Pizzarestauranten i Camp Nidaros var i fleire år ein populær plass for soldatar og offiserar i Mazar-e Sharif i Afghanistan. Her kunne dei nyte italiensk pizza og alkoholfri drikke. Italienske og afghanske tilsette stod for pizzabaking og servering, eit avbrekk frå feltrasjonar og maten i den militære messa.

I 2011 bestemte sjefen for dei norske styrkane i Afghanistan at restauranten skulle stengjast. Han var ikkje nøgd med råvareleverandørane. Det vart byrjinga på ein juridisk konflikt.

— Forsvaret har stengt restauranten og bestemt at bygningen skal rivast. Det var min klient som sette opp huset, og vi meiner dei også har disposisjonsretten. Vi vurderer å ta ut søksmål mot den norske stat, seier advokat Gian Luca Congeddu.

Eit militært bysamfunn

Advokaten representerer det italienske selskapet Essegi Srl, som bygde og dreiv pizzarestauranten frå 2007. Dei meiner å ha tapt over to millionar kroner på stenginga, pengar dei vil ha att frå Forsvaret.

— For eit lite firma som Essegi Srl er eit tap på to millionar kroner mykje, seier Congeddu, som har sendt ein fire siders klage til Forsvarsdepartementet.

Militærleiren Marmal i Mazar-e Sharif er ein av Afghanistans aller største, med meir enn 5000 ISAF-soldatar. Den norske delen, Camp Nidaros, ligg midt i leiren, og har hatt både butikkar og restaurantar der soldatar og offiserar av alle nasjonalitetar kan handle og ete.

Restaurantbygget vart ifølgje advokat Congeddu sett opp under oppsyn av dei norske styrkane. Men ifølgje Congeddu finst det ingen papir som viser kven som eig bygget.

Problema melde seg i 2010, etter ein norsk inspeksjon i restauranten. Då fekk pizzabakarane beskjed om å skifte til ein militært godkjent råvareleverandør.

Essegi vart pålagt å handle hos Sodexo, som er ein godkjent råvareleverandør.

— Fristen var svært kort. Og Sodexo kunne eller ville ikkje ordne dette, seier advokat Congeddu.

Angst for smitte

Frykta for dårleg hygiene og matforgiftingar er stor i militærleirane i Afghanistan. I 2006 måtte meir enn 100 soldatar i Mazar-e Sharif – fleire av dei norske – leggjast i isolat, etter å ha vorte smitta av dysenteri. Fleire var livstrugande sjuke. Den gongen fekk det tyske kjøkenet i leiren skulda for smittespreiinga. I fjor haust vart 206 soldatar matforgifta i leiren.

Bergens Tidende veit at den norske leirleiinga fleire gonger kom med pålegg om betre hygiene og kontroll på den italienske restauranten.

— Vi er svært strenge med hygiene og mathelse. Vi risikerer å få inn både parasittar og bakteriekulturar som kan gjere folk svært sjuke. Difor får ikkje kjøkenpersonalet bu utanfor leiren, seier kommunikasjonssjef og oberstløytnant John Espen Lien ved Forsvarets operative hovudkvarter (FOH).

Også omsynet til norsk folkehelse spelar inn: Afghanistan har parasittar som Forsvaret ikkje ønskjer skal bli spreidd til Noreg.

Essegi Srl har spesialisert seg på matservering i konfliktområde, og har erfaring frå både Bosnia, Sudan, Somalia og Irak.

— Det kan skje at mat blir liggjande i for høge temperaturar i fleire dagar. Det er sjølvsagt ikkje bra. Så vidt eg veit er ingen vorte sjuke av maten på pizzarestauranten. Men vi forstår at det må vere strenge krav, seier advokat Congeddu.

Har begynt å rive

Essegi Srl hevdar at dei ikkje rakk å få avtale med den godkjende råvareleverandøren. Ein av Sodexos konkurrentar var interessert, men greidde ikkje å skaffe det nødvendige løyvet for å importere pizza-produkt. Dette er påklaga til Forsvarsdepartementet.

Forsvarsdepartementet har avvist klagebrevet frå Essegi Srl, ved å vise til at det er Forsvaret som er rett adresse.

John Espen Lien ved Forsvarets operative hovudkvarter opplyser at avtalen vart sagt opp i tråd med kontrakten - fordi huset skulle rivast. Det var "muligens også misnøye med drift", skriv Lien i ein e-post.