Førre veke fekk foreldre og born i den vesle bygda Vinnes på Fusa gladmeldinga frå departementet: Skulen er godkjend som friskule. Dermed får 28 elevar halde fram på same skule i haust, med dei same lærarane og den same læreplanen som dei hadde i vår.

— Me vart kjempeglade. På kvelden hadde me ei samling på skulen, og stemninga var særs god, fortel Turid Vindenes om dagen då bodskapen kom.

Ho er mor til to av borna på skulen, og frykta at dei måtte sendast til skule i Strandvik eller Fusa til hausten. Vinnes ligg midt i mellom dei to skulane. Det betyr seks kilometers skuleveg. Ikkje så avskrekkande i seg sjølv, men øydeleggjande for bygda, meiner foreldra.

— Me er ei tett bygd, og no kan dei fleste gå til skulen. Klart at det betyr mykje for samhaldet i bygda å få bevart skulen., seier Vindenes.

Skreddarsydd unntak

I desember såg det mørkt ut for grendeskulen. Då stansa kunnskapsminister Øystein Djupedal (SV) alle planlagde friskular og varsla at han ville skrive om heile friskulelova. Kommunestyret i Fusa hadde allereie i april i fjor vedteke å leggje ned Vinnes skule. Planen var å søke om å få byrje med friskule i staden.

— Då stod ikkje Djupedal høgt i kurs her, seier far til Sigrid, Olav Dalland.

Redninga kom i form av ein unntaksregel som opna for at nokre få skuler kunne få løyve. Unntaka gjeld «grendeskular (...) som foreldra ønskjer å oppretthalde eller etablere når den offentlege skulen blir lagt ned» (sjå faktaboks). Departementet presiserte at unntaksheimelen er smal, men det hindra ikkje folket i Vinnes.

— Regelen er jo nesten som laga for oss, medgjev rektor Dagfinn Solberg.

Påverka Senterpartiet

Og kanskje er det nettopp det den er. Ordførar Hans Vindenes (Sp) var i alle fall snar i vendinga då han såg utfallet av Soria Moria-erklæringa i fjor haust.

— Eg sende eit brev til Sp-leiinga om at dei måtte ta omsyn til grendeskulane. Om det påverka regjeringa, veit eg ikkje, men det skadde i alle fall ikkje, fortel ordføraren.

Han fortel at kommunen reknar med å spare rundt 800.000 kroner i året på den nye ordninga, og medgjev at det ikkje var tilfeldig at Vinnes vart valt ut av dei tre barneskulane i området.

— Dette er ei bygd som har kjempa for skulen sin i mange år. Det er ein av dei få bygdene som vil klare å drive ein skule, seier han.

Lokalpolitikarane har med andre ord lukkast med planen sin: Å spare kommunen for utgifter samtidig som skulen kan halde fram. No betaler staten eit tilskot per elev direkte til friskulen. Det er stort nok til at økonomien på skulen vert betra, utan at foreldra må betale eit raudt øre, fortel rektor Solberg.

Ikkje rart han er strålande nøgd der han sit omringa av elevar og foreldre på den solfylte skuleplassen.

Glade er også elevane Anna Epland (8) og Sigrid Dalland (10).

— Det hadde vore dumt og litt flaut å måtte byrje på ein annan skule. Me kjenner nesten ingen der, mens her kjenner me alle, seier dei to jentene.

Knut Egil Wang