar (21) og Frida Strandos (19) står inne på jentedoen på utestaden og ler. På quizkvelden har dei to snike seg inn på toalettet for å få hjelp til å svare på eitt av spørsmåla. Om dei blir sett med telefon rundt bordet, blir dei diska. Foto: Tuva Åserud

Foto: Tuva Åserud

KLOKKA 01.10: Heim for nachspiel. På vegen stoppar Vidar Gjerdet Skjedsvoll (19), Sabrina Stedjeberg Skaar (21) og Marius Martinussen (23) for å hoppe på nokre trampolinar i sentrum. Like etter får dei ein telefon om å kome til legevakta. Foto: Tuva Åserud

KLOKKA 01.25: Sabrina Stedjeberg Skaar (21) snakkar i telefonen. Dei andre har gått heim til henne for å starte nachspielet. Ho står utanfor legevakta og ventar på lege saman med Malin Røe Andersen (20). Malin har slått handa sin kraftig. Ho lurer på om noko er brote. – Eg blei så sint på ein fyr at eg slo til eit skilt, seier ho. Foto: Tuva Åserud

Leikanger kommune

Miguel Soeiro (34) flytta frå Lisboa til Leikanger for å bu saman med kjærasten.

– Det er ei stor forandring, men eg trivst godt her, seier han.

I RESEPSJONEN: Det er tre år sidan Miguel Soeiro flytta til Leikanger frå Portugal. Han jobbar som resepsjonist og bartender på Sognefjord Hotel. Foto: Tuva Åserud

Foto: Tuva Åserud

Balestrand kommune

Det var ikkje utan grunn at keisar Wilhelm 2. vart begeistra for Balestrand. I fleire år før første verdskrig besøkte Wilhelm Balestrand. Han heldt hoff, bada i fjorden, spaserte rundt og besøkte kunstnarvener. Hadde det ikkje vore for første verdskrig, ville han nok ha halde fram besøka sine. I staden døydde han i eksil i Nederland.

I dag produserer Åge Eitungjerde økologisk juice, sider og brennevin på Balholm. Frå Balestrand sender han store delar av produksjonen til kafear i Bergen, Oslo og Trondheim.

EPLE: Utanfor Balholm står haugar med ulike typar eple, sendt frå fleire delar av Vestlandet. Foto: Tuva Åserud

Foto: Tuva Åserud

AROMA: For å få god eplearoma, blir heile, ferske eple tekne med. Foto: Tuva Åserud

Foto: Tuva Åserud

SIDER: I kjellaren står destilleringsmaskina. Åge Eitungjerde fyller den opp med eplesider. Det skal bli eplebrennevin. Foto: Tuva Åserud

GENERASJONAR: Åge Eitungjerde overtok frukthagen i Balestrand av bestefaren på midten av 1990-talet. Han etablerte Balholm og Ciderhuset. Etter han skal sonen Gard ta over. Foto: Tuva Åserud

Gaular kommune

Utan elva Gaula, ingen Gaular. Elva har ikkje berre gitt namn til området, jamvel det gamle kommunevåpenet symboliserer dei strie straumane.

I hundrevis av år har elva vore kjend for laksefisket. Dei første laksetrappene blei sett opp i 1872.

Gaularvassdraget er innom både Førde og Jølster, og strekker seg slik over store delar av den nye storkommunen Sunnfjord.

OPPDATERT: Dagens laksekurs. Foto: Oddleiv Apneseth

Foto: Oddleiv Apneseth

LAKS: Dei nedste delane av Gaula er ei god lakseelv. Foto: Oddleiv Apneseth

Foto: Oddleiv Apneseth

VATN: Til saman er Gaularvassdraget nær 70 kilometer langt, med utspring 1600 meter over havet ved breane lenger aust. Foto: Oddleiv Apneseth

VERNA: I 20 år var Ottar Hov aktiv i organisasjonen Vern av Gaula. Sogn og Fjordane Energi la allereie på 1960-talet fram planane om kraftproduksjon. I 1993 verna Stortinget elva. Bak Hov bruser Likholefossen. Foto: Oddleiv Apneseth

VERN: Då Stortinget i 1993 verna Gaula, var det etter 20 år med kamp. Striden splitta bygder og naboar. Foto: Oddleiv Apneseth

MOTSTAND: Per Kjelstad sat i årevis som Sp-ordførar i Gaular. Han sa nei til kommunesamanslåing i 2003, og ville gjort det i dag igjen. Foto: Oddleiv Apneseth

DRIFT: Gaula endar i Osfossen før alt vatnet renn ut i Dalsfjorden. Osen gard er nemnd i Snorre, og det har budde folk her i 2000 år. Dagens unge familie på garden har investert i nybygg for lausdrift av kyr og mjølkerobot. Ole Kristian Mo (3 1/2) fremst, bak foreldra Ole Magnus og Hilde med dottera Rakel Elise (5 md.). Foto: Oddleiv Apneseth

Naustdal kommune

På slutten av 1800-talet blei Naustdal skilt ut av Førde. Over 120 år seinare, på første nyttårsdag, er det Førde og dei andre i nye Sunnfjord kommune som tek Naustdal kommune tilbake i folden.

BUDEIA: Statuen «Budeia» av Kjartan Slettemark blei avduka i 2007 på Sanden i Naustdal. Naustdølingen Slettemark døydde året etter. Foto: Oddleiv Apneseth

Foto: Oddleiv Apneseth

Førde kommune

Ja vel, Førde blei kanskje kåra til Norges styggaste by for lenge sidan. Men sidan den gong har mykje skjedd. Førde fekk aldri lov til å vere offisielt fylkessenter, men ordna opp ved å lage nok shopping til at heile fylket flokka til Førde.

FØRDE: Sentrum i nye Sunnfjord kommune har urbane draumar. Foto: Oddleiv Apneseth

Foto: Oddleiv Apneseth

VERFT: Det gamle Ankerløkken-verftet i Førde hadde jobb til fleire hundre personar på det meste. I dag er det næring på berre ein del av området. Foto: Oddleiv Apneseth

Foto: Oddleiv Apneseth

Jølster kommune

Då Jølster kommune innsåg at folk kunne reise gjennom heile kommunen utan å få med seg at Jølsters store son, Nikolai Astrup, var fødd her, forstod dei at noko måtte skje.

Bjarne Aasen var kunstnaren som fekk oppdraget. På moloen på Skei i Jølster, med spektakulært utsyn over Jølstravatnet, kan folk få fotografere sin eigen Astrup, med kunstnarsignatur og alt.

Tida går, Jølstravatnet består. Det gjer ikkje Jølster kommune, som no går inn i storkommunen Sunnfjord.

INNRAMMA: Ved Nikolai Astrup-ramma i Jølster kan du skape ditt eige kunstverk. Foto: Oddleiv Apneseth

Foto: Oddleiv Apneseth

Vågsøy kommune

Vågsøy er kanskje den minste kommunen i areal i Sogn og Fjordane, men i kommunesenteret Måløy er dei kjende for å ha sjølvbiletet til storbyen.

Ikkje berre skal Vågsøy bli slått saman med konkurrenten der i sør, Flora. Dei skal ikkje ein gong vere i eitt geografisk område, men vere to enklavar. Ja, folk har vore så forundra i Vågsøy at dei forsøkte å få ny folkeavstemming. Til inga nytte.

VEGGKUNST: Store veggmåleri har innteke Måløy. Dette verket av kunstnarduoen TelmoMiel er i Måløy sentrum. Foto: Tor Høvik

Foto: Tor Høvik

PRIMA HUMMAR: Asbjørn Refvik og Odd Arne Buvik sorterer hummar. Primahummar på rundt eitt kilo gir best pris, for den går til restaurantane. Foto: Tor Høvik

Foto: Tor Høvik

DAGENS FANGST: Vegar Osmundsvåg kjem med rundt 20 kilo hummar. Kristin Blaalid følgjer med. Foto: Tor Høvik

OPPGJER: Snorre Seafood er det einaste mottaket som tek i mot fangst frå sjarkflåten. Fritidsfiskar Vegar Osmudsvåg får avrekning for det han har levert. Foto: Tor Høvik

FASTLANDSSAMBAND: Ved opninga i 1973 var det landets nest lengste bru. Den totalt 1,3 kilometer lange Måløybrua knyter saman Måløy med fastlandet. Foto: Tor Høvik

Flora kommune

Det er så mangt å vere stolt av for florøværingane. Landets vestlegaste by. Den einaste eigentlege byen i Sogn og Fjordane. Kåra fleire gongar til den trivelegaste bykommunen i Norge.

Og så kjem Vågsøy og skal vere med i Kinn, ein kommune delt i to geografiske område. Kommunen er allereie døypt til landets raraste kommune.

Som sagt, det er så mangt å vere stolt av.

P-PLASS 1: Skal du ha glede av omgjevnadane dine, treng du båt i Flora. Foto: Tor Høvik

Foto: Tor Høvik

P-PLASS 2: Men det er eitt problem – det er ikkje nok båtplassar. Foto: Tor Høvik

Foto: Tor Høvik

P-PLASS 3: Og det er lang ventetid for å få båtplass. Foto: Tor Høvik

P-PLASS 4: Så kva anna kan du gjere enn berre å ha båten på land, enn så lenge? Foto: Tor Høvik

Eid kommune

I 1874, på ein gravhaug på Nordfjordeid, fann arkeologen Anders Lorange spor etter eit svært, tusen år gammalt vikingskip. Myklebustskipet, som det vart heitande, er det største vikingskipet funne i Norge.

Skipet hadde blitt brent opp, men spora var tydelege, både om skipet og at Nordfjordeid allereie den gong var eit sentrum.

HANDELSGATA: Eidsgata, med sine gamle trehus, er sjølve kronjuvelen på Nordfjordeid. Foto: Oddleiv Apneseth

Foto: Oddleiv Apneseth

Selje kommune

Har du høyrt ei vêrmelding, har du høyrt om Stad. Vêrhardt, forblåst, storm i kasta, eit surfeparadis og båtar og skip som gruar seg for å krysse frå sør til nord.

Men hadde vi ikkje hatt Stadlandet, ville vi ikkje visst kor Vestland fylke byrjar. Og kva skulle den nye kommunen med Selje og Eid elles kalla seg?

SURFESTRANDA: Utsikt over Hoddevika. Bølgjer og vind har trekt til seg surfarar frå både Norge og utlandet. Foto: Tor Høvik

Foto: Tor Høvik

Hornindal kommune

Ikkje berre skiftar dei kommune – I Hornindal tek dei steget fullt ut og skiftar fylke. Det er berre dagar att til stolte nordfjordingar blir sunnmøringar.

For få år sidan kom det god veg til Volda, så konsekvensane lét ikkje vente på seg.

NORDFJORDEXIT: Audun Gåsemel var talsperson for «Folkeaksjonen for folkeavrøysting». Dei samla nær 500 underskrifter i Hornindal for å bli verande i Sogn og Fjordane. Underskriftene tilsvarar rundt halvparten av dei røysteføre i kommunen. Foto: Oddleiv Apneseth