Dette er nokre av tabbane i redningsarbeidet som skjedde då NSBs morgontog brann opp ved Hallingskeid for tre veker sidan, ifølgje Havarikommisjonen.

257 passasjerar køyrde inn i eit snøoverbygg i brann. Takka vere naudbremsa stoppa toget rett før brannen. Dermed blei alle passasjerane, inkludert to rullestolbrukarar, trygt evakuerte.

I går kom Havarikommi-sjonen med sin første rapport frå ulykka. Konklusjonen er at brannen «mest sannsynleg» starta på grunn av sveiseglør, slik BT har skrive tidlegare.

Ulma

Inne i snøoverbygget ved Hallingskeid stasjon sveisa arbeidarar frå Norsk Jernbanedrift skinner på morgonkvisten.

Sveisarane forlét snøoverbygget rundt 40 minutt før NSB-toget køyrde inn i snøoverbygget. Sjølv om dei ikkje oppdaga det, meiner Havarikommisjonen at glør må ha ulma i treverket på snøoverbygget.

— Vi har forsøkt å sjekke ut alle tenkjelege årsaker. Det tar ikkje fyr av seg sjølv, seier Kurt A. Olsen, avdelingsdirektør for jernbane i kommisjonen. Han meiner dei har eliminert bort andre årsaker. Køyreleidningen, ein annan hovudteori for kva som forårsaka brannen, kortslutta berre 30 sekund før toget stansa. Brannen var då allereie intens.

— Og den intensiteten kjem ikkje i løpet av 30 sekund, seier Olsen.

Ingen sa ifrå

Då brannen først var eit faktum, gjekk mykje gale i handteringa. Allereie i startminutta kom Jernbaneverket skeivt ut: 20 minutt etter at brannen blei meldt, køyrde brannvesenet på Voss brannbilen opp på ei vogn, klar til å bli frakta til Hallingskeid.

— Men der var det ingenting. Ingen som kunne hjelpe, og lokomotivet stod på Myrdal for å få skifta bremsene. Det held ikkje, seier brannsjef David Skjerven i Voss.

Først seks timar etter at brannen vart meldt, kom beredskapsvogna med brannbil og vassvogn fram til Hallingskeid.

Då hadde politiet avslutta redningsarbeidet ti minutt tidlegare.

- Tragikomisk

Ei anna vassvogn blei frakta frå Ål med vatn til sløkkjearbeidet – tre timar etter brannvarslinga. Vogna kom fram klokka 15, men ingen om bord såg det som si oppgåve å seie ifrå.

Klokka 19 fekk brannmannskapet vite om vogna, og den blei sett inn i ettersløkkinga.

Diverre fungerte ikkje pumpa.

—  Det kom ikkje ut vatn. Det var tragikomisk, seier Skjerven.

Vinterscenario

Jernbaneverket har også tidlegare fått kritikk for manglande beredskap, blant anna av Jernbanetilsynet i ein rapport frå år. Brannsjefane i Bergen og Voss har åtvara om kva som kunne skje ved ei storulykke i fleire år.

Skjerven lurer på kva som ville skjedd om ulykka hende om vinteren.

— Høge brøytekantar, dårleg flyvêr og tynnkledde passasjerar i minus 20 grader. Det er det vi snakkar om. Beredskapen vi har i dag er ikkje ein beredskap, seier Skjerven.

- Veldig alvorlege

Ein intern kommisjon i Jernbaneverket hadde allereie kome fram til dei same konklusjonane som Havarikommisjonen om beredskap. Assisterande jernbanedirektør Stein O. Nes seier manglane er alvorlege.

— Veldig alvorlege. Ein del av punkta er om konkrete ting, som at vogner brukar alt for lang tid. Det er langt frå tilfredsstillande, seier Nes.

Han seier det er vanskeleg å forklare kvifor feila oppstod.

- Forbausa

— Eg blir forbausa over at det går an å stå ved vassvogna i fleire timar utan å seie frå, seier Nes.

Jernbaneverket innførte frå i går ein regel om at alt sveisearbeid skal bli overvaka i tre timar etter at arbeidet er ferdig. Det har ikkje tidlegare vore ei slik grense. Nes meiner Havari-kommisjonens rapport er grundig, og seier Jernbaneverket er i ferd med å planleggje utbetringar. NSBs informasjonssjef Åge-Christoffer Lundeby vil ikkje kommentere manglane hos Jernbaneverket.

— Jernbanetilsynet får lese rapporten og gjere seg sine tankar. Så vil vi ha dialog med Jernbaneverket for at norsk jernbane skal vere så trygg som mogleg, seier Lundeby.