I dag byrjar skatteetaten utsendinga av årets sjølvmelding. Det er ei stund sidan vi måtte fylle ut sjølvmeldinga sjølv, og skrive under «på ære og samvit» at opplysningane var rett.

Men sjølv vi no får sjølvmeldinga ferdig utfylt, er vi like ansvarlege for innhaldet som når vi skreiv under. Så har du inntekter eller formue dei ikkje har fått med seg i første omgang, kan du få ein smell seinare, seier redaksjonssjef Carsten Henrik Pihl i Dine Penger.

— Dei har kontrollar, så det er dumt å prøve å lure ting unna. Viss dei oppdagar det, får du 30 prosent straffeskatt. Er det bevisst, kan du få seksti prosent, eller meir viss det er grovare, seier han.

Det einaste du ikkje treng å føre opp, er inntekter utanom vanleg arbeid, som bærsal eller eit føredrag. Så lenge det er under 4.000 kroner i året, vel å merke.

Sjekk frådraga òg

I dag treng du ikkje ein gong å sjå på den ferdig utfylte sjølvmeldinga. Høyrer ikkje skatteetaten noko frå deg, reknar dei sjølvmeldinga som godkjent.

Og akkurat det gjorde i fjor to av tre lønsmottakarar og pensjonistar, rundt 2,5 millionar nordmenn. Men det er ikkje så lurt, meiner Pihl.

— Problemet er at det er du som kan bli straffa, anten ved at du får tilleggsskatt eller at du mister eit frådrag, seier Pihl.

- Kven er mest utsett for feil i dei ferdig utfylte sjølvmeldingane?

— Vi meiner alle er det, men det mest openberre er dei som kan trekkje frå utgifter i samband med sjukdom, pendlarfrådrag og liknande. Du bør òg sjå på fagforeiningskontingenten, som er eit viktig frådrag å få med seg. Dei som eig aksjar og fond bør absolutt sjekke, og også dei som har kjøpt eller seld bustad i løpet av året, seier han.

Kranglefantar kan få straff

Skattedirektoratet kan ikkje seie kva som er dei mest vanlege feila i dei ferdig utfylte sjølvmeldingane. Men ifølgje kommunikasjonsrådgjevar Anette Bjerke er dei postane som oftast blir endra løn, gjeld og gjeldsrenter.

Når det gjeld frådrag legg folk oftast til pendlarutgifter, opplysningar om bil og meirutgifter til kost og losji.

I fjor førte endringar i høve til den ferdig utfylte sjølvmeldinga at skattepliktig inntekt for lønsmottakarar vart auka med til saman 11,3 milliardar kroner, medan den for andre lønsmottakarar vart kutta med til saman 3,2 milliardar, ifølgje Bjerke.

Tilbakemeldingane frå lesarane til Dine Penger viser at det særleg er mykje feil i opplysningane om utgifter til barnehage og SFO. I tillegg kan det vere lurt å sjekke likningsverdien til bustaden din. Her kan du bruke ein kalkulator som ligg på heimesida til skatteetaten, seier redaksjonssjef Pihl.

Er du i tvil om du har rett på eit frådrag, rår Pihl deg til å føre det inn i sjølvmeldinga og inkludere ei forklaring på eige ark.

— Så får heller skatteetaten fjerne det. Men viss du har gjort det eitt år, og fått avslag med ei god grunngjeving, bør du ikkje prøve eit år til. Det kan føre til straff, seier han.

SJØLVMELDINGA: I dag treng du ikkje ein gong å sjå på den ferdig utfylte sjølvmeldinga. Høyrer ikkje skatteetaten noko frå deg, reknar dei sjølvmeldinga som godkjent.
SCANPIX