På ferja til Venjaneset er det roleg stemning. Dei fleste vel å sitja i bilane dei 15 minutta overfarta tar.

- Eg har eit oppdrag hos Framo i dag, og dreg elles sjeldan til Fusa. Så for meg er det eitt feitt om dei vel indre eller midtre stamvegen, seier bergensaren Bjørn Erik Larsen. Snakkar ein med lokalbefolkninga, blir engasjementet brått mykje sterkare.

- Fusa med og utan kyststamveg er to ulike ting. Vi skal greia oss uansett, men det er klart at ein indre kyststamveg vil gje ein heilt annan vekst for oss, seier Terje Raunsgard i Fusa utviklingsselskap.

Han sit på kontoret sitt i kommunesenteret Eikelandsosen og peiker ivrig på eit kart over regionen.

«Fusa — midt i blinken» er skiskytterkommunen sitt nye slagord. Og om regjeringa vel det indre alternativet for kyststamveg, vil den noko anonyme kommunen verkeleg kunna bli eit midtpunkt, syner kartet.

Der er Eikelandsosen om ikkje akkurat verdas navle, så iallfall det sentrale knutepunktet på nye E 39 som knyter Bergen og Stavanger saman. Og i framtida kanskje også mot ein opprusta Haukeliveg mot Oslo og eit indre vegsystem mot Nordhordland.

Opp i skjørtekanten

- I dag tenkjer bergensarane at Fusa er langt vekke. Men med den indre kyststamvegen kjem vi heilt opp i skjørtekanten til Bergen. Det vil ta ein halvtime frå Eikelandsfjorden til Os, og nokre minutt ekstra til Bergen Sør, seier Raunsgard.

Saman med ordførar Hans S. Vindenes (Sp) har Raunsgard argumenta klare for kvifor politikarane må velja det indre alternativet.

- Det viktigaste er at den indre traseen vil gje ei heilt anna utvikling langs vegen. Bergen er i ferd med å veksa sørover, Reksteren er berre knausar, hyttetomter og kulturminne og Stord er allereie eit pressområde. Der finst nesten ikkje areal igjen å utløyse til næring og bustader. Då er det noko heilt anna her. Bergensområdet treng 13.000 dekar nytt næringsareal i framtida. Vi har mykje areal som kan nyttast. Ein indre stamveg vil gje dei indre delane av fylket naudsynt vekst, og binde Hordaland betre saman, seier Raunsgard.

Billeg og trygg omveg

Vindenes trur også at det indre alternativet vil ha størst støtte i fylket. Ikkje minst vil Hardanger og Kvinnherad få kortare veg til byen. Også Bergen er ein alliert, fordi byen ser nytte av å kunna leie meir av gjennomgangstrafikken bak bykjerna, om Samnanger mot Arna.

- Det midtre alternativet vil berre styrkja det som allereie er gullkysten. Det indre styrkjer heile fylket, seier Sp-ordføraren.

- Men blir ikkje det ein omveg for sunnhordlendingane og alle som skal mellom Stavanger og Bergen å køyra rundt heile Bjørnafjorden?

- Jau, distansen blir noko lengre. Men skilnaden i reisetid er berre 15-20 minutt. Og då spørst det kor mykje ein skal betala for det kvarteret. No er prisskilnaden på sju milliardar kroner, og kan bli større. Flytebru over Bjørnafjorden er høgst usikker teknologi, som fort kan bli mykje dyrare og ikkje minst forseinka, seier Vindenes.

Fusingane trur regjeringa til slutt vil falle ned på det billegaste og tryggaste alternativet.

- Her er det berre å finna fram spade og hakke og setja i gong. Vegen skal byggjast på same måte som ein alltid har bygd veg. Det gjev trygge kalkylar og tidsrammer, seier Raunsgard.

Midt i smørauget

I Holmefjord i Fusa ligg bedrifta Vestlandske limtre. Uti fjorden her skal ein indre E39 krysse Samnangerfjorden, gå over på Bogøy og så over til fastlandet igjen.

- Då blir vi liggjande midt i smørauget, seier dagleg leiar Gunnar Utskot.

- I dag må vi køyra om Samnanger mot Bergen, og lirka våre 25 meter lange vogntog lasta med takstolar gjennom Tysse sentrum. Det er litt av eit syn, med nokre centimeter klaring på kvar side. No brukar vi godt over ein time til Bergen. Med ny veg blir køyretida halvert, fortel han.

På kaia er eit vogntog i ferd med å lasta varer. Det er rogalandsruta, den faste forsendinga som kvar veke går til kundar sør på Vestlandet. For Fusa-bedrifta har kundar over heile landet.

- Det er sterk konkurranse i trelastmarknaden, og då er leveringsdugleik kanskje det viktigaste konkurransefortrinnet. Kundane ventar seg levering av store ordrar innan ei veke. Då er vi heilt avhengige av betre vegar, seier Utskot.

I motbakke

Rett oppi bakken har kommunen bygd ny næringspark. Framleis er det ledige tomter, som kan bli gull verd om det blir grønt lys for indre E39.

Fusingane har vore uroa av all merksemda rundt bruløysinga i haust. Då Victor Norman konkluderte med at bru ville gje størst samfunnsnytte, fekk dei Telemarkforsking til å riva i sund argumenta til Norman.

- Eg skjønar at det er meir sexy for avisene å trykkje bilete av det som kan bli verdas lengste flytebru, enn nokre tunnelar og asfaltvegar i Fusa. Men det er då vi må snakka om realisme, pris og kva som vil ta minst tid å byggja, seier Raunsgard.

- Føler du at de arbeidar i motbakke?

- Å jobbe med ein ny veg er motbakke heile tida. Eg trur det er heilt ope kva alternativ som blir vald til slutt, men me har gode argument.