Tysdag kom ein dom frå Høgsterett som kunne ha sikra norsk næringsliv billigare utanlandsk arbeidskraft. Ifølgje LO stod heile allmenngjeringssystemet på spel, eit system som skal hindre at norske arbeidarar blir underbydd av billig, utanlandsk arbeidskraft i Norge.

Men LO vann og NHO tapte. Dermed braut jubelen laus l i LO-leiren:

— NHO sitt angrep på allmenngjeringa er slått tilbake. Dette er eit stort skritt framover i kampen mot sosial dumping, sa LO-leiar Roar Flåthen, rett etter dommen kom.

LO-advokat Håkon Angell, som førte saka for LO, er heller ikkje smålåten:

— Eg vil karakterisere dommen som den viktigaste dommen for LO og norsk arbeidsliv i nyare tid, seier han.

Tap nummer tre

Saka handla om ni norske verft, deriblant Bergen Group, som hadde gått til sak mot staten. Årsaka var at tariffnemnda, mot stemma til NHO, i 2008 vedtok at tariffavtalane til norske verftsarbeidarar òg skulle gjelde for innleigd, utanlandsk arbeidskraft (såkalla allmenngjering).

Saman med NHO kravde verfta at arbeidsgjevarane skulle sleppe å betale reise, kost, losji og eit utanbystillegg på 20 prosent for dei innleigde arbeidstakarane.

Etter dei først fekk støtte i Efta-domstolen, tapte arbeidsgjevarane i tingretten og lagmannsretten. Dei anka saka til Høgsterett, som i går altså har avvist anken.

Fleire fast tilsette

— Eg er gledeleg overraska, seier klubbleiar Arne Vindenes på Bergen Group BMV på Laksevåg.

— Eg vonar dette resultatet gjer at det no blir fleire fast tilsette. Dei siste åra har det blitt færre og færre fast tilsette, fordi bruken av innleigd, utanlandsk arbeidskraft har auka, seier han.

Han meiner det viktigaste i dommen er at den slår fast at dei innleigde utlendingane skal ha eit 20 prosent lønstillegg (utanbystillegget), sjølv om dei jobbar for eit lokalt firma.

— Dette er eit tillegg vi har hatt i tariffavtalen i 100 år, seier han.

20 prosent lønstillegg

Høgsterett brukar mykje plass til å drøfte utanbystillegget, og viser til dokumentasjon frå verfta som viser at halvparten av dei innleigde utlendingane ved det største verftet ikkje får tillegget.

Retten viser til utgreiingar som viser at mange unngår tillegget ved å tilsette utanlandske pendlarar i lokale selskap.

«Jeg finner i så fall grunn til å stille spørsmål ved den rettslige holdbarheten av et slikt arrangement», skriv førstevoterande dommar Wilhelm Matheson.

— Dette er ein veldig viktig merknad, som betyr at dei no må tenkje seg godt om viss dei vil halde fram med praksisen, seier LO-advokat Angell.

- Betyr det at de vil bruke dette til å gå til sak mot selskap som driv på denne måten?

— Vi vil gå til sak viss det er organiserte verksemder, for då vil det vere brot på tariffavtalen. Er dei uorganiserte er det Arbeidstilsynet som har kontrollansvaret, seier han.

- Ingen endring

Kjersti Kleven, som leiar Maritim bransjeforeining i Norsk Industri, stadfester at det er vanleg å skilje mellom lokale og utanlandske firma. Ho seier dei no må gå inn og analysere dommen, men er likevel skeptisk til konklusjonen frå LO.

— Eg oppfattar generelt dommen som ei stadfesting av at allmenngjeringa er gyldig, men at den ikkje legg nokon nye føringar på handheving av vedtaket.

Med mindre LO her har retten på si side om 20-prosenttillegget vil ikkje Høgsterettsdommen få økonomiske konsekvensar for verfta, fordi dei allereie betalar dei omstridde tillegga, seier Kleven.