OM LITT er dei døde, alle dei som skulle døy før det vart min tur. Oldeforeldre, besteforeldre, tanter og onklar, foreldre. Snart er eg mellom dei som står først i rekkja og ventar på signalet frå den allmektige om at det lakkar og lir og dreg seg mot det uunngåelege, det unemnelege. Finalen. Slutten. Oppgjeret. Døden.

KANSKJE kjem han brå og smertefri. Kanskje kjem han snikande, seig, sint, utspekulert, pinefull. Eg veit ikkje, ingen veit, og helst vil eg sleppa å vita. Det er nok å vita det vi alle veit og ikkje kan unndra oss. At det skal ta slutt. Men det skal noko til å godta. Det skal noko til å leva med og halda ut tanken på at det ikkje varer, tanken på at det ikkje finst unnatak.

Tanken på at vi alle må sleppa tak i livet til slutt, og eg kan godt hugsa kjensla av maktesløyse som greip meg den første gongen eg verkeleg tok inn over meg at ein dag skal eg òg over i det hinsidige. Det var som om grunnen svikta under meg, og det hender av og til enno, når eg filosoferer over livets evige spørsmål, at ei tilsvarande motløyse kjem sigande. Døden er kan hende det einaste vi har felles med alt og alle rundt oss. Likevel føresteller eg meg at det er ingenting som er så desperat einsamt som å døy.

EG VAR DER IKKJE då far døydde, men for han var døden ei letta. Slik hadde sjukdom herja med den sterke og enno unge kroppen, at han såg fram, ikkje til å døy, men til å sleppa. Han som elska livet så sterkt, han som prisa dagen så inderleg, han som levde så intenst. Han skulle til slutt måtta trygla om å sleppa her ifrå.

Det kjendest ikkje rett, og eg kan enno kjenna sinne over at det skulle enda slik, så tidleg. Mor vil ha det til at eg er nett slik som far var. Glad i livet, takksam for å vera til, oppteken av å få ut av dagen det som er råd å få ut av han. Vel vitande om at det er alle dagane som kjem og går som er sjølve livet.

For motvillig har eg erkjent at dei er ikkje fleire enn dei må vera. At livet er kort, at alt er forgjengeleg, og kan hende er det nett denne kjensgjerninga som gjer at eg er vorten flink til å omfamna kvar dag med glød. Slik har vår tilmålte tid på sett og vis ei meining og ein funksjon. I den ligg det ei oppmoding om å virka, om å nytta tida og fylla dagane. Slik ville det ikkje vore om det var utan ende, livet.

Døden kan ingen lura, ikkje når han har bestemt seg for å ta deg, så vi må lura han med livet, koma han i forkjøpet, ta ut dei sigrane vi kan, slik at vi kan seia når døden kjem, at eg har levd!

Det er slett ingen kunst å døy. Døden kan vera vond, smertefull, vanskeleg, eller i somme tilfelle ei letta. Men han kjem, like sikkert til den som vil, som til den som ikkje vil, og slik er han i sin natur ukomplisert. Lite og ingenting å gjera med.

KUNSTEN er å leva, for livet kan du gjera så mangt med. Så lenge det varer.