Samtidig som kollega Jonas Gahr Støre presenterte folkehelsemeldinga God helse — felles ansvar i hovudstaden, gjorde kommunalminister Liv Signe Navarsete same jobben på høgskulen i Førde. Det er trass alt hennar departement som får dei pengane som følgjer med stortingsmeldinga. Midlane går til styrking av skulehelsetenesta i kommunane.

Berre smør

Kommunalminister Liv Signe Navarsete starta seansen i Førde med å innta matbordet saman med ungane i Hatlehaugen barnehage. For regjeringa vil satse på betre ernæring, men kosthaldsråda har altså ikkje slått heilt gjennom hos alle her i barnehagen.

— Eg vil ha smør, berre smør på skiva, forkynner femåringen ved bordet, med ei stemme som ikkje gjev rom for diskusjon.

I barnehagane i Førde kommune betaler foreldra 330 kroner månaden i matpengar. For pengane får dei håpefulle frukost og lunsj. I Hatlehaugen er det i all hovudsak brødmat ungane lagar sjølve, i alle fall dei eldste. Ein gong i veka står varm mat på lunsjmenyen, oftast blir det fisk.

— Vi prøver å få mat inn som ein del av barnehagekvardagen, fortalde pedagogisk leiar Werna Vie til statsråden.

Skjer i kommunane

Kommunalminister Navarsetes deltaking i presentasjonen av folkehelsemeldinga kjem av at det i stor grad vil vere kommunane som må veksle inn resepten helseminister Jonas Gahr Støre i går skreiv ut.

— Barn og unge er eit satsingsområde i denne meldinga. Vektlegginga av ernæring og fysisk aktivitet i barnehagar og skular, og styrkinga av helsestasjons- og skulehelsetenesta er døme på tiltak som må gjennomførast i kommunane.

For å møte behovet, vil regjeringa styre det førebyggjande arbeidet for barn og unge i kommunehelsetenesta med 180 millionar. I tillegg ligg det inne som eit mål at kvar skuledag skal innehalde ein skuletime fysisk aktivitet. Også ordninga med gratis frukt og grønt, som skular med elevar på ungdomssteget har hatt sidan 2007, skal styrkast. Men regjeringa lovar ikkje å innføre eit gratis skulemåltid kvar dag, slik SV-leiar Kristin Halvorsen gjekk inn for alt i 2005.

Tretti om dagen

— Men i Sp vil vi jobbe for dette, fordi vi meiner eit skulemåltid både vil gagne folkehelsa og jamne ut skilnader i skulen. Skulefrukt er første steget på vegen.

Kosthald er ein berebelke i den nye meldinga, aktivitet ein annan. Og Navarsete skildra vår moderne livsstil som det aller største trugsmål mot folkehelsa.

— Stillesitjing er den største helserisikoen vår. Det aller viktigaste er å få dei mest passive av oss til å bevege seg litt meir, heller enn at dei meir aktive av oss trenar endå meir, sa Navarsete. - Så heretter skal 30 om dagen bli eit like mykje brukt slagord for meir fysisk aktivitet som fem om dagen er det for meir frukt i kosthaldet.

Dei tretti om dagen er minuttar der vi er i fysisk aktivitet, og skal lanserast som ein nasjonal kampanje i regi av Helsedirektoratet.

Transfeitt-forbod

Det var ei stortingsmelding med mange fine ord om auka kompetanse om ernæring i skular og barnehagar, om betre matmerking, auka frivillig innsats for folkehelsa og forbod mot meir enn to prosent industrielt transfeitt i matprodukt.

Meldinga varslar også etablering av eit nasjonalt kompetansesenter for ernæring, fysisk aktivitet og helse i barnehagar og skular, utan at statsråden i går kunne seie noko om kva fagmiljø eit slikt senter skal knyttast til eller når det kjem.

— Senteret er varsla i denne meldinga, og vil komme så snart det er sett av budsjettmidlar. Detaljane rundt er enno ikkje bestemt, seier Liv Signe Navarsete. - Vi kjem til å få tifald tilbake for å prioritere arbeidet med folkehelse slik meldinga legg opp til.