I dag er det langt mellom fotoboksane i Lærdalstunnelen, noko som kan gje fartsglade bilistar moglegheit til å trø litt ekstra på gasspedalen innimellom.

Men frå nyttår blir det altså slutt på det.

— Vi startar med testkøyring frå nyttår. Vi reknar med å teste i ein månad, men bilistane bør ikkje gamble på det, seier regionvegsjef Helge Eidsnes i Statens vegvesen.

Politiet har gjort målingar manuelt som viser at altfor mange har for høg fart mellom fotoboksane.— Vi jobbar heile tida med førebyggjande tiltak for å unngå ulukker.

— Å redusere farta er noko av det viktigaste vi kan gjere for dette, seier Eidsnes.

Natt til måndag døydde ei 29 år gammal kvinne etter ein frontkollisjon med eit vogntog i Lærdalstunnelen. Føraren av vogntoget ligg kritisk skadd på Haukeland universitetssjukehus. Politiet veit førebels ikkje kva som er årsaka til ulukka.

To omkomne

På dei tolv åra sidan Lærdalstunnelen opna, har det skjedd fem ulukker med personskade. To av dei er dødsulukker, inklusive den som skjedde natt til måndag.

Å redusere farta er noko av det viktigaste vi kan gjere

Helge Eidsnes, regionvegsjef

— Det er ei ganske låg ulukkesfrekvens. Men vi skal og hugse på at det er ganske låg trafikk i tunnelen, seier Eidsnes.

Vegvesenet granskar alltid ulukker, og den førebelse rapporten gir ikkje grunn til å innføre strakstiltak, ifølgje regionvegsjefen. Men han understrekar at sjølv om Lærdalstunnelen tilfredsstiller krav til tryggleik, så er det uansett alltid meir risikabelt å køyre i tunnel enn på open veg.

Sju milliardar til utbetring

Då Nasjonal transportplan vart lagt fram i vår, kom det fram at skal ein oppgradere alle vegstrekningar på norske vegar, vil det koste 30 milliardar kroner. Ni av desse er i fylka Sogn og Fjordane, Rogaland og Hordaland.

— Sju milliardar kroner er utbetringar på tunnelar på Vestlandet. Det gjeld teknisk utrusting og oppgradering, seier Eidsnes.

Det er også fleire tunnelar mellom Bergen og Voss som må utbetrast frå eitt til to løp, grunna auka mengde trafikk.

— Vi jobbar med å modernisere tunnelane. På E39 er det mange mørklagde tunnelar på grunn av jordfeil. Vi jobbar med å få ny elektrisk belysning i desse tunnelane.

Dette er førebels ikkje aktuelt for den 24,5 kilometer lange Lærdalstunnelen. Fartsgrensa er 80 km/t i tunnelen og det er tre fartsmålarar kvar veg. Tunnelen knyt Aurland og Lærdal kommunar saman, og er ein del av E16 mellom Oslo og Bergen.

Ventar på rapport

— Av respekt for alle som er ramma, må vi sjå på kva som kan gjerast av tiltak i framtida for at tunnelen skal vere så sikker som mogleg, seier Aurland-ordførar Noralv Distad etter dødsulukka i helga.

Han ventar på rapport frå kommunens redningsmannskap på om særskilde tryggingstiltak bør setjast i verk.

— Vi er ein liten kommune, men får veldig mange oppdrag fordi vi har ein hovudveg gjennom kommunen. Brann og redning har ytt stor innsats, og er veldig opptekne av tryggleik, beredskap og hjelpetiltak. Vi må førebyggje og stille opp når ulukker skjer. Samstundes må vi påpeike overfor bilistane at dei må ta omsyn og generelt vere forsiktige i trafikken, seier Distad.

Utfordring med lengda

I Lærdal kommune har dei også lagt vekt på å byggje opp eit effektivt redningsapparat som kan rykkje ut raskt ved ulukker, fortel

— Eg vil seie at Lærdalstunnelen er like sikker som andre tunnelar, men at han har utfordringar grunna lengda dersom det skulle oppstå brann. Det gjorde det ikkje i dette tilfellet, seier ordførar i Lærdal, Jan Geir Solheim.

— Det har vore veldig få ulukker i Lærdalstunnelen, heldigvis. Det har vore mykje forsking rundt det å bli trøytt når ein køyrer, og dei har kome til at den spesielle lyssetjinga motverkar det monotone. Det er tre store hallar med spesiell belysning. Dessutan har vi gjort mykje med luftkvaliteten, så den er veldig god i tunnelen, seier Solheim.