Det begynte med ei fluge i dusjen. «Eva», som nettopp hadde fylt nitten, hadde lese på nettet at chlamydia kan smitte via insektet.

— Då eg stod i dusjen, kom det plutseleg ei fluge. For første gong fekk eg eit angstanfall, og begynte å hyle og skrike. Etter halvannan time fekk pappa tak i lege. Då vart eg endå reddare. Eg er redd legar, dei er jo borti alt mogleg.

Det er journalistar også, ifølgje «Eva». Ho er svært bevisst på at denne yrkesgruppe er i kontakt med allslags folk - og dermed smitte - i løpet av ein arbeidsdag, og er litt nervøs, då me møtest på kafé i Bergen sentrum.

Men eg har skjønt såpass at eg ikkje skal rekkje fram handa, ikkje gå for nær. Seinare fortel ho at det første ho undersøkte var ansiktet mitt. Det gjer ho alltid.

— Eg ser etter munnsår eller herpes. Så sjekkar eg hendene, og tenkjer på kva dei kan ha vore borti. Det er berre slik eg er, du må ikkje ta det personleg, ber ho.

Vaska hender i tre kvarter

«Eva» fyller 22 neste månad. Ho er liten og feminin. Mørk og moteriktig.

— Eg ser ut som ei heilt normal jente. Ingen kan sjå det på meg, eller forstå korleis eg har det. Men det er eit helvete å leve slik.

I tre år har «Eva» slitt med tvangstankar og tvangshandlingar. Verst er vasketvangen. I dei vondaste periodane tok det tre kvarter berre å vaske hendene, og det gjorde ho heile tida.

— Under neglene, kvar finger, mellom fingrane. Heilt sjukt. Får jo ikkje tid til noko anna.

Når ho vaskar seg, må ho telje samtidig.

— Kjem eg ut av det, må eg byrje på nytt. Eg veit at det høyrest forferdeleg dumt ut, seier ho unnskyldande.

Blikket festar seg på ein nesten usynleg flekk på det gule respatexbordet.

— Ser du den vesle flekken, seier ho.

— Den der, spør eg, og rører så vidt flekken med kulepennen.

«Eva» ser skrekkslagent på meg.

— Dét der kunne eg aldri gjort. Tenk om det er blod. Var det min penn, ville eg kaste den med ein gong.

Vaskar alt på 60 grader

Det er mange andre ting «Eva» aldri ville gjort. Ho brukar alltid kort, aldri kontantar. Ho handhelsar ikkje på folk, dersom ho kan unngå det. Ho prøver aldri klede i butikkar, og det er tre år sidan ho var på eit offentleg toalett. Dersom nokon dultar borti henne på RIMI ...

— ... er det krise! Då må eg følgje etter dei for å sjå om det er noko gale med dei. Om dei er skitne, ekle, narkomane. Så må eg rett heim og vaske meg.

Ho går alltid med ein våtserviett skjult i handa, slik at ho kan tørke av dørhandtak og andre gjenstandar ho er nøydd å ta i. Dersom gaffelen dett på golvet, hiv ho den i søpla og vaskar seg lenge etterpå.

Kvar dag vaskar ho alle kleda sine på 60 grader. Likevel.

— Eg øydela skinnjakka mi i vaskemaskina. Den er stiv som ein pinne no, fortel ho og ler av seg sjølv.

På det verste sat «Eva» rett opp og ned i sofaen. Dag ut, dag inn. Ho kunne ikkje eingong røre fjernkontrollen av frykt for bakteriar. Kjærasten måtte mate henne.

Samtaleterapi

Ho slutta på grunnfagstudiet på universitet, fordi alt var så «ekkelt» der. Ho fekk sparken frå klesbutikken, fordi sjefen meinte ho hadde for mange nykker. No har «Eva» vore arbeidsledig i tre månadar.

I dag er ho mykje betre, ikkje minst takka vere samtaleterapi hos ein psykiater i Bergen. No brukar ho berre fem minutt kvar gong ho vaskar hendene.

— Heilt topp. Det har forbetra livskvaliteten min til dei grader. Men eg har vore heldig. Andre går aleine i årevis utan å få hjelp, fordi allmennlegar ikkje kjenner symptoma og kan henvise vidare.

Saman med mor si har ho engasjert seg i ANANKE, ei støtteforeining for folk med tvangslidingar. I sommar starta dei lokallag i Bergen.

— Eg kan alltids håpe, men trur aldri at eg blir hundre prosent frisk igjen. Eg trur at eg blir i stand til å leve normalt, gå på jobb eller skule. Men tankane kjem alltid til å vere der.

«Eva» tar trappene ned frå kafeen i 4. etasje. Forklaringa er enkel.

— Så slepp eg å trykke på heisknappen.

VASKETVANG: 21-åringen «Eva» slit med vasketvang og tvangstankar. - Tvangslidingar er så tabubelagt. Eg vil fortelje mi historie for at andre skal skjønne at dei ikkje er aleine, seier «Eva», som står fram anonymt i BT. <small>FOTO: TOR HØVIK</small>