Denne motsetnaden kjem til syne i meldinga om forvaltning av oljefondet — eller Statens Pensjonsfond - Utland, (SPU) som det nå heiter. Meldinga vart i går oversendt til Stortinget.

Regjeringa vil styrke den «etiske forvaltninga» av investeringane i fondet. Det betyr at ein skal legge større vekt på omsyn til miljø, sosiale forhold og god selskapsstyring.

Ikkje tobakk og landminer

Regjeringa vil nå trekke seg ut av selskap som produserer tobakk på same måte som ein tidlegare har gått ut av selskap som produserer landminer, klasevåpen og komponentar til kjernevåpen.

Innstramminga i regelverket, som skal styrke kontrollen med investeringspolitikken i forvaltninga av fondet, kjem som fylgje av sjokktalla frå i fjor, då fondet måtte bokføre tap på 633 milliardar kroner.

_Les også:

Vrakar Riksrevisjonen_

Samstundes opnar finansminister Kristin Halvorsen (SV) og regjeringa for oppretting av eit nytt «miljøfond» som i løpet av få år skal opp i 20 milliardar kroner.

Meir spekulativt

Fondet skal investere i miljøvenlege delmarknadar. Innanfor denne investeringsramma vil regjeringa og vurdere å gå inn i «framveksande marknadar».

Dette fondet skal investere i infrastruktur og unoterte aksjar.

Oppretting av eit «miljøfond» er i tråd med tilrådingar frå fleire miljøorganisasjonar, mellom andre Bellona. Dei meiner det både er viktig av omsyn til miljøet og omdømemessig for Noreg. Dessutan trur miljøorganisasjonane dekke kan ha ein «bjøllesau-effekt» ved at andre vil fylgje etter.

Halvorsen vedgår at dette vil bli meir spekulative investeringar som kan gå bra, men der risikoen for tap er stor. Ho søker å avdramatisere ved å argumentere med at investeringane blir spreidd på mange selskap for å redusere risikoen.

Giganttapa i fjor kom i stor grad av at ein brente seg på såkalla «sikre» obligasjonar, som totalt overraskande vart usikre.

Langsiktige investeringar

— Det vart trongt i porten då alle ville kvitte seg med obligasjonane, forklarar Halvorsen. Nå er SPU så godt som ikkje aktiv i obligasjonsmarknaden, seier ho.

Halvorsen trøystar seg med at investeringane SPU har gjort er langsiktige, for ikkje å seie evigvarande. Og at aksjar over tid vil gje positiv avkasting. Ho snakkar om 100 års horisont på investeringar i konkrete selskap. Finansdepartementet snakkar jamvel i stortingsmeldinga om ei tidsramme på 350 år.

Eit anna poeng frå Halvorsen si side er at SPU i fjor kjøpte aksjar for ein billig penge. På grunn av høg oljepris og svakare aksjemarknad, har byteforholdet mellom olje og aksjar aldri vore gunstigare for Noreg sin del.

Det innebar at Noreg sin andel av alle børsnoterte aksjar auka frå 0,5 prosent til 0,75 prosent på verdsbasis og til 1,5 prosent i Europa. Fondet er nå inne i 8000 selskap.

- Ihuga sosialist

Mange har rosa Halvorsen for å ha vist seg som ufatteleg lærenem i rolla som finansminister - at ho er blitt grundig «sosialisert» i å tilpasse seg tankesettet i Finansdepartementet.

— Eg er ein ihuga sosialist med sterk tru på langsiktige investeringar. Og eg vil bruke eigarmakta vi har gjennom aksjeinnehav til å få mykje meir etisk forsvarlege investeringar og handlingsmønster frå selskapa vi er inne i. Dette er ei stor og viktig oppgåve, og eg ser det som eit privilegium å få delta i dette, seier Halvorsen.

Ei anna utfordring som Halvorsen er sterkt engasjert i, er kampen mot skatteparadisa. I den samanhengen helsar ho med glede semja frå det siste møte mellom G-20-landa som nå har samla seg om å gå til kamp og ta i bruk sanksjonar mot skatteparadisa.

SCANPIX
SCANPIX