Erlend Spurkeland

— Da va skjere galskapen å starta butikk her, ler Tomas. Med etterpåklokskapens trygge erfaring om at det gjekk bra. I lagerfrakk vandrar han traust mellom reolane i butikken slik han dagleg har gjort i meir enn to mannsaldrar. Han har sett bønder og bedrifter i bygda koma og gå. Rutebåten og ferja forsvann, vegen kom til bygda. Velstanden vaks. Økonomien gjekk frå kriting på bok til kontantar og kredittkort. Han smett som snarast eit ærend ut bakdøra til lageret. Returnerer lett på foten. Veit kor kvar minste filleting er. Anten det no er ausekar, eller eit prospektkort med Mona Lisa. Han kom utanbygds frå og starta handel på Andvik i 1938, i konkurranse med den allereie vel etablerte bygdebutikken.

Lange dagar

— Ei strid tid, minnest han.

Utan telefon vart varene tinga skriftleg pr. post og kom med båt. Ofte var den forsinka i ruta, så klokka kunne verta både 10 og 11 om kvelden før «Masfjord» eller «Matredal» klappa til kai. Så skulle varen trillast opp i bua og stablast.

— 70 femtikilossekker gav lange armar, minnest han, utan sakn. Etter krigen gifta han seg med si Ragna, vart bonde og etter kvart trebarnsfar. I stridaste onnene måtte døgnet utnyttast maksimalt.

— Var i butikken til klokka fem. Så var det i slåtten fram til ni-ti tida. Deretter ned att i butikken for å ta rekneskapen.

I tillegg forventa folk å få handla når det passa dei.

— Men det er kundane me lever av, så eg har alltid behandla bygdefolket pent, påstår han.

— Og dei har vore greie kundar, føyer han kjapt til.

Pratsom

— Eg putlar no berre litt her på kontoret, fleipar Tomas uvanleg smålåten over butikkinnsatsen sin.

— Elles går eg for det meste i vegen for damene!

Siktar til døtrene som no formelt driv butikken. Alltid har han tid, ein kommentar, alltid ein historie han lyt dela. Utan omsyn til om kunden er lek eller lærd. For her er alle like, her er alle velkomne. Den innhaldsrike butikken har det meste; ferskmat, verktøy, skruar, slukar, sytråd. Og det som manglar kan skaffast.

— Det einaste du ikkje får kjøpt her er brennevin, påstår han.

Han står inne på kontoret og stuar medisinleveransane over i det låsbare skåpet.

— Strengt med medisin, veit du! Eit gedigent skrivebord fyller det meste av rommet. Her er papir, pc, permar, ei utstoppa ørn, eit falma bilde av lillakledde Bobbysocks og ei lett nedstøva skrivemaskin.

Livstankar

— Livet er faktisk betre no, eg har ikkje ansvar lenger, og ingen forventar så mykje av meg, seier den reflekterte pensjonisten. - Men eg greier ikkje gå ledig. Er det ein dag eg ikkje er i butikken, vert eg heilt løyen. Det er viktig å vera i arbeid, å bruka både hovud og kropp. Ingen har vondt av ærleg arbeid. Heller tvert i mot. Viss du set deg ned, er du ferdig, seier Tomas Krossøy.

Men det har han ingen planar om.

— Eigaren av den konkurrerande bygdebutikken heldt på til ho vart 94. Eg må jo slå rekorden hennar.