Nøkkelen til ei uttrekking av NATO-styrkane frå Afghanistan ligg i at afghanske styresmakter sjølve greier å ta over ansvaret for kampen mot opprørarane.

Når NATOs forsvarsministrar møtest i Brussel i torsdag og fredag, vil dei få på bordet ei liste over dei første provinsane og distrikta der overføringa av ansvaret nå kan ta til.

Faryab-provinsen, der dei norske styrkane har ei leiarrolle og der store delar av dei norske bistandspengane blir brukt, er ikkje med på lista. Det får Bergens Tidende stadfesta frå sentralt plasserte kjelder.

Det er heller ikkje venta at Faryab vil kome med i neste pulje, som skal gå i gang med overføringa seinhaustes 2011.

— Er vorte mykje verre

Faryab i Nord-Afghanistan var lenge ein av dei fredelegaste provinsane i heile landet. Noreg håpa difor lenge at Faryab ville liggje først i løypa for overføring til afghanarane.

Men dei siste åra har det vore ein kraftig auke i opprørsaktiviteten i Faryab.

— Det er vorte mykje verre dei siste par åra. Det er ikkje overraskande at Faryab ikkje står på lista, seier Ståle Ulriksen, avdelingsleiar ved NUPI og Afghanistan-forskar.

Han peikar også på at den afghanske hærbrigaden i Faryab ikkje er i stand til å stå på eigne bein ennå.

Ulriksen er ikkje overtydd om at eit styrkja Taliban forklarer heile den sterke auken i opprørsaktiviteten i nord.

— Eg trur fleire og fleire grupper kjem i konflikt med styresmaktene, utan at det nødvendigvis har med Taliban å gjere. Oppbygginga av den afghanske staten endrar maktbalansen lokalt og kan få gamle konfliktar til å blusse opp att, seier Ulriksen.

Stabilitet og styresett

Områda som skal overførast er plukka ut av eit råd sett saman av NATO-offiserar og afghanske styresmakter. Blant kriteria for å kome med er stabiliteten i områda, kor godt det lokale styresettet fungerer, og kor godt trente dei afghanske tryggingsstyrkane er.

Når arbeidet med overføringa i ein provins først er påbyrja, vil det ta ca. to år før afghanarane sjølve kan ta over alt ansvar, ifølgje planen. Nye provinsar og distrikt for overføring skal plukkast ut to gonger i året.

Kunngjeringa av kva distrikt og provinsar som kjem først ut skal gjerast av president Hamid Karzai seinare i månaden, men lista har alt sirkulert i NATO-systemet i nokre veker.

Etter det Bergens Tidende forstår, er den rolege Bamian-provinsen - der Taliban sprengde dei berømte buddha-statuane - blant dei som er først i løypa.

NATO og USAs mål er at dei utan-landske styrkane skal vere ute av Afghanistan i 2014.