Sidan 2009 har utanlandske selskap kjøpt sju oljeteknologi-selskap i Bergensområdet for over sju milliardar kroner. I går blei det klart at også Bergen Group er i ferd med å selje sitt største og mest verdifulle selskap, ingeniør— og offshorverftselskapet Bergen Group Rosenberg ut av landet.

— Vi misser herredømmet over eiga framtid. Det mine og dine barn skal leve av, det blir det nokon andre som skal leve av. Eg syns teknologien litt for fort får bein å gå på, ut av landet. Isolert sett er det ikkje eit problem, men samla sett – at vi alle saman sel selskapa til utlandet, det syns eg er problematisk, seier Aldal.

Han er dagleg leiar og medeigar i Clampon i Laksevåg i Bergen, ei bedrift med 150 millionar kroner i driftsinntekter og 105 tilsette (90 av dei i Bergen). Clampon starta med ein vassmålar for kommunale vassverk i 1994, men utvikla seg fort til å bli ein del av oljebransjen, med måleutstyr for mellom anna partikkelgjennomstrøyming i rør, lekkasjar og rustutvikling på oljeinstallasjonane.

Aldal understrekar at han ikkje er mot at utlendingar kjøper i Noreg.

— Det eine utelukkar ikkje det andre. Men å utelukke norsk eigarskap i lenger periodar, det vil føre gale av stad.

Manglar eigarmiljø

— Inntrykket er at vi manglar store solide eigarmiljø som tenkjer langsiktig. Vi er veldig kjappe med å la bedriftene gå ut. Over tid er det ikkje heldig for Noreg som nasjon, seier Aldal.

Han nemner IKM-gruppa i Stavanger, grunnlagt av Ståle Kyllingstad og Johan H. Andresens Ferd-konsern i Oslo som døme på kunnskapsrike, langsiktige eigarmiljø.

Kapitalen i Bergen, derimot, er ikkje på banen.

— Eg ser lite til dei pengane. Det kan hende at eg er så oppteken av Clampon at eg berre ser min eigen navle, men eg trur ikkje det.

Aldal meiner alt for mykje av pengane rike bergensar sit med er låst i eigedom og forsiktige plasseringar.

— Viss dei hadde brukt dei pengane meir aktivt, så kunne dei kjøpt nokre av dei selskapa Bergens Tidende skreiv om i måndag, seier han.

Skattepolitikken er heller ikkje eit pluss for norsk eigarskap.

— Her i Norge er også formueskatten ein hemsko, utlendingar og staten betaler ikkje formuesskatt for driftsmateriell og bygningar som vi gjer. Dette er midlar som skulle gått til å utvikle bedriftene vidare. Vi har brukt fleire titals millionar her i vårt eige selskap til å dekke formueskatten, seier Aldal.

Blanda kjensler

Aldal har sjølv vore med på å selje selskap.

I 2008 var Clampon medeigar i Tecwel, ei anna måleutstyrsselskap.

— Etter at vi hadde arbeidd i fem år kom ein friar og kjøpte det, seier Aldal.

Dels hadde eigarane ulike mål, og del var bodet godt, mellom 150 og 200 millionar kroner. Difor vart det sal.

I dag er Tecwel eigd av Archer. Det er eit selskap med det boreriggselskapet Seadrill som hovudaksjonær. Seadrill varsla i fjor at hovudkontoret blir flytta frå Stavanger til utlandet. Den utflytta nordmannen John Fredriksen er i sin tur største eigar i Seadrill.

Aldal vil ikkje løfte nokon peikefinger mot dei som sel, men vedgår at han sit med blanda kjensler etter salet i 2008.

Satsa nytt

Dei som driv Clampon i dag sette sin del av gevinsten frå Tecwel inn i Clampon, og finansierte mellom anna eit nytt bygg. Det er ei historie som er typisk for mange av oljebedriftene som får nye eigarar, grunnleggjarane av bedriftene snur seg rundt og satsar på nye prosjekt.

Leo A. Grünfeld i analyseselskapet Menon Business Economics sa i Bergens Tidende på måndag at han meiner oppkjøpsbølga i oljeindustrien stimulerer folk med nye idear.

— Det har gitt ein veldig «boost» for teknologiutviklinga. Dei hoppar av for å utvikle eigne ting, nettopp med hensikt å bli kjøpt opp. Eg meiner innstendig at det skaper ein dynamikk som er heldig for teknologiutviklinga, seier Grünfeld.

Aldal er samd i resonnementet, men meiner sal til utlandet er så omfattande at det ikkje blir fylt på med nye selskap raskt nok til å hindre at norsk industri taper forsprang.

— Skal vi satse på å vere ein nasjon av evige gründerar? Er ikkje det ein vel stor risiko å ta? Eg trur at vi må utvikle gründermiljø og eigarmiljø side ved side, seier Aldal.

Les i onsdagens papiravis: Rogalending blar opp 70 millionar for tre Sotra-selskap.