Lokalavisene Grenda og Kvinnheringen har dei siste dagane meldt om sprengt kapasitet ved Rosendalstunet i Kvinnherad. Etter at aldersheimen på Varaldsøy blei lagt ned i vinter forsvann ti prosent av institusjonsplassane i kommunen.

På Rosendalstunet er alle krikar og krokar tekne i bruk. Til og med på korridoren framfor naudutgangen låg to pasientar, då Grenda besøkte sjukeheimen onsdag denne veka. Dei tilsette er fortvila.

— Situasjonen er uverdig. Vi skjermar pasientane så godt vi kan med skjermbrett, men du kan tenkja deg sjølv for eit tilvære det er å måtte bu på gangen, bli skifta på der og stelt der. Kaldt er det også, seier sjukepleiar Stine Brattetveit til lokalavisa.

Hjelpepleiar og verneombod Jorunn Lise Feet oppmodar politikarane til å få fortgang i bygging av nye Rosendalstunet.

- Ein skam

Situasjonen forargar Knut Førland, styreleiar i Rosendal Utvikling AS. Han vil no kontakta båe Pasientombodet i Hordaland og fylkeslegen for å få ei vurdering av tilhøva.

— Rosendal Utvikling er svært uroa over tilhøva ved Rosendalstunet. Det vert rapport om at svært sjuke pasientar bur på gangen og bad, og andre ueigna rom er tekne i bruk for å husa pasientarog bebuarar. Det vert også stilt spørsmålsteikn ved bemanninga ved aldersheimen, seier Førland.

Pasientombod i Hordaland, Rune Skjælåen, meiner situasjonen ved Rosendalstunet er ein skam

— Det er ein skam at eldre blir behandla slik. Dette er heller ikkje lov. Ifølgje forskrifta om ein verdig alderdom skal eldre bli tilbydd einerom. Det er heilt uakseptabelt at dei må bu på bad og andre opphaldsrom, seier pasientombodet.

- Ingen bør vera overraska

Han er likevel ikkje overraska over situasjonen. Han har delteke på folkemøte i Kvinnherad og skrive brev til kommunen der han tydeleg frårådde nedlegginga av dei 17 aldersheimsplassane på Varaldsøy. 1. februar blei aldersheimen på Hardangerøya likevel nedlagd utan at kapasiteten på Rosendalstunet auka.

— Dette bør ikkje koma som noka overrasking. Kommunen hadde 170 plassar og låg om lag på norma som fylkeslegen har sett ut ifrå innbyggjartalet på eldre over 80 år. Eg sa det høgt og tydeleg den gongen at ei nedlegging på Varaldsøy ville få konsekvensar, seier Skjælåen.

Han er blitt kontakta av mange pårørande frå Kvinnherad som fortel om vanskar med å få plass på aldersheim, trongare nålauge for avlastingsplass, slitne pårørande som må ta seg av eldre heime og auka press på heimesjukepleien. Pasientombodet har gjeve dei råd om å klaga til fylkeslegen.

— Dette er ein situasjon politikarane i Kvinnherad har sett seg sjølv i. Fleirtalet av politikarane har faktisk bestemt at slik skal det vera då dei vedtok nedlegging av aldersheimen som eit ledd i sparetiltaka. Ingen må koma no og seia at dei ikkje var klare over konsekvensane, seier Skjælåen.

- Kortidspasientar får ikkje einerom

— Eg synest sjølvsagt ikkje at dette er nokon god situasjon, seier kommunalsjef Gunn Tove Petterteig i Kvinnherad kommune.

Kommunalsjefen avviser likevel at Kvinnherad kommune bryt lova og viser til at det berre er langtidspasientar som blir prioritert til einerom. Ho forklarer dei mange pleietrengande som ligg på gangen med stor pågang av pasientar som kjem frå sjukehus. Totalt har institusjonane i kommunen eit overbelegg på kring ni pasientar ved utgangen av denne veka.

— Nedlegginga av Varaldsøy er ikkje heile forklaringa. Overbelegget varierer frå dag til dag, og folk som er inne på kort tids opphald blir ikkje prioritert for einerom, seier Petterteig.

Ho vedgår at Kvinnherad kommune er i ein vanskeleg situasjon medan dei ventar på nybygg ved Rosendalstunet. Likevel har ho ikkje hastverk, då eldrebølgja først vil råka med full kraft frå 2025.

- Meiner du at kommunen har tid til å venta med utbygging?

— Slike periodar har me hatt før. Det går opp og ned. Denne situasjonen er ikkje unik for Kvinnherad, seier Petterteig.

Ordførar følgjer situasjonen

— Dette er ikkje ein ønskesituasjon, men det er forventa at det blei press på plassane etter nedlegginga på Varaldsøy. Me gjer gode vurderingar generelt i tenesta for å bøta på situasjonen, seier ordførar Synnøve Solbakken (Ap).

- Pasientombodet meiner de bryt lova ved å ha korridorpasientar i opphaldsrom og framfor naudutgangar.

— Å ha pasientar foran naudutgangane skal me klart ikkje ha. Me må finna løysingar for å unngå det, seier ordførar Synnøve Solbakken (Ap) som vil ta saka opp med rådmannen.

- Kva tid kan nye Rosendalstunet realiserast?

— Me har planar om utbygging, men har ikkje økonomi til å klara det no, seier ordføraren.

MANGE PÅ BADET: Ni pasientar delte denne veka på dette badet ved pleieavdelinga.
Elisabeth Berg Hass/Grenda
SØV I TV-STOVA: Dette var tidlegare ei TV-stove. No bur ein pasient her.
Elisabeth Berg Hass/Grenda
OMGJORT: Kvilerommet for dagpasientar er omgjort til pasientrom.
Elisabeth Berg Hass/Grenda
KONTOR: Det vesle kontoret under bakkenivå manglar vindauge og har ved fleire høve blitt nytta som pasientrom, ifølgje lokalavisa Grenda.
Elisabeth Berg Hass/Grenda