Babysengene står tomme. På vaktrommet sit jordmor og barnepleiar klare til å ta i mot neste odding.

— Det er ikkje så stort trøkk med kring 70 fødslar i året, men vi kjem endeleg oppi akutte tilfelle, seier jordmor og seksjonsleiar på den forsterka fødestova ved Odda sjukehus, Elin Øyre.

For få veker sidan måtte dei susa av garde til Haugesund på grunn av ein for tidleg fødsel. Turen tek normalt ein time og 45 minuttar med ambulanse, men blei unnagjort 20 minuttar raskare.

— Me var rimeleg grøne i ansiktet då me kom fram, seier Øyre.

- Krypande fare

Årleg blir det fødd kring 120 barn i området som soknar til Odda sjukehus. Berre kvinner som har hatt eit normalt svangerskap får føda i Odda. Resten blir selekterte til Kvinneklinikken i Haugesund.

Enno har dei gynekolog som kan ta hastekeisarsnitt, men frå 2012 er jordmødrene budde på at dei blir ståande åleine.

— Eg har sett denne krypande faren. I Sverige la dei ned alle dei små fødeavdelingane og spissa opp dei store klinikkane. No tek Noreg etter, seier jordmor Haddida Borzoo.

— Jordmorstyrt fødestove vil medføra endå sterkare seleksjon, seier Øyre.

Kuttplanar

Helse Fonna legg i det vedtekne strategidokumentet Plan somatikk opp til at den forsterka fødestova blir jordmorstyrt. Dei varslar også gjennomgang av all kirurgi i helseføretaket.

Innan 2012 skal planlagd kirurgi som krev innlegging og døgnberedskap i Odda vurderast opp mot Helse Vest sin kirurgiplan. Også dagkirurgi kan forsvinna frå 2016.

Legar og anna fagpersonale skal få opplæring i naudprosedyrar, slik at alvorleg skadde eller sjuke kan stabiliserast før vidare transport, heiter det i strategiplanen.

— Me må vera budde på endringar. Det inneber å gjera ein gjennomgang av fødetilbod og kirurgi i Odda, seier Anne Hilde Bjøntegård, direktør for akuttmedisin og kirurgi i Helse Fonna.

Ikkje avgjort

Ho strekar under at ingenting pr. i dag er endeleg avgjort.

— Den store utfordringa i Odda er at ein gynekolog går i døgnkontinuerleg vakt ved fødestova. Vi trur ikkje det er mogleg å rekruttera ein tilsvarande, seier Bjøntegård. Det kan utløysa ein dominoeffekt.

— Me står i fare for å mista eit 24-timars kirurgisk operasjonsteam dersom keisarsnittberedskapen blir kutta, seier Leikny Linde Espe, spesialsjukepleiar og tidlegare seksjonsleiar ved sjukehuset.

Ho meiner helseføretaksmodellen og den stadige legespesialiseringa må ta store delar av ansvaret for at arven etter Keisar Wilhelm den 2. no står i fare. Det var nemleg han som gav lasarettet i gåve til industristaden i 1909 og som seinare blei Indre Hardanger Sykehus.

— Den auka spesialiseringa blant legar er direkte distriktsfiendtleg. Me meiner det har vore for liten politisk vilje til å krevje utdanning av generell kirurgar. Me treng slike skreddarsydde legar ute i distrikta, seier Linde Espe.

Sjukepleiar Magnhild Jordal ved Intensivavdelinga set ord på frykta dei tilsette føler.

— Me er redde for å stå her med ein alvorleg skadd pasient som me ikkje klarer å senda vidare, seier ho.

PS. Same dag som BT var på besøk, blei det fødd eit barn på fødestova om kvelden.