Midt i desember passerte lakseprisen 29 kroner per kilo. I går kjøpte salsdirektør Frank Yri i eksportselskapet Seaborn laks i Nord-Noreg heilt ned i 23 kroner per kilo. No fryktar Yri at oppdrettarane kan få trøbbel med EU.

Prisen har utvikla seg i ei heilt anna retning enn oppdrettsnæringa såg for seg berre for ein månad sidan.

— Den har falle dramatisk, seier Yri.

Han fortel at det kraftige prisfallet held fram i denne veka, prisen har falle 1-2 kroner per kilo berre sidan årsskiftet. Yri reknar med at gjennomsnittsprisen for alle typar laks i dag ligg mellom 23,50 og 24 kroner per kilo.

Minsteprisproblem

Yri seier det i går vart seld parti med laks heilt ned i prisen EU har sett som grense for kor billeg norsk oppdrettarar kan eksportere til EU.

— Det er neste problem no. Vi er så nær minsteprisen at ein bør vurdere kor mykje ein skal kjøpe, seier han.

EU, som er den viktigaste marknaden for norsk laks, innførte ei mellombels minsteprisordning i fjor. Målet er å verne skotske oppdrettarar mot konkurranse frå Noreg. Minsteprisordninga vert truleg forlenga i fem år når EUs ministerråd møtest 22. januar.

Dersom marknadsprisen fell under minstepris kan ikkje norske oppdrettarar selje laks til EU utan å betale skilnaden mellom minste- og marknadspris som toll til EU. I ein slik situasjon vert problema forsterka ved at lågare marknadspris gir høgare toll.

Russland er årsaka

Han meiner det russiske importforbodet er årsaka til prisfallet.

Oppdrettarar som hadde venta med slakting for å selje stor laks til godt betalande russarar tek ikkje sjansen på å utsette slaktinga eller legge fisken på fryselager. I staden snur dei seg rundt og sel fiske som var øyremerkt for Russland til EU, USA eller Asia.

— Det skuldast mykje at det herskar stor uvisse rundt situasjonen i Russland, seier Yri.

Store ringverknader

Fem prosent av den norske fersklakseksporten går til Russland. Det er meir enn nok til å påverke marknaden, spesielt sidan det nett no først og fremst er stor fisk å få tak i. I denne delen av markanden tek russarane unna så mykje som 30 prosent av fisken, meiner Yri.

— Russland har blitt så viktig for norsk laks og aure at det har store ringverknader i næringa viss ein så stor marknad vert stengd, seier han.

Kan vare lenge.

Yri er først og fremst opptekne av at oppdrettsnæringa går glipp av store gevinstar så lenge striden med Russland står på.

Kvar krone lågare pris per kilo betyr over ein halv milliard kroner tapt i året for laksenæringa.

Utan ei avklaring fryktar Yri lakseprisen kan halde seg på dagens nivå i fleire månader framover.

Han meiner norske styresmakter for seint såg alvoret i saka og handla på politisk hald i høve til russarane.

— Mattilsynet har ikkje akkurat erfaring med å løyse politiske problem, seier Yri.

KAN FÅ EU-TRØBBEL: Salsdirektør Frank Yri i eksportselskapet Seaborn fryktar at oppdrettarane kan få trøbbel med EU etter det kraftige prisfallet. I går vart det seld laks heilt ned i prisen EU harsett som grense for kor billeg norsk oppdrettarar kan eksportere til EU.
RUNE NIELSEN